Wat begon als een routinevlucht van Dubai naar Israël mondde in de vroege ochtend uit in een rampscenario voor vlucht FZ1073. Na een steekpartij in de cockpit maakte het toestel een duikvlucht van 5.000 meter: wat gebeurde er precies?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Zo’n twee uur nadat vlucht FZ1073 om 06.05 uur lokale tijd (05.05 uur Nederlandse tijd) vanuit Dubai koers heeft gezet richting Tel Aviv, hoort passagier Marianne plotseling luid geschreeuw aan boord. ‘De cockpit ging open en we zagen een grote hoeveelheid bloed’, vertelt ze aan de Israëlische nieuwszender i24News. Iemand zou een van de piloten met een zakmes hebben proberen te vermoorden. De piloot is neergestoken.
Onder de volgens de Israëlische nieuwssite Ynet 174 passagiers aan boord, van wie het merendeel uit Israël komt, breekt totale paniek uit. ‘De controle over het vliegtuig was weg’, aldus Marianne. ‘We dachten: ‘Dit is het, we gaan crashen.’’ Op beelden die rond dat moment zouden zijn gemaakt, is te horen hoe mensen gillen.
Om 07.21 uur Nederlandse tijd maakt de Boeing 737 MAX van luchtvaartmaatschappij Flydubai boven het noordwesten van Saoedi-Arabië plotseling een duikvlucht. In iets meer dan twee minuten daalt het toestel meer dan 5.000 meter. Daarna volgt een scherpe stijging en opnieuw een sterke daling. Nog geen tien minuten na de eerste tekenen van onrust komt er een noodsignaal binnen. Eerst is dat nog een algemene melding voor problemen, maar om 08.35 uur volgt een waarschuwing voor een mogelijke kaping.
In Israël gaan al snel alle alarmbellen af. Contact met cockpit is er voor even niet meer. Vluchtgegevens laten bovendien zien dat het toestel net na het binnenvliegen van het Jordaanse luchtruim om 08.41 rechtsomkeert maakt en weer het Saoedische luchtruim binnenvliegt.
Israël stuurt even later gevechtsvliegtuigen de lucht in, richting het mogelijk gekaapte toestel. Premier Benjamin Netanyahu roept een spoedoverleg bijeen met topfunctionarissen. Ook het leger en de veiligheidsdiensten staan in de opperste staat van paraatheid.
Een gevecht tussen de twee piloten blijkt de oorzaak van de noodsituatie. De copiloot, volgens Israëlische functionarissen afkomstig uit Oman, zou de gezagvoerder, naar verluidt afkomstig uit de Verenigde Arabische Emiraten, hebben aangevallen met een mes. Hij zou het vliegtuig mogelijk willen laten neerstorten.
Wanneer passagiers lucht krijgen van de mogelijke poging om het vliegtuig te laten crashen, komen enkelen van hen meteen in actie. ‘Iemand riep ‘steekpartij’ en mijn man begreep meteen wat er aan de hand was’, zegt passagier Meital tegen nieuwszender Channel 12. ‘Hij rende naar de voorkant van het vliegtuig en schakelde daar samen met andere Israëliërs aan boord de terrorist uit.’
Als de passagiers samen met bemanningsleden de aanvaller onder bedwang hebben gebracht, filmt een andere passagier zichzelf met bloed op zijn gezicht met de dringende boodschap dat iedereen behalve de piloot in orde is. ‘We gaan zo landen. Voor wie mij kan horen: ‘We hebben hulp nodig.’’
Op andere beelden is te zien hoe passagiers zich ontfermen over een gewonde man, die onder het bloed zit en wat lijkt op een zuurstofmasker voor zijn mond heeft. Vermoedelijk gaat het om de piloot die door de ander werd aangevallen. ‘Je hebt het vliegtuig gered’, is te horen.
Naast de piloot ligt de vermoedelijke dader, eveneens onder het bloed en ogenschijnlijk bewusteloos. Hij is vastgebonden. ‘Dit is de man die hem heeft proberen te steken’, zegt een passagier terwijl hij de camera op hem houdt.
Met de gezagvoerder en de copiloot uitgeschakeld nemen twee piloten die in burgerkleding aan boord zijn volgens Channel 12 de controle over het vliegtuig over. Zij zouden volgens de BBC aan boord hebben gezeten om latere vluchten uit te voeren. Bevestiging hiervan ontbreekt nog.
Uit vluchtgegevens van Flightradar24 blijkt dat het toestel rond iets na 07.30 uur Nederlandse tijd een hoogte van grofweg 4.500 meter bereikt. Die weet het met horten en stoten vast te houden. De snelheid varieert ook in het vervolg van de vlucht. Dat kan erop duiden dat het vliegtuig met de hand wordt bestuurd in plaats van met autopiloot. Na een omweg door het noordwesten van het Saoedische luchtruim zet het vliegtuig uiteindelijk koers in zuidwestelijke richting. Enkele minuten voor 09.00 uur Nederlandse tijd landt het op het vliegveld van Tabuk.
De opluchting onder de passagiers is groot. Wanneer het vliegtuig de grond heeft geraakt, volgt geklap en gejuich. Passagiers zingen ‘onze vader leeft nog’, een zinsnede uit de in Israël veel gebezigde slogan Am Yisrael Chai (‘Het volk Israël leeft’). Op beelden van het toestel is te zien hoe de achterzijde flinke schade heeft opgelopen.
Wat de vermoedelijke aanvaller precies van plan was met het vliegtuig en wat zijn motief was, moet formeel worden vastgesteld, maar volgens Israëlische functionarissen is hoe dan ook een ‘enorme ramp voorkomen’. Het scenario van een poging om een terroristische aanslag te plegen komt steeds nadrukkelijk in beeld.
Leden van de uiterst rechtse regering van Netanyahu hebben die conclusie al getrokken. Defensieminister Israel Katz spreekt over een ‘jihadistische aanslagpoging’, die ‘enkel door de moed van verschillende Israëlische passagiers kon worden verijdeld’. Volgens de premier zelf wilde de aanvaller het toestel laten crashen. De verdachte wordt verhoord door de Saoedische autoriteiten.
De schok onder de getroffen passagiers is groot. Sommigen vreesden voor een herhaling van de aanslagen van 9/11. Flydubai heeft een reddingstoestel gestuurd om hen naar Israël te brengen, maar sommigen zouden bevreesd zijn om aan boord van een niet-Israëlisch toestel te stappen.
‘Was het heftig?’, zegt een man die na landing al filmend zijn familie belt. ‘Jazeker.’ Hij vertelt dat hij zijn kleding moet verwisselen als hij thuis is, omdat die onder het bloed zit. ‘Tot later waarschijnlijk. Ik moet mijn hartslag even laten zakken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant