Voormalig Jeugdjournaal-presentatrice Milouska Meulens schreef het geschenk voor de Kinderboekenweek, die woensdag begint. Profiel van een veelzijdige verhalenverteller met een vlijmscherpe taalprecisie: ‘Je viert het húwelijk met een brúiloft.’
schrijft voor de Volkskrant over jeugdliteratuur.
Voormalig Jeugdjournaal-presentatrice Milouska Meulens schreef het geschenk voor de Kinderboekenweek, die woensdag begint. Profiel van een veelzijdige verhalenverteller met een vlijmscherpe taalprecisie: ‘Je viert het húwelijk met een brúiloft.’
schrijft voor de Volkskrant over jeugdliteratuur.
In het Kinderboekenweekgeschenk waait dit jaar een stevige zeebries, die geurt naar het eiland waar de auteur geboren is: Curaçao. Voor het eerst in de 71-jarige geschiedenis van het geschenk is het boek geschreven door een auteur van kleur: Terug naar de schoenenboom van Milouska Meulens. In het Papiamento: een yu di tera: kind van het land.
Doet het er in dit geval extra toe waar de schrijver vandaan komt? ‘Natuurlijk’, vindt acteur en verhalenverteller Gerda Lenten Havertong, bekend van Sesamstraat en al vijf jaar fan van het werk van Meulens. ‘Alle Nederlanders die van overzee komen, zijn trots op haar.’
‘Zeker’, vindt ook haar illustrator Hedy Tjin, die een Surinaamse vader heeft en dankzij haar vele reizen in die regio een tekenstijl heeft ontwikkeld waarin het Caraïbische licht een opvallende rol speelt. ‘Maar het hoeft er van mij niet de hele tijd over te gaan. Milouska is eerst en vooral een verteller. Voor álle kinderen.’
Zelf zou Meulens waarschijnlijk zeggen dat het haar om allebei gaat. Geboren in 1973 op Curaçao, als oudste van twee zussen en twee broers, komt ze op haar 5de naar Nederland. Daar volgt een lange periode van verhuizen van opvangadres naar opvangadres, terwijl ze les krijgt op tientallen verschillende scholen.
Onderweg leest ze, naar eigen zeggen, een bibliotheek leeg. Ook begint ze al jong verhalen op te schrijven. Met succes: als ze in de tweede klas op het vwo zit, verschijnt in een Almeers huis-aan-huisblad een avontuurlijk feuilleton: Gevaar in Ureterp. Nederlandser kan haast niet.
Haar tweede missie dringt pas tot haar door rond haar 30ste, als ze al enige tijd doet waar heel Nederland haar van kent: het Jeugdjournaal presenteren. Tijdens het maken van een reportage ontmoet ze een meisje met een Curaçaose moeder, die haar vertelt dat ze dankzij Meulens weet dat ze álles kan worden wat ze wil. Ze ontdekt dat ze, wat ze ook doet, een voorbeeld is. Dat raakt haar.
‘Over het belang van representatie hadden we het weleens’, herinnert haar vriendin en oud-collega Liesbeth Staats zich: ‘Maar we waren vooral bezig met heel goede journalisten worden.’
Ze is nog steeds onder de indruk van de vlijmscherpe taalprecisie van haar oud-collega. ‘Milouska kiest haar woorden ontzettend zorgvuldig. En weet altijd exact hoe het zit. Toen een collega ging trouwen, vroeg ik: wat zullen we aantrekken naar het huwelijk? Milouska kan het dan niet laten om, geestig en streng tegelijk, te zeggen: we vieren het húwelijk met een brúiloft. We gaan dus naar een bruiloft. Dat ze schrijver is geworden, verbaast me niets.’
‘Ja, dát is wat van land veranderen kan doen met je taal’, weet Havertong uit eigen ervaring. ‘Makkelijk is het niet, ergens anders opgroeien. Steeds gecorrigeerd worden omdat je uitspraak net even anders is. Maar je herkomst is juist je kracht. Omarm dat! De ene taal kan dan prachtig doorklinken in de andere. Milouska praat geen Nederlandse boeken na. Ze schudt dat allemaal moeiteloos uit haar mouw. In haar taal zingen en swingen de eilanden mee.’
Dat is precies wat Meulens’ uitgever, Jolijn Swager van Volt, hoopt te bereiken als ze op een nacht dat ze niet kan slapen, haar documentaire over veganisme Boter, kaas noch eieren ligt te kijken en haar een berichtje stuurt via LinkedIn. Swager vond Meulens een geweldige verteller en ze vroeg haar of ze niet eens een kinderboek wilde schrijven? ‘Blijkt ze al een stapel ideeën klaar te hebben liggen. Het enige wat haar al die tijd tegenhield, is dat ze het te voor de hand liggend vond: Jeugdjournaal-presentator schrijft kinderboek. Zo zonde! Een jaar later debuteerde ze met Elin.’
Degene die dat al veel langer zag aankomen, is Yara Kwinte, de inmiddels volwassen dochter van Meulens, naar wie Elin gemodelleerd is. Niet alleen heeft haar moeder haar eindeloos voorgelezen, tot aan de brugklas toe – ‘van elk woord dat ik niet begreep, maakte ze een lesje’ – ook kregen zij en haar jongere broer Ylias telkens weer te horen dat de meeste kinderen in de wereld niet zoveel boeken hadden als zij.
Nederlandse boeken in overvloed, maar Caraïbische boeken zijn er nauwelijks in huis. ‘Domweg omdat die gewoon bijna niet gemaakt worden. Elke keer als ze die kant op gaat, vrijwel elk jaar, want oma woont daar ook, heeft ze koffers vol boeken bij zich om uit te delen. Vroeger was ik daar niet zo mee bezig. Ik vond het als kind jammer dat ze stopte met presenteren. Nu zie ik pas wat boeken voor haar betekenen.’
Afgelopen zomer zag ze op Kòrsou, zoals de bewoners het eiland zelf noemen, haar moeder een theatervoorstelling geven, met traditionele verhalen en liedjes: precies het decor van Terug naar de schoenenboom. ‘Niet schrijven, maar zingen en vertellen is het hart van de literaire cultuur daar. Ze heeft na afloop de liedjes nog een keer voor me gezongen en vertaald. Ineens snapte ik waar al die slangen en watergodinnen uit haar sprookjes vandaan komen.’
‘En het mooie is’, vult illustrator Hedy Tjin aan: ‘Je hoeft dat dus niet allemaal te weten om te genieten van haar verhalen. Het vóelen is genoeg.’
3 x de boeken van Milouska Meulens
In haar debuut Elin (Volt, 2021) verliest de 11-jarige Elin in korte tijd het contact met haar vader, moeder én slaapkamer. Gelukkig krijgt ze al snel nieuwe vrienden: Bobby, Zhimo en Sombra, haar schaduw.
In de wervelende wereldsprookjesmix Er was ook eens (Volt, 2023) staan verhalen over een regenboogslang, watergeesten en oermoeders in een tijd toen alle werelddelen nog aan elkaar plakten ‘als koekjes op een bakplaat’.
In het spannende én poëtische Kinderboekenweekgeschenk Terug naar de schoenenboom (CPNB/Volt, gratis tijdens de Kinderboekenweek) redden Leon en Solo de verhalen en liedjes van hun eiland als de grootjes weigeren om nog te zingen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant