Hoger beroep In maart 2025 veroordeelde de rechtbank Koen Schuiling voor het masturberen in zijn auto. In hoger beroep vroeg de oud-burgemeester om vrijspraak, maar de advocaat-generaal betoogde dat er genoeg wettig en overtuigend bewijs is om hem te veroordelen tot een geldboete van 250 euro.
Oud-burgemeester van Groningen Koen Schuiling kwam woensdagmiddag bij de rechtbank van Zwolle aan voor het hoger beroep van zijn zaak.
„Ik heb tot de dag van vandaag niet de woorden gevonden om uit te leggen wat dit proces mij en mijn naasten heeft gedaan. Maar ik vecht terug. Want ik heb dit niet gedaan.” Het hoger beroep van de oud-burgemeester van Groningen Koen Schuiling is na ruim twee uur bijna ten einde als de verdachte misschien wel voor het eerst publiekelijk zijn emoties toont.
Schuiling werd in maart 2025 door de politierechter veroordeeld wegens ‘schennis van de eerbaarheid’. In de rechtszaal vertelde hij, soms met een geknakte stem, al ruim tweeënhalf jaar te leven met „veel vragen, ongeloof en woede”. Zijn vertrouwen in de rechtstaat is „kapotgemaakt” door het Openbaar Ministerie, zei hij. „Waar is de mens gebleven in deze zaak?”
Het advocatenduo van Schuiling (67) bepleitte bij het gerechtshof in Zwolle opnieuw de onschuld van hun cliënt, die zich op een avond in maart 2024 schuldig zou hebben gemaakt aan masturberen in zijn auto. Advocaat Sven Brinkhoff begon zijn betoog met het even fundamentele als intieme citaat uit het politieverhoor van Schuiling: „Ik heb niet gemasturbeerd (…), want dat kan namelijk niet. Ik heb een openhartoperatie gehad, het lukt niet meer.”
De burgemeester had toen al lange tijd geregeld last van pijnscheuten in zijn onderbuik als gevolg van andere medische klachten, zoals chronische prostaatklachten en een blindedarmoperatie. Zo ook op de avond van 25 maart 2024 toen een vrachtwagenchauffeur ’s avonds naast Schuiling reed op de ringweg van Groningen, waaraan op dat moment werd gewerkt.
Doordat Schuiling kortstondig de binnenverlichting aan had, kon de chauffeur van de melkwagen vanuit zijn cabine even in de auto van de burgemeester kijken. Hij zag de burgemeester masturberen, verklaarde de chauffeur later bij de politie. Onzin, stelde advocaat Sven Brinkhoff. Wat Schuiling deed met zijn rechterhand in zijn geopende broek was pijnbestrijding in zijn onderbuik, zei hij. „Zoals onze cliënt vanaf het eerste moment heeft verklaard.”
Volgens de advocaten heeft de chauffeur in een „fractie van een seconde” iets waargenomen om dat vervolgens „in te kleuren”. „Een getuige kan oprecht zijn in zijn verklaring, maar het wel volstrekt verkeerd hebben gezien,” aldus advocaat Peter Koops.
Uit het dossier kan „slechts één juiste uitspraak volgen”, stelden de advocaten aan het einde van hun pleidooi. Een onbetrouwbare getuigenverklaring, de afwezigheid van ondersteunend bewijs naast die ene getuigenis en de medische onmogelijkheid om te kunnen masturberen – het laat volgens het advocatenduo geen ruimte voor een andere uitkomst dan vrijspraak.
Voor Schuiling zou dat „eerherstel” betekenen, zei hij. De voormalig burgemeester vertelde na een vraag van het hof tegenwoordig twee onbezoldigde functies te hebben, als betrokkene bij maatschappelijke initiatieven. Schuiling: „Voor het overige ben ik gecanceld.”
De zaak draait om de getuigenis van de vrachtwagenchauffeur in maart 2024 – de basis van de veroordeling van Schuiling in maart 2025. Na die veroordeling reconstrueerde NRC hoe beeldvorming, vooroordelen en aannames tot de vervolging hebben geleid en zijn aftreden als burgemeester. Zo bleek de hoogste politiecommissaris in de noordelijke provincies na een eerder contact van Schuiling met de politie eind 2023 een geheim rapport op te hebben laten maken na een voorval met de homoseksuele burgemeester op een parkeerplaats, al was er door agenten niets strafbaars geconstateerd.
Net als bij de politierechter draaide het bij het gerechtshof in Zwolle om de vraag: had de chauffeur het goed gezien en sprak hij de waarheid? De politierechter vond van wel. De ontgoochelde oud-burgemeester kreeg toen een boete van 250 euro wegens ‘schennis van de eerbaarheid’ en ging in hoger beroep.
Het Openbaar Ministerie (OM) herhaalde woensdag de conclusie van de politierechter dat er voldoende steunbewijs zit in de verklaringen van Schuiling zelf. Dat steunbewijs is noodzakelijk, omdat de hele zaak is gebaseerd op de verklaring van de vrachtwagenchauffeur. En voor de wet geldt: één getuige is geen getuige. Toch vaart het OM in deze zaak voor wat betreft het masturberen volledig op de chauffeur. „Er is geen enkele aanwijzing dat de getuige zijn verklaring heeft verzonnen en ook geen enkele reden dat de getuige zich heeft vergist,” aldus de advocaat-generaal.
In de zaak tegen Schuiling speelt zijn medisch dossier een belangrijke rol: zijn hartproblemen, zijn medicatie, zijn impotentie. „Hij legt al twee jaar uit dat hij over zijn onderbuik wreef om de pijn te bestrijden.” Een alternatief scenario waarover het hof zich nu moet gaan buigen. Advocaat Koops: „Eigenlijk is het woord scenario hier helemaal niet passend. Het is namelijk gewoon hoe het daadwerkelijk is gegaan.”
Het OM is niet onder de indruk van het medisch dossier. „Een erectieprobleem sluit masturbatie niet uit”, aldus de advocaat-generaal.
De vraag voor het hof is nu: wie spreekt de waarheid? De vrachtwagenchauffeur of de oud-burgemeester?
Het gerechtshof kan net als de politierechter geloof hechten aan de verklaringen van de vrachtwagenchauffeur. Maar waar de politierechter aan het medisch dossier van Schuiling voorbijging, kan het hof dat niet ongemotiveerd doen. Volgens jurisprudentie van de Hoge Raad, zo betoogden de advocaten, moet het hof gedetailleerd uitleggen waarom het alternatieve scenario van Schuiling niet waar kan zijn. In dat geval kan het hof opnieuw tot een veroordeling komen. Als Schuilings versie van de waarheid niet gemotiveerd te ontkrachten is, wordt hij vrijgesproken.
Wat het OM betreft wordt Schuiling opnieuw veroordeeld tot een boete van 250 euro. De gevallen burgemeester stelde aan het einde van de zitting hardop de vraag die hem al tweeënhalf jaar bezighoudt: „Wat is hier in vredesnaam gaande?”
Op woensdagmiddag 14 oktober doet het hof uitspraak.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie