Fatima Ezzahra El Mansouri is door de koning benoemd tot premier van Marokko. Haar koningsgezinde partij werd vorige week de grootste bij de parlementsverkiezingen. In 2009 werd El Mansouri op haar 33ste al eens burgemeester van Marrakech. Sinds 2021 bekleedt ze die functie opnieuw.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Fatima Ezzahra El Mansouri (50) was op haar 33ste al burgemeester van haar geboortestad Marrakech en Forbes noemde haar twaalf jaar geleden een van de invloedrijkste jonge vrouwen van Afrika. Die invloed lijkt alleen maar toe te nemen. Tegen de verwachtingen in is El Mansouri benoemd tot premier van Marokko. De komende jaren moet ze de onvrede over de vorige regering, waar zij en haar partij overigens deel van uitmaakten, van zich af zien te schudden.
Dat zal nog niet meevallen: El Mansouri en haar PAM-partij zijn zeer koningsgezind en niet uit op grote hervormingen. Bovendien moeten miljarden worden geïnvesteerd in het prestigeproject: het WK voetbal in 2030, georganiseerd in Spanje, Portugal en Marokko.
El Mansouri werd geboren in een gegoede familie uit Marrakech. Haar vader was een belangrijke advocaat en plaatsvervangend gouverneur van de regio Marrakech. Ze volgde zijn stappen toen ze rechten ging studeren, in Montpellier en New York. Eenmaal terug in Marokko ging ze aan de slag als vastgoedjurist, totdat de politiek op haar 33ste lonkte.
De belangrijkste adviseur van de koning, Fouad Ali El Himma, richtte in 2008 de Parti Authenticité et Modernité (PAM) op. El Himma is niet alleen een goede vriend van de koning, hij is ook aangetrouwde familie van El Mansouri. Zodoende kon zij bij de verkiezingen in 2009 toetreden tot de gemeenteraad van Marrakech en werd ze door collega-raadsleden direct verkozen tot burgemeester.
Waar oppositiepartijen in de raad haar bekritiseerden om haar gebrek aan ervaring en het feit dat ze met een zilveren lepel in de mond geboren is, maakte ze zich onder de bevolking populair. Ze was voor haar functie bijzonder benaderbaar en ze stond veel in contact met het volk, zo schreef tijdschrift Jeune Afrique in 2010 in een profiel.
Ook zette ze de deur open voor meer hotels in de stad: tijdens haar burgemeesterschap werd Marrakech verreweg de grootste toeristische hotspot van het land, met inmiddels 14 miljoen jaarlijkse bezoekers, op een bevolking van iets meer dan een miljoen.
De toenmalige regering was kritisch over de stijgende huurprijzen door het massatoerisme, maar die kritiek sloeg ze in een open brief in de wind: met de inkomsten uit toerisme had ze zeker 20 duizend huishoudens toegang gegeven tot stromend water en elektriciteit. Ze bekleedde de functie tot 2015, werd parlementariër en vanaf 2021 opnieuw burgemeester van de stad. Sinds dat jaar vervulde ze ook de functie van minister van Ruimtelijke Ordening.
PAM werd bij de verkiezingen vorige week voor het eerst de grootste partij. De Marokkaanse wet verplicht de koning sinds de anti-autocratische protesten van 2011 om uit de grootste partij in het parlement een premier te kiezen. Hoewel El Mansouri partijleider van PAM was geworden, leek Fouzi Lekjaa, de populaire voorzitter van de Marokkaanse voetbalbond, de belangrijkste kandidaat voor het premierschap. Hij werd onlangs pas lid van PAM, volgens Marokkaanse media zodat hij premier kon worden.
Dinsdag werd bekend dat koning Mohammed VI toch El Mansouri naar voren schoof, als eerste vrouwelijke premier. Het aantal vrouwen op belangrijke posities is in Marokko klein, maar El Mansouri symboliseert de stappen die daarin zijn gezet, stelt Jan Hoogland, oud-docent Arabisch aan de Radboud Universiteit en Marokko-kenner. ‘Er zijn 70 zetels in het parlement die alleen door vrouwen mogen worden ingenomen. De afgelopen jaren waren er al meer vrouwelijke ministers.’
Zelf spreekt El Mansouri, gescheiden en moeder van twee kinderen, zich niet expliciet uit voor de vrouwenstrijd; ze wees in een interview de bijnaam Iron Lady af en zei dat ze door haar goede prestaties in de lokale politiek en binnen de partij is gekomen tot waar zij nu staat. Dinsdag bedankte ze de koning voor de benoeming, volgens haar is Mohammed VI de ‘grootste pleitbezorger van vrouwen in Marokko’. Progressieve krachten in Marokko verwijten haar dat zij zich nooit over vrouwenrechten en bijvoorbeeld de discussie rondom polygamie heeft uitgesproken.
El Mansouri beloofde in de campagne Marokkaanse jongeren ‘de hoop terug te brengen’ en beschuldigde de grootste partij, RNI, van falend sociaal-economisch beleid. De overwinning van de partij is echter moeilijk uit te leggen als een beloning van die campagne; met 38 procent was de opkomst historisch laag.
Vooral gen Z’ers bleven thuis. Het afgelopen jaar kwamen zij in protest tegen de werkloosheid en de ruim 17 miljard euro die is uitgetrokken voor de infrastructuur voor het WK, miljarden die niet in hen worden geïnvesteerd. Een deel van de jongeren wil het land het liefst verlaten voor een betere toekomst elders, zo bleek twee maanden geleden wederom bij de bestorming van Ceuta.
El Mansouri hoopt het vertrouwen van jongeren in de politiek terug te krijgen, maar het is de vraag hoeveel macht ze heeft. ‘In het koninklijk paleis worden de lijnen uitgezet’, zegt Arabist Hoogland. ‘Je kunt haar beter zien als een uitvoerende topambtenaar. De regering heeft echt maar een kleine hand in het beleid.’
Door de bestorming van Ceuta is de relatie tussen Spanje en Marokko nog verder bekoeld. Die wil ze herstellen, zei El Mansouri na de verkiezingsoverwinning, onder meer door Marokkaanse migranten terug te nemen.
El Mansouri is de tweede vrouwelijke premier in de Arabische wereld, na de Tunesische Najla Bouden in 2021.
El Mansouri heeft op z’n minst één overeenkomst met Caroline van der Plas: toen ze burgemeester werd van Marrakech reed ze op een tractor de binnenstad binnen. Het voertuig staat prominent in het logo van haar partij PAM.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant