Bomen, planten en bodem liepen forse schade op door de extreme droogte van afgelopen zomer. Toch schieten nu her en der paddenstoelen uit de grond. Komt er een goed seizoen voor de liefhebbers?
Wie deze weken in het bos loopt, zal het op sommige plekken opvallen: de paddenstoelen schieten weer vrolijk uit de grond. Hier en daar groeien grote hoeveelheden inktzwammen, en ook de vliegenzwam (rood met witte stippen) duikt veel op. Op veel plekken zijn ook boleten te zien, klassieke vlezige paddenstoelen met steel en hoed, zoals eekhoorntjesbrood.
Fietsers in Uden spotten zelfs curieuze witte bollen van pompoenformaat, schreef het Brabants Dagblad. Dit bleken ook paddenstoelen, zogeheten reuzenbovisten.
Na de droogte van afgelopen zomer vreesden experts dat niet alleen planten en bomen waren aangetast, maar ook het mycelium, het ondergrondse netwerk van schimmeldraden waaruit paddenstoelen groeien. Veel schimmelwebben zijn namelijk nauw verweven met de bomen en hun wortels.
Nu er de afgelopen weken weer flinke buien zijn geweest, rees de vraag of die genoeg nattigheid zouden brengen voor paddenstoelen. Voor de meeste soorten is de herfst het piekseizoen. Er valt meer regen, het koelt af en er is minder zonlicht. Hierdoor verdampt weinig water en blijft de bodem vochtig, wat ideaal is voor paddenstoelen.
Dat verzekert dit jaar nog geen paddenstoelengroei. De zeer droge zomer van 2018 bracht het slechtste paddenstoelenseizoen sinds 1994, aldus het CBS en Paddenstoelenonderzoek Nederland – en ook dat najaar begon met forse regenval.
‘Gelukkig zien we nu toch weer paddenstoelen’, zegt Inge Somhorst, bioloog en projectleider bij Paddenstoelenonderzoek Nederland. ‘We zien dat de bovenste vijf centimeter van de bodem vochtig is geworden na de recente buien, maar de diepere lagen zijn nog kurkdroog. Blijkbaar was dit nu genoeg voor de paddenstoelen om te gaan groeien.’
Op landelijke platforms zoals Waarneming.nl plaatsen wandelaars volop foto’s van paddenstoelen. Of er sprake is van een explosie, is nog niet duidelijk. ‘Er zijn experts die vinden van wel, en anderen van niet. Dat is allebei waar’, zegt Somhorst. ‘Het is maar net waar je kijkt.’
Dit hangt namelijk af van de bodemsoort. ‘Zure zandgronden zoals in de Veluwe houden slecht vocht vast’, zegt Roos Konings, oprichter van natuureducatieplatform Kroos. ‘Op een paar van zulke plekken heb ik de afgelopen weken ook minder paddenstoelen gezien. In gebieden waar je klei in de bodem hebt, zoals in de Uiterwaarden bij Wageningen, gaat het juist beter.’
Het is voor experts nog onduidelijk hoe paddenstoelen precies reageren op een droge zomer. ‘Elke soort reageert anders op het weer’, verklaart Somhorst. ‘Sommige schimmels produceren zelfs bij genoeg regenval geen paddenstoelen, bijvoorbeeld als ze het jaar ervoor al veel vruchtlichamen hebben gevormd.’
Hoe ze de komende weken verder zullen gedijen, hangt af van de regenval. Meteorologen verwachten een zachte, natte herfst, maar de uitgedroogde grond kan na een droge week het opgebouwde regenwater snel weer kwijtraken aan verdamping. Een andere, stimulerende factor: door klimaatverandering worden de winters steeds milder, en hebben de paddenstoelen langer de kans om te groeien.
‘We weten nog niet hoe het bij volgende droge zomers gaat uitpakken voor de paddenstoelen’, zegt Somhorst. Veel van de onderliggende schimmels leven namelijk in een kwetsbaar evenwicht met bomen: ‘Tijdens langdurige droogte bieden die steun aan bomen zoals eiken, beuken, berken en naaldbomen.’
‘De schimmeldraden rond deze bomen reiken veel verder dan de boomwortels, en leveren dus extra water en voedingsstoffen die de bomen ten goede komen’, legt ze uit. ‘De bomen leveren in ruil suikers, die het mycelium niet zelf kan aanmaken.’ Hoe lang deze symbiose stand houdt tijdens extreme droogte, is niet zeker. ‘De schimmels hebben het nu al erg zwaar.’
Op de lange termijn verwacht ze verschuivingen in de soorten die we hier kunnen aantreffen: ‘We zouden meer paddenstoelen kunnen krijgen die goed gedijen in een warm klimaat, zoals de fraaie roodnetboleet en franjeamaniet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant