Tv-recensie Ze kunnen rommelig zijn, die eerste momenten nadat iemand onverwachts overlijdt. Voor onze recensent voelde het vreemd om naar zwart-witfoto’s van Paulien Cornelisse te kijken en om te luisteren naar mensen die over haar spraken in de verleden tijd.
Paulien Cornelisse in de show ‘Maar ondertussen’ uit 2016. Woensdag overleed zij aan de gevolgen van kanker.
Eva Jinek begon te huilen toen ze een tweet van Rob Jetten over Paulien Cornelisse voorlas. Ik heb dat niet live zien gebeuren, maar vernam het via een nieuwsbericht van het AD. Dat betekent dat vandaag in NRC te lezen valt dat ik in een andere krant heb gelezen dat Eva Jinek in haar talkshow een tweet van de premier voorlas. Een verwarrende opeenstapeling aan laagjes van lezen en media en verdriet. Ze kunnen rommelig zijn, die eerste momenten nadat iemand onverwachts overlijdt.
Ik was aan Eva begonnen maar had de uitzending vroegtijdig afgezet; het voelde zo vreemd om naar zwart-witfoto’s van Paulien Cornelisse te kijken en om te luisteren naar mensen die over haar spraken in de verleden tijd. De tweet van Rob Jetten had ik al wel gezien. Online zong de vraag rond of ChatGPT een handje had geholpen met die condoleances. De tekst las AI-ig genoeg en bevatte zinnen waar Paulien Cornelisse meerdere columns aan zou kunnen besteden. „De strijd tegen kanker mocht ze niet winnen”, schreef de premier bijvoorbeeld. Welke halvezool had dan besloten dat dat niet mocht? En kun je wel winnen of verliezen van zo’n ziekte, of is dat gewoon iets wat je overkomt en waarmee je maar te leven of te sterven hebt? Ik wilde nu heel graag weten wat Paulien Cornelisse van die tweet vond. Of ze zich eraan zou ergeren of het ook wel weer ontroerend zou vinden, deze Jettiaanse uiting van medeleven.
Misschien was ik überhaupt niet klaar om te herdenken – was ik gewoon nog aan het dénken. In mijn gedachten was Paulien Cornelisse een vriendin. Zo kan dat gaan wanneer iemand met een betrouwbare regelmaat dingen zegt en schrijft waar je je goed in kunt vinden, zodat je je op één lijn waant met die nietsvermoedende ander. Je bent je er op heldere momenten van bewust dat de vriendschap eenzijdig is, dat de vermeende vriend(in) volstrekt niet op de hoogte is van het bestaan van de vriendschap, maar dat hindert verder niet, ook al ben je een volwassen en niet geheel onredelijk mens. Je bent alsnog in staat De Slimste Mens aan te zetten en tegen alle realiteitszin in bij jezelf te denken: ah! Daar is ze weer. Mijn goede vriendin Paulien Cornelisse.
Ik denk dat dat voor veel mensen geldt. Gold. Geldt.
Er was geen uitzending van De Slimste Mens, die woensdagavond. In de digitale tv-gids waren, toen ik even niet keek, andere woorden in het tijdvak van het quizprogramma verschenen. Er stond nu alleen: „Paulien Cornelisse”. Ik bedacht er zelf een komma achter, en de toevoeging: „uw goede vriendin”.
Rond half tien schakelde ik argwanend over naar NPO1, bang voor meer compilaties met zwart-witbeelden en nabesprekingen in de verleden tijd. Die angst verdween toen ze zelf in beeld verscheen. Ze speelde blokfluit, prachtig vals, op het podium van theater De Kleine Komedie. De NPO had ervoor gekozen de registratie van haar voorstelling Maar ondertussen uit te zenden. Op mijn tv leefde Paulien Cornelisse in het nu van 2016, en als ik terugspoel, kan ik van ‘leefde’ best ‘leeft’ maken, wanneer ik maar wil.
Dan loopt ze heen en weer over dat podium, vertelt ze nog eens over de keer dat ze onder narcose werd gebracht door een dokter die zich voorstelde met de woorden: „Ik ben Kip.” Over de ongemakkelijke communicatie met dokter Kip en de lichte vrees dat dit zomaar eens haar laatste interactie zou kunnen zijn, mocht dokter Kip iets verknoeien met die hele narcosetoestand. Kip is ook maar een mens.
„Op dat moment denk ik: laat ook maar”, zegt Paulien Cornelisse. Ze wappert met haar handen alle irritatie weg. „Ik heb geen zin om in ergernis het leven te verlaten.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie