Rusland slaagt er nog steeds niet in de Oekraïense aanvallen diep in het land succesvol te bestrijden. Dat is opmerkelijk, omdat het land een omvangrijke, moderne luchtverdediging heeft.
Het Oekraïense leger claimde maandag, in de dagelijkse opsomming van de gevechten, een cruciaal Russisch wapen te hebben vernietigd. Onder de ‘belangrijke militaire doelen’ was volgens de generale staf een Pantsir-S2, het luchtverdedigingssysteem dat is uitgegroeid tot het voornaamste wapen tegen de laagvliegende Oekraïense drones en kruisraketten.
De Pantsir, die razendsnel raketten en zware munitie afvuurt, werd aan het einde van de Sovjet-Unie ontworpen om militaire en industriële installaties te beschermen. Met de twee snelvuurkanonnen en raketten met een bereik van enkele tientallen kilometers, moest het aanvallen van westerse gevechtsvliegtuigen, helikopters en precisiewapens kunnen afweren.
Nadat Oekraïne was begonnen met zijn aanvallen diep in Rusland, bleek de Pantsir een van de weinige Russische wapens te zijn die op lage hoogte en op korte afstand drones kon onderscheppen. Hoe meer Pantsirs Oekraïne kan vernietigen, beseft Kyiv, hoe zwakker de Russische luchtverdediging wordt.
De baas van de Oekraïense binnenlandse veiligheidsdienst SBU, Vasyl Maljoek, claimde vorig jaar dat 48 procent van de Pantsir-systemen al was uitgeschakeld. ‘De operaties tegen belangrijke militaire doelen van de Russische agressor worden voortgezet’, schreef het Oekraïense leger maandag op X bij een foto van het luchtafweersysteem dat in de Russische grensprovincie Brjansk zou zijn vernietigd.
Het Russische onvermogen om de Oekraïense aanvallen effectief te bestrijden, heeft ook het Westen wakker geschud. De Iraanse aanvallen dit jaar op Amerikaanse bases in de Golfregio, die grote schade hebben aangericht, onderstreepten opnieuw dat belangrijke militaire en civiele doelen kwetsbaar zijn voor simpele drones. Zelfs als je beschikt over de modernste en duurste luchtverdedigingswapens.
Werd Rusland in het begin van de Oekraïense luchtcampagne te kijk gezet door aanvallen op hun nucleaire Toepolev-bommenwerpers, nu wordt de ene na de andere olieraffinaderij getroffen. De nood in Moskou is inmiddels zo hoog dat het Kremlin van grote bedrijven eist dat ze zichzelf verdedigen tegen de drones en de kosten voor hun rekening nemen. Doen ze dit niet, zo bepaalt een decreet dat president Vladimir Poetin vorige maand tekende, dan lopen ze het risico dat hun onderneming tijdelijk wordt overgenomen.
Weinig Russische generaals hadden vóór de oorlog tegen Oekraïne rekening gehouden met de mogelijkheid dat het land zo kwetsbaar zou zijn vanuit de lucht. Al in de Sovjettijd werd een groot luchtverdedigingsnetwerk opgezet om op diverse hoogtes vijandelijke aanvallen tegen te houden.
Zo werd het A-135-systeem neergezet rond Moskou om Amerikaanse intercontinentale ballistische raketten op grote hoogte te vernietigen. In aansluiting hierop zijn andere luchtafweersystemen operationeel, zoals de S-400, om op honderden kilometers afstand vliegtuigen en kruisraketten te onderscheppen. Luchtverdedigingssystemen zoals de Pantsir moeten vervolgens in actie komen als de vijand toch dicht bij belangrijke doelwitten weet te komen.
‘Een van de meest gesloten, geavanceerde en geïntegreerde luchtverdedigingsnetwerken ter wereld’, zo noemde de Britse militaire denktank Rusi het Russische luchtafweersysteem vorig jaar in een rapport. En het is volgens Rusi nog grotendeels intact, ondanks de Oekraïense aanvallen.
Het probleem is alleen dat het kostbare luchtverdedigingsnetwerk is gebouwd om grote bedreigingen, zoals raketten en vliegtuigen, te bestrijden. Ook al blijkt Rusland kwetsbaar voor drones, de denktank plaatst kanttekeningen bij het beeld van de Russische luchtverdediging die zo lek is als een mandje. Zo vormen de S-400’s een geducht gevaar voor de Oekraïense luchtmacht.
Ook wijst de denktank erop dat er veel doelwitten zijn in Rusland, verspreid over een groot grondgebied. Die kan het land onmogelijk allemaal verdedigen. Kyiv besloot vooral de doelwitten aan te vallen die niet verdedigd werden.
‘Oekraïne heeft problemen gehad de doelen te treffen die de Russen besloten te verdedigen’, concluderen de onderzoekers van Rusi. ‘Wanneer Oekraïne meer beschermde doelen aanviel, was het beeld steeds hetzelfde: van de 100 tot 150 drones bereikten er ongeveer tien hun doel.’
Voor Oekraïne, dat er baat bij heeft om te laten zien dat het Kremlin militair in problemen is, is dat resultaat echter genoeg. Rusland zet nu alles op alles om te voorkomen dat nog meer Oekraïense drones en kruisraketten er doorheen komen. Zo heeft de Russische defensiegigant Rostec een nieuwe versie van de Pantsir ontwikkeld die niet twaalf, maar 48 raketten kan afvuren.
‘Want twaalf raketten zijn soms niet genoeg als er een massale aanval met drones komt’, aldus Rostec-topman Sergej Tsjemezov. De Oekraïense veiligheidsbaas Maljoek erkende toen dat de Pantsir een groot struikelblok vormt. ‘Laten we eerlijk zijn: de vijand beschikt over zeer sterke luchtverdediging’, aldus Maljoek. ‘En juist hun Pantsirs zijn het effectiefst tegen onze langeafstandsdrones.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant