De bezuinigingen op de WW en de WIA zijn van tafel, maar het kabinet stuurt nog altijd aan op hervormingen. De druk op de polder wordt nu al flink opgevoerd.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid.
Minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief kan niet achteroverleunen. Er mag dan een streep staan door de bezuinigingen op de WW en de WIA, het kabinet is niet van plan het daarbij te laten. Premier Rob Jetten benadrukte het dinsdag: juist nu vakbonden en werkgevers weer samen aan tafel gaan, kan er ‘flink tempo’ worden gemaakt om tot een sociaal akkoord te komen dat hopelijk ook nog wat oplevert.
Er zit druk achter. Want aankomend voorjaar wil het kabinet al kijken in hoeverre de nu weggestreepte bezuinigingen elders moeten worden opgevangen. Jetten lijkt te hopen dat Vijlbrief in korte tijd samen met werkgevers en vakbonden tot hervormingen kan komen.
De vraag is wel hoe groot zijn kansen zijn. De bezuinigingen zijn dan wel van tafel, de weerstand tegen de ingrepen is dat allerminst.
Vijlbrief heeft nog de beste papieren op het gebied van de WIA. Van links tot rechts en van vakbonden tot werkgevers is iedereen het er immers wel over eens dat het huidige stelsel aan alle kanten is vastgelopen door onnavolgbare regels. Dat blijkt alleen al uit de chaos bij uitvoeringsorganisatie UWV, waar mensen inmiddels langer dan een jaar moeten wachten op een WIA-beoordeling. Ook neemt de instroom al jaren fors toe, onder meer door mensen met psychische klachten.
Inmiddels ligt er op Haagse bureaus een stapeltje rapporten aan adviezen over het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Een gemene deler is het voorstel om het regime voor duurzaam arbeidsongeschikten af te schaffen en op te laten gaan in dat voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Dat maakt de complexe en tijdrovende keuringen een stuk eenvoudiger. Ook krijgen zo meer mensen de mogelijkheid om bij herstel toch weer aan het werk te gaan.
Het huidige kabinet nam dat idee ter harte en nam het op in het coalitieakkoord. Daarbij zal ook hebben meegespeeld dat het op termijn een besparing oplevert omdat de uitkering voor duurzaam arbeidsongeschikten lager wordt.
Dat laatste leverde zoveel weerstand op dat er nu dus weer een streep doorheen gaat. Weerstand die niet meteen weg is nu de vakbonden weer aan tafel komen. Bovendien is het de vraag hoe realistisch een besparing op de WIA eigenlijk is. Uit de onderzoeken blijkt ook dat een flinke en goede stelselherziening waarschijnlijk juist geld kost, mogelijk wel tot 2 miljard euro extra per jaar.
Voor de WW wordt het voor Vijlbrief waarschijnlijk nog lastiger om overeenstemming te bereiken. De urgentie van de inkorting van de maximale uitkeringsduur van 2 naar 1 jaar is niet meteen duidelijk. Weliswaar nam het aantal werkloosheidsuitkeringen de afgelopen jaren toe, van een explosieve, onhoudbare stijging is geen sprake. Ook bleek vorige week uit een doorrekening van het Centraal Planbureau dat de inkorting van de WW maar ‘beperkt’ leidt tot meer banen.
Vijlbrief kan nog wel teruggrijpen op een middenoptie, waarbij de WW niet met één jaar, maar een half jaar wordt ingekort. Politiek lijkt daar wat meer draagvlak voor, maar voor de vakbonden is er in tijden van relatief lage werkloosheid geen reden om zo’n voorstel te steunen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant