De executie van de 50-jarige Christa Pike is door een rechtbank vlak voor de straf zou worden voltrokken opgeschort. Het zou voor het eerst in tweehonderd jaar zijn dat in de Amerikaanse staat Tennessee een vrouw wordt geëxecuteerd. Haar zaak werd tot aan het Amerikaanse Hooggerechtshof behandeld.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Ik ben niet bang om te sterven, ik ben bang voor het proces’, schreef Pike maandag nog aan de gouverneur van de staat Tennessee, waar ze vastzit. Hij weigerde haar echter gratie te verlenen, het Amerikaanse Hooggerechtshof weigerde ook in te grijpen. Woensdagochtend plaatselijke tijd zou de straf worden voltrekken door middel van een dodelijke injectie.
Op het laatste moment besloot een federale rechtbank echter dat de executie moet worden uitgesteld. Voor hoe lang is onduidelijk. De rechtbank vindt dat de argumenten van Pikes advocaten en de tegenpartij eerst volledig moeten worden afgewogen.
Pikes zaak is opmerkelijk, en dan niet alleen omdat ze de eerste vrouw in de staat Tennessee zou zijn bij wie in twee eeuwen de doodstraf zou worden voltrokken. Ze werd in 1996 veroordeeld voor de moord op een klasgenoot; toen ze de moord pleegde, was ze 18 jaar.
Haar betrokkenheid ontkende ze nooit. Wel beriepen haar raadslieden zich de afgelopen decennia op verminderde toerekeningsvatbaarheid. Als adolescent zou Pike hebben gekampt met ernstige, onbehandelde mentale problemen als gevolg van seksueel misbruik en verwaarlozing. Dat begon toen ze een peuter was, als puber werd ze verkracht.
Op latere leeftijd werden bij Pike een posttraumatische stressstoornis en hersenbeschadiging vastgesteld. Die omstandigheden zouden echter nooit gedegen aan de jury zijn voorgelegd die haar veroordeelde.
Pike zou volgens de aanklagers jaloers zijn geweest op het slachtoffer, dat achter haar vriend aan zou hebben gezeten. Met haar toenmalige partner lokte ze de jonge vrouw naar een afgelegen plek. Daar takelden zij de 19-jarige Colleen Slemmer zeker een half uur lang toe met een hakmes en een stanleymes en brachten ze haar uiteindelijk om het leven. Tegenover studiegenoten zou Pike later hebben opgeschept over de moord.
De zaak leidde vanwege de gruwelijkheden en de leeftijd van het drietal tot veel media-aandacht. Door haar veroordeling werd Pike de jongste vrouw in de moderne Amerikaanse geschiedenis die de doodstraf opgelegd kreeg. Haar toenmalige vriend werd veroordeeld tot levenslang, omdat hij ten tijde van de moord minderjarig was.
Dat de doodstraf wordt voltrokken bij een vrouwelijke veroordeelde, is relatief zeldzaam. In de VS werden sinds de jaren zeventig achttien vrouwen op die wijze gestraft, versus zo’n 1.660 mannen, becijferde de BBC.
‘Gedurende haar gehele jeugd is Christa in de steek gelaten door mensen en instanties die haar zorg hadden moeten bieden’, schreven haar advocaten afgelopen week aan de autoriteiten. Als volwassene heeft ze spijt van haar daad, zo vervolgden de raadslieden. Pike zou volgens hen inmiddels adequate psychologische hulp krijgen en bovendien andere vrouwen in de gevangenis bijstaan als een soort mentor, citeert CBS.
Zelf schreef ze eerder: ‘Het heeft me jaren gekost om überhaupt de ernst in te zien van wat ik had gedaan. En nog meer om te accepteren hoeveel levens ik negatief heb beïnvloed. Het maakt me nu misselijk als ik bedenk dat ik in staat ben geweest om zo’n misdrijf te plegen.’
Vanwege haar omstandigheden kon Pike de afgelopen jaren rekenen op de steun van diverse mensenrechtenorganisaties. Onder meer Amnesty International riep recentelijk nog op druk te zetten op de gouverneur van Tennessee.
Ook mensenrechtenexperts van de Verenigde Naties maakten zich hard voor haar zaak. Begin deze maand stelde het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten (OHCHR) in een verklaring dat Pike de afgelopen dertig jaar in gevangenschap al zwaar gestraft is, wetende dat haar de doodstraf boven haar hoofd hing.
Ruim twee decennia bracht ze bovendien grotendeels in eenzame opsluiting door: Pike zat meestal 22 tot 23 uur per dag in isolatie. ‘De buitengewone duur van Pikes isolatie en haar detentieomstandigheden, verergerd door haar kwetsbare situatie en het langdurige besef van haar aanstaande executie, komen neer op marteling’, concludeerden de rapporteurs.
Verder wezen de VN-mensenrechtenexperts erop dat het voltrekken van de doodstraf is gebonden aan strenge juridische waarborgen. Onderdeel daarvan is een eerlijke beoordeling van ‘verzachtende omstandigheden’, een voorwaarde waar in Pikes zaak niet aan is voldaan. ‘Het niet naleven van deze waarborgen maakt van de doodstraf een willekeurig vonnis en de voltrekking ervan onrechtmatig onder het internationaal recht.’
Source: Volkskrant