Door heel Europa blijft vaak onduidelijk wat de milieu-impact van datacenters is. Die houden hun energie- en waterverbruik in de meeste gevallen geheim. Ook overheden weigeren er vaak opening van zaken over te geven.
Journalisten van het internationale consortium Lighthouse Reports, waartoe onder meer het Nederlandse Trouw en het Franse Mediapart behoren, probeerden een jaar lang informatie boven tafel te krijgen over het energie- en waterverbruik van datacenters. Het aantal datacenters en het bijbehorende energieverbruik nemen snel toe door de opkomst van AI.
Maar in veel gevallen weigeren datacenterbedrijven daar informatie over te publiceren. Ook veel overheden zeggen die gegevens niet te hebben of niet te willen delen. Daarom hebben de journalisten nu een officiële klacht ingediend bij de Europese Commissie. Ze beroepen zich op het verdrag van Aarhus, dat staten verplicht om milieu-informatie openbaar te maken.
Eind vorig jaar meldde NU.nl al dat veel Nederlandse datacenters niet openbaar willen maken hoeveel energie en water ze gebruiken. Bedrijven moeten jaarlijks een formulier van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) invullen waarin om die informatie wordt gevraagd. Maar ze kunnen bedrijfsgeheime informatie weglaten. Veel techbedrijven vinden dat hun energie- en waterverbruik daaronder valt.
Eerder dit jaar heeft Microsoft voor het eerst wél informatie gedeeld over het energieverbruik van zijn Nederlandse datacenters bij Middenmeer. Die zijn goed voor ongeveer 1 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik.
Microsoft wil de komende jaren nog zes datahallen bijbouwen in Middenmeer. Die krijgen een gezamenlijk vermogen van bijna 400 megawatt, blijkt uit een document dat is ingediend bij de toezichthouder. Daarmee zou het energieverbruik van Microsoft in Nederland ruim verdubbelen.
Alle Nederlandse datacenters samen waren in 2024 verantwoordelijk voor bijna 5 procent van het Nederlandse elektriciteitsverbruik. Over het waterverbruik is minder bekend, maar die impact is vermoedelijk een stuk kleiner. Steeds meer datacenters gebruiken gesloten systemen om koelwater te recyclen. Ook zijn diverse datacenters overgestapt van drinkwater naar het gebruik van regen- of oppervlaktewater.
In Nederland zijn nog tientallen grote datacenterprojecten gepland, al is onduidelijk of die allemaal kunnen doorgaan. Vooral het verkrijgen van een aansluiting op het overvolle stroomnet is lastig. Toch verwacht het Planbureau voor de Leefomgeving dat het energieverbruik van datacenters nog kan verdrievoudigen richting 2030.
Ook in andere landen is de toegang tot het stroomnet een probleem. In onder meer Ierland en de Verenigde Staten wekken datacenters daarom steeds vaker hun eigen elektriciteit op met gas. Dat kan zorgen voor een flinke toename van de uitstoot van CO2 en vervuilende stoffen.
In de VS is Amazon van plan om evenveel gascentrales te bouwen voor zijn datacenters als nu in heel Nederland staan, bleek vorige week nog uit onderzoek van Cleanview.
De komende zeven jaar geven techgiganten naar verwachting meer dan 10 biljoen dollar (9.000 miljard euro) uit aan het bouwen van AI-infrastructuur in de VS. Dat is een aanzienlijk hoger percentage van de economie dan de de bouw van spoorwegen aan het eind van de negentiende eeuw en snelwegen na de Tweede Wereldoorlog.
De Europese Commissie wil verplichte duurzaamheidslabels opstellen voor datacenters, die voor meer transparantie over de milieu-impact moeten zorgen. Maar in 2024 werd juist in de Europese wet opgenomen dat het energie- en waterverbruik van individuele datacenters geheim moest blijven.
Lobbyisten uit de techsector hadden daarvoor een wetsartikel voorgesteld dat vrijwel woord voor woord werd overgenomen, zo bleek eerder uit onderzoek van Investigate Europe. De Europese Commissie wil dat het aantal datacenters in de EU de komende jaren verdrievoudigt, om geen verdere achterstand op te lopen in de AI-race met China en de VS.
Source: Nu.nl economisch