Game Waar veel blockbustergamestudio’s creatieve risico’s zijn gaan mijden, voert de eigenwijze Finse studio Remedy al 25 jaar een eigen koers. Mede dankzij hun excentrieke boegbeeld Sam Lake. De game ‘Control Resonant’ moet de toekomst van het bedrijf veiligstellen.
Scène uit ‘Control Resonant’.
Gameregisseurs en -schrijvers zijn doorgaans geen bekende namen. Je verwacht niet dat iemand ze op straat of op tv zou herkennen, laat staan dat ze worden genomineerd voor prestigieuze Britse acteerprijzen, of met luid applaus worden ontvangen als ze het podium van een awardsgala betreden om mee te dansen met een musicalnummer.
Maar met zijn hoge wenkbrauw, grimas van een glimlach en zijn eeuwige kopje koffie in de hand is de Finse Sam Lake een uitzondering. Hij en ‘zijn’ Remedy Entertainment zijn geliefd. Afgelopen week brachten ze hun nieuwste game uit, Control Resonant, en zelfs op illegale downloadwebsites klinkt: betaal voor deze game, Remedy is een van de weinige grote gamestudio’s die nog creatieve risico’s neemt.
Sami Järvi (Lake is zijn artiestennaam) is boegbeeld geworden van de verrassend invloedrijke Finse game-industrie. „Finnen zijn hoogopgeleid, supermaf en heel erg gedreven”, zei game-acteur Matthew Porretta recent nog in een interview in Beyond the Voice Pod. „Sam zei jarenlang dat hij met een musical op de Game Awards wilde staan. Ik dacht dat hij een grapje maakte.” Zes weken nadat de metal-game-musical van game Alan Wake II viraal ging, stond Porretta op de awardsplanken.
Zo Fins als Lake is, zijn ook zijn games. Remedy weigert artistieke uitholling of overnames en zet vol in op ‘Noordse vreemdheid’. Niet altijd even financieel succesvol, maar altijd met impact. Met het game noir schietspel Max Payne (2001) zette Remedy Finland op de kaart in de gamewereld – later gevolgd door grote Finse smartphonegamemakers als die achter Angry Birds.
Scène uit ‘Control Resonant’.
Lake leende zijn gezicht in 2001 aan het personage Max Payne; de studio had niet genoeg geld om een fotomodel in te huren. Het piepkleine budget zorgde ook voor andere creatieve oplossingen, zoals het gebruik van stripverhalen om het verhaal te vertellen. De grote troef was een The Matrix-achtig slow-motion effect bij het schieten, dat extra drama toevoegde. De game werd een hit – sindsdien is Lakes gezicht beroemd en heeft hij in vrijwel elke Remedy-game wel een gastrolletje. ‘Lake-spotten’ hoort bij het gamen.
Maar de Finnen zochten naar een echte artistieke uitdaging met diepgang. In Alan Wake (2010) kon Lake eindelijk zijn liefde verkennen voor de absurde tv-serie Twin Peaks, avant-garde literaire horror en auteur Stephen King. Geen traditionele schietgame, maar een hallucinant horrorspel over een schrijver die vast komt te zitten in een meer dat kunst tot leven kan brengen.
In Wake was het vreemde geen sausje maar het hoofdgerecht. Hier waren kogels bijzaak – de echte wapens waren gedichten, typemachines en lichtknopjes. In deze wereld kunnen kleine uitingen zelfs vulkanen tot uitbarsting brengen, als je er maar genoeg in gelooft.
Alan Wake was geliefd en invloedrijk onder critici en gamemakers, maar de verkoop liep stroperig. Opvolger Alan Wake II (2023), dat de invloed van kunst op de wereld kritisch onder de loep neemt, deed het beter – binnen een jaar werden er 2 miljoen exemplaren verkocht. De game sleepte de ‘game-Oscars’ voor beste scenario en beste regie binnen en leverde Lake een acteernominatie op voor zijn lijvige gastrol.
Scène uit ‘Control Resonant’.
Ondertussen vond het bedrijf verbinding met andere Finse kunstenaars – bands als Poets of the Fall en lokale filmmakers. Die Finse cultuur namen ze mee naar schietgame Control (2019), hun eerste echte gamehit in vijftien jaar. Geïnspireerd door vervreemdende internetfictie, gekenmerkt door het inventieve gebruik van filmbeelden.
Lake schreef de game, waarin chaotische paranormale fenomenen in het benauwende keurslijf van een brutalistisch kantoorgebouw worden gepropt – de vierkante betonnen muren lijken op je af te komen. Overheidsorgaan Federal Bureau of Control (FBC) verzamelt vreemde objecten (een koelkast die moorden pleegt als die geen aandacht krijgt, een telekinetische floppydisk…), sorteert ze, noteert ze en bergt ze netjes op. Je voelt de wanhoop van een mensheid die onbegrijpelijke zaken tot iets banaals wil terugbrengen, terwijl het banale ondoorgrondelijk wordt.
Sinds Remedy in 2019 de beslissing nam om op onafhankelijkheid te koersen, is het bedrijf flink gegroeid. Inmiddels lopen er te allen tijde meerdere gameprojecten bij de studio en is Sam Lake de artistiek leider geworden die de grote lijn bepaalt. Met wisselende resultaten: een poging een online game te maken bleek niet bij de studio te passen.
Nu moet Resonant financieel een inhaalslag maken. Voorlopig wordt de nieuwe game met lof ontvangen en zijn de eerste voortekenen uit de verkoop goed. Een nieuwe samenwerking met arthouseproductiehuis Annapurna moet de rare horror van Remedy gaan omzetten in lucratieve films en tv-series. Zal het werken?
Door Remedy Entertainment.Voor pc, Xbox Series, PlayStation 5.
Geen Sam Lake achter het scenario, maar Control Resonant (2026) ademt in alles ‘zijn’ Remedy uit. De beeldregie is overdonderend: een caleidoscoopwezen vervormt New York City tot een onwerkelijk kunstwerk. Zo verandert een zinkgat een flatgebouw tot een kubusvormig doolhof, waar je vanuit een slaapkamer omhoog tuurt naar de woonkamers op het plafond. Wegen klappen om, gebouwen raken bedolven onder blauwe suikerspin-schimmel en schaduwwezens spelen langs de muren.
Tegelijk wil de studio de vreemdheid beter enten op de wensen van het gamepubliek. De stijl is klassiek actiegame: slaan en hakken met een van de drie bovennatuurlijke wapens in een grote stad vol monsters. Een beetje onwennig, want voor Remedy is dit genre nieuw – soms is het zoeken naar balans tussen uitdaging en rust.
Het klassieke Remedy-verhaal maakt het goed. De getraumatiseerde Dylan gaat op zoek naar zijn zus, de heldin van deel 1. Hij is geen actieheld maar een lieve, sociaal onhandige jongeman die liever achter zijn schetsboek zit. De vele zijverhaaltjes blaken van de menselijkheid. Verdriet, verwarring, angst, uiteraard. Maar het is ook vaak schateren van het lachen, om bovennatuurlijke gloeilampen met een angststoornis of paranormale wezens die het kantoortje van de baas eisen. Genre en realiteit zijn, volledig des Remedys, fascinerend vloeibaar in Resonant.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie