Financiële Beschouwingen Het kabinet-Jetten heeft de omstreden bezuinigingen op sociale zekerheid geschrapt en daarmee steun veiliggesteld voor de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Maar de dekking daarvan en de versnelde invoering van een vermogenswinstbelasting in box 3 stuiten op brede kritiek.
Henk-Jan Oosterhuis (D66) tijdens de eerste dag van de Algemene Financiële Beschouwingen.
Dat een „overijverige ambtenaar op Financiën” alvast iets heeft „uitgesplitst” vindt D66-Kamerlid Henk-Jan Oosterhuis „niet zo relevant”. Het is de eerste dag van de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer, die gaan over de financiële aspecten van de begroting voor 2027. Aan het begin van het debat had de Kamer een tabel opgevraagd waarover de NOS eerder had bericht. Die tabel is nu binnen en daarin staat dat het kabinet op onderwijs wil bezuinigen als het niet lukt om de dekking voor zijn plannen ergens anders te vinden.
Oosterhuis staat achter het spreekgestoelte en wordt er door de oppositie gelijk flink over bevraagd. Hij doet luchtig, maar stamelt en verplaatst steeds zijn gewicht van zijn ene naar zijn andere been. Volgens Oosterhuis is bezuinigen op (het voor coalitiepartij D66 heel belangrijke thema) onderwijs „het allerlaatste wat je moet doen”. In het voorjaar kijkt het kabinet of er nog sprake is van een „financiële nasleep” en zo ja, dan wordt dán bepaald „hoe die betaald wordt”.
Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen eerder deze maand werd duidelijk dat de steun voor de begroting van het minderheidskabinet van premier Rob Jetten (D66) nog ver te zoeken was. Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) had in de Miljoenennota zowel cadeautjes voor de linkse als de rechtse oppositie gestopt, maar beide waren ontevreden.
Aan de vooravond van de Financiële Beschouwingen kwam het kabinet met een nieuw voorstel, nadat het afgelopen weekend opnieuw gesprekken had gevoerd met de oppositie. Resultaat: voor één begroting, die van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, is nu voldoende steun. Daarmee heeft het kabinet een belangrijke stap gezet, want het was de meest controversiële begroting vanwege hoge bezuinigingen op sociale zekerheid. Die bezuinigingen heeft het kabinet nu geschrapt, waardoor het verzekerd is van steun van Pro, Volt en de ChristenUnie op dit dossier.
In Heinens voorstel van dinsdagavond staat ook waar hij het geld voor zijn nieuwe plannen vandaan wil halen. Niet alleen de geschrapte bezuinigingen moeten gedekt worden, maar ook een versnelde overstap naar een vermogenswinstbelasting in box 3, een vurige wens van de VVD en rechtse oppositiepartijen. Dan betaal je alleen belasting over je daadwerkelijke rendement en niet je rendement ‘op papier’.
Over die dekking is woensdag tijdens het debat de meeste onvrede bij zowel de rechtse als linkse oppositie. „Kleine spaarders gaan meer belasting betalen terwijl er juist een korting komt voor de directeur-grootaandeelhouders”, zegt Luc Stultiens van Pro.
Ook oppositiepartijen JA21, BBB, SGP en de ChristenUnie hebben zorgen om de kleine spaarders en beleggers. Het zou volgens Pieter Grinwis (ChristenUnie) om „850.000 mensen extra” gaan die eerst geen belasting in box 3 zouden moeten betalen en volgens de nieuwe plannen wel.
Eelco Heinen, minister van Financiën en Eelco Eerenberg, staatssecretaris van Financiën tijdens de eerste dag van de Algemene Financiële Beschouwingen.
Stultiens, wiens partij tijdens de onderhandelingen van afgelopen weekend als één blok optrok met Volt, wijst Oosterhuis erop dat het belastingplan – dat regelt hoe de overheid aan inkomsten komt – nu nog geen meerderheid lijkt te hebben.
Stultiens ruikt kansen na de tegemoetkoming aan Pro op sociale zekerheid. Hij ziet een „totaaldeal” met links voor zich. Dan moet het belastingplan wel met miljarden worden verbouwd. „De huidige versie laat werkend Nederland in de steek. Gewone, werkende mensen gaan volgend jaar structureel 8 miljard euro extra betalen aan inkomstenbelasting”, zegt Stultiens. „Wij hebben een duidelijk alternatief met Volt samen, dus daarom ben ik benieuwd of D66 de schuif wil maken van lasten op werk naar lasten op kapitaal.”
Oosterhuis reageert terughoudend. Hij begint juist telkens over een „breed draagvlak” voor de plannen van het kabinet. En dat betekent dus niet een afspraak met alléén de linkse partijen. Wendy van Eijk (VVD) is later in het debat nog stelliger. Het kabinet mag andere belastingen niet verhogen om de lasten op arbeid te verlagen, zegt ze.
Henk Vermeer (BBB), Laurens Dassen (Volt) en Luc Stultiens (Pro) tijdens de eerste dag van de Algemene Financiële Beschouwingen.
Coalitiepartijen CDA en VVD kijken juist welwillend naar de rechterzijde van de Kamer. Van Eijk erkent richting de SGP dat de kleine spaarders en beleggers „de dupe” zijn. Dat noemt ze „het springende punt” in het kabinetsvoorstel. „Daar wil ik heel serieus naar kijken.” Het VVD-Kamerlid „staat open voor ideeën die vanuit collega’s in de Kamer komen”.
De coalitie lijkt daarmee voor nu naar rechts te kijken als het gaat om de inkomstenkant van de begroting. Maar wil minister Heinen hen meekrijgen, dan is meer nodig dan kleine spaarders en beleggers ontzien. Drie partijen zijn nodig voor een rechtse meerderheid: JA21, BBB en SGP. Michiel Hoogeveen (JA21) vindt, net als Pro, de lasten op werk te hoog. De SGP ziet nog onvoldoende beweging op het gebied van medische ethiek. En BBB wil forse aanpassingen van de stikstofplannen die het kabinet afgelopen juni presenteerde.
De coalitie doet deze woensdag wat ze de afgelopen maanden steeds deed: het probleem doorschuiven. Het lijkt Wendy van Eijk van de VVD „heel goed” om over de dekking van box 3 „door te praten” tijdens de behandeling van het belastingplan. Die staat gepland voor volgende maand. Deze donderdag is de tweede en laatste dag van de Financiële Beschouwingen. Dan komt minister Heinen aan het woord.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie