De Amerikaanse Christa Pike, ter dood veroordeeld voor een gruwelijke moord die zij pleegde als tiener, heeft woensdagnacht twee executie-injecties overleefd. Dodelijke injecties staan al langer bekend als de minst betrouwbare vorm van doodstraf. Wat nu?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Wie is Christa Pike?
Pike is de hoofdrolspeler in een zeer mediagenieke moordzaak in Knoxville, in de Amerikaanse staat Tennessee. In 1995 lokte ze de 18-jarige Pike Colleen Slemmer, die ze kende van een kamp voor getroebleerde kinderen, mee naar een afgelegen plek, martelde haar en vermoordde haar samen met haar toenmalige vriendje met een hakbijl en een stanleymes.
Ze werd veroordeeld tot de doodstraf, als jongste vrouw ooit die deze straf kreeg. Haar minderjarige vriendje Tadaryl Shipp kreeg levenslang. Pike zou de eerste vrouw in Tennessee in 200 jaar tijd zijn die wordt geëxecuteerd.
Terwijl Pike haar lot afwachtte in haar dodencel, probeerden mensenrechtenorganisaties en advocaten haar executie te voorkomen. Zij betoogden dat Pike niet volledig toerekeningsvatbaar was, omdat zij kampte met meerdere onbehandelde geestesziekten en een hersenbeschadiging, een gevolg van een jeugd vol verwaarlozing en seksueel misbruik.
Tevergeefs: een tijdelijke opschorting gaf een paar uur uitstel, maar in de Nederlandse nacht van woensdag op donderdag stond toch echt haar executie gepland.
Hoe verliep de executie in Tennessee?
Pike was niet bang voor de dood, maar wel voor de verwezenlijking van haar doodstraf, herhaalde ze meermaals. Haar advocaten betoogden meermaals dat ze te smalle aderen zou hebben voor een executie met een giftige stof. Pike zou liever opgehangen willen worden, maar een rechter verwierp dat verzoek. Onder toeziend oog van journalisten en andere getuigen kwam haar vrees uit.
Nadat Pike met een geestelijke begeleider het lied I Love You So Much had gezongen, was het de bedoeling dat ze via een infuus een dodelijke stof toegediend zou krijgen en achter een gesloten gordijn de dood tegemoet zou treden. Maar aanwezigen hoorden haar na een uur nog steeds ademen, snurken en zelfs praten. Pike kreeg een tweede dosis met het middel pentobarbital en getuigen werden verzocht het gebouw te verlaten.
Ook die injectie overleefde ze. Vervolgens werd ze naar een ziekenhuis buiten de gevangenis gebracht. Daar dienden medici haar ‘levensreddende middelen’ toe. Het is onbekend hoe ze er nu aan toe is.
Getuigen stellen na afloop dat ‘niets normaal leek te gaan’ en de situatie chaotisch was. Het Tennessee Department of Correction verklaarde na afloop echter dat alle stappen van de executie correct zijn uitgevoerd.
Gaan dit soort executies vaker mis?
Geregeld, al gebeurt dat doorgaans doordat beulen er niet in slagen een infuuslijn aan te brengen. Dat gebeurde in Tennessee in mei al een keer, waarna de executie van Tony Carruthers met een jaar werd opgeschort. Beulen in Idaho vonden twee jaar geleden zelfs tot acht keer toe geen geschikte ader bij seriemoordenaar Thomas Eugene Creech, die nog steeds leeft.
Over het algemeen werkt de chemische stof vrijwel direct zodra die is toegediend. In Oklahoma duurde het bij een veroordeelde in 2021 twintig minuten, wat als zeer lang werd gezien. Het geval van Pike is uniek, zo meldde het Death Penalty Information Center aan persbureau AP. Onderzoek moet uitwijzen wat er precies is gebeurd.
Hoe is dat in vergelijking met andere methoden die de VS gebruiken om mensen te executeren?
De dodelijke injectie werd in 1982 ingevoerd, omdat die tot een humanere dood zou leiden dan de elektrische stoel. Een analyse uitgevoerd dor publieke omroep NPR van tweehonderd autopsies toonde echter aan dat in 84 procent een schadelijke vochtophoping in de longen ontstaat, wat kan leiden tot een gevoel dat overeenkomt met verdrinking.
Bovendien is de dodelijke injectie verreweg de minst effectieve methode. Volgens statistieken van het Death Penalty Information Center, die het uitvoeren van verschillende methodes tussen 1890 en 2010 vergeleek, mislukte liefst 7,2 procent van de executies die op die manier werden uitgevoerd. Dat percentage is volgens experts alleen nog maar verder opgelopen. Elektrocutie en ophanging hebben met respectievelijk 1,9 en 3,1 procent een kleiner risico op mislukking.
Sinds twee jaar vinden in de VS executies plaats waarbij veroordeelden met stikstof worden vergast, volgens de autoriteiten een relatief pijnloze methode, al denken mensenrechtenorganisaties daar anders over. Huurmoordenaar Kenneth Smith was in Alabama de eerste, nadat een dodelijke injectie in 2022 bij hem was mislukt.
Hoe nu verder? Wordt Pike alsnog omgebracht?
Het protocol schrijft voor dat als een dodelijke injectie niet aanslaat, er direct nog een dosis moet worden toegebracht, zoals bij Pike gebeurde. Over wat er dient te gebeuren als ook die haar werking mist, staat niets in het protocol.
De gouverneur van Tennessee, Bill Lee, heeft besloten om dit kalenderjaar geen executies meer uit te voeren. Behalve Pike stond er nog een andere op de rol. Lee heeft een onafhankelijke partij gevraagd Pikes mislukte executie te onderzoeken. Zolang dat onderzoek loopt, zal haar executie niet ingepland worden.
Naar alle waarschijnlijkheid is dat slechts uitstel. Eerdere uitspraken van het Amerikaanse Hooggerechtshof wijzen uit dat terdoodveroordeelden die hun executie overleven, geen recht hebben op een kwijtschelding van de doodstraf.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant