Hilversum heeft een obsessie met kijkcijfers. Tv-recensent Alex Mazereeuw blikt maandelijks terug op de opvallendste trends. Deze maand: Net 5 schrijft televisiegeschiedenis met ‘niet-meetbare kijkcijfers’.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
In deze rubriek is het vaker gegaan over termen als ‘kijkcijferhorror’, ‘kijkcijferkrater’ en ‘kijkcijferflop’: woorden die elkaar overtoepen, om te benadrukken dat een televisieprogramma door een bepaalde ondergrens is gezakt.
Maar op donderdag 24 september werd een nieuwe ondergrens gecreëerd, wat zeg ik: er werd televisiegeschiedenis geschreven! Want ja, als twee nieuwe, originele televisieprogramma’s ‘onvoldoende data hebben voor een gedetailleerde rapportage’, betekent dat weinig goeds. Toch gebeurde het bij Net 5-programma’s Buzz en True Crime Today.
In dit geval bleken te weinig van de 1.850 kijkcijferkastjes van het Nationaal Media Onderzoek ingeschakeld op Net 5 en dus was er te weinig data voor een representatieve steekproef. In nieuwsberichten ging het meteen over ‘nul kijkers’, wat niet met zekerheid gesteld kan worden. Nul lijkt haast onmogelijk, realistischer lijken cijfers die ergens tussen 0 en 10 duizend liggen.
Maar ‘onvoldoende kijkcijferdata’ voor zelfgeproduceerde, groots gelanceerde Nederlandse programma’s, dat mag historisch genoemd worden.
Om de krater van dichtbij te observeren, moeten we naar een zender die gerust een van de probleemgevallen van het Nederlandse televisielandschap genoemd mag worden. Het blijft vaak ploeteren met Net 5, de vrouwenzender van Talpa, die zelfs na meerdere rebrandings blijft worstelen om boven de 100 duizend kijkers uit te komen.
Wie je ook neerzet of wat je ook lanceert op Net 5: een flop lijkt in deze Bermudadriehoek van het televisielandschap haast gegarandeerd. Zelfs grote namen als Linda de Mol (die even creatief directeur was van de zender) en Merel Westrik dropen beteuterd af na een Net 5-avontuur.
Toch wordt er eens in de zoveel tijd een poging gedaan om de zender nieuw leven in te blazen. Zo werd ‘juicekoningin’ Yvonne Coldeweijer aangetrokken als een van de nieuwe gezichten van de zender. Coldeweijer zou voor Net 5 De juiceshow gaan maken, een dagelijks programma waarin de laatste roddels over beroemdheden besproken zouden worden.
Het programma kwam er uiteindelijk niet door ruzie achter de schermen. Coldeweijer is met een paar Talpa-tonnen op zak naar onlineplatform Kijk gestuurd, waarop ze nu in weinig verheffende filmpjes reageert op entertainmentnieuws.
De plannen voor De juiceshow gingen de koelkast in, en Net 5 zette in plaats daarvan in op Buzz, een programma waarin ‘de groepschat van Nederland tot leven komt’. Presentatoren Iris Enthoven en Wiesje Hillen praten met gasten over ‘spraakmakende verhalen, virale momenten en opmerkelijke posts waarover iedereen wil meepraten’.
Vooralsnog slaat televisiekijkend Nederland de uitnodiging voor die groepschat massaal af, want de kijkcijfers van Buzz zijn zelfs voor Net 5-begrippen desastreus. Als het programma 18 duizend kijkers bereikt, is dat al haast een monsterscore. Inmiddels heeft het programma zelfs meerdere keren ‘onvoldoende data gehad voor een gedetailleerde rapportage’. Nee, Buzz creëert vooralsnog angstaanjagend weinig buzz.
Voor deze immense flop zijn meerdere verklaringen te geven. Bij Buzz lijkt vooral een klassieke televisiefout te zijn gemaakt onder het mom van ‘maak televisie ook leuk voor de internetgeneratie’. Het gaat vaker mis bij tv-makers, die in hun strijd om de gevluchte kijker te bereiken, blijven nadenken vanuit een televisieperspectief. En ja, dan haal je het internet maar gewoon naar de televisie met de vraag: ‘Wat houdt de mensen op TikTok en Instagram zoal bezig?’
Het leidt ertoe dat een gemiddelde uitzending van Buzz bestaat uit de volgende vragen en onderwerpen:
‘Is een 6,5 een compliment of een afknapper?’
‘Zou jij daten met de ex van je broer of zus?’
‘Kun je met een iced latte naar een sollicitatiegesprek?’
‘Draagmoeders lijken de nieuwe trend’
‘Bevallingsvideo kijken? Niet iedereen staat te springen.’
Gezellig is het zeker, maar voor een hele televisie-uitzending is het mager. Bovendien komen virale internetfragmentjes en het ‘onlinegesprek van de dag’ ook al voorbij in andere entertainmentprogramma’s en talkshows. Wat de kijker van Buzz ziet, is toch vooral de worsteling van een ouderwets medium dat wanhopig aansluiting probeert te vinden bij ‘het internet’.
Extra vervelend voor Net 5 is dat ook True Crime Today, dat dagelijks volgt op Buzz, behoorlijk matig scoort. Dit programma komt dan weer voort uit een andere hype: de obsessie met true crime. Podcasts, series en documentaires daarover zijn immens populair, en dus kon een televisieprogramma niet uitblijven. In True Crime Today bespreken Kirsten Westrik en Nochtli Peralta Alvarez iedere werkdag ‘de misdaadzaken die Nederland en de wereld bezighouden’.
Maar ook hier blijkt de vraag onder televisiekijkers vies tegen te vallen. Hoewel de kijkcijfers beter zijn dan die van Buzz, blijft het programma hangen in de tienduizenden. En ook True Crime Today werd op de horroravond van 24 september meegetrokken in de Buzz-misère, met kijkcijfers die niet meetbaar waren.
In televisieland is het een goed gebruik dat er taarten worden aangerukt bij goede kijkcijfers. Maar wat te doen bij kijkcijfers die er überhaupt niet zijn? Kijkcijfersnert? Kijkcijferspruitjes? Een kijkcijferurn wellicht?
De belangrijkste vraag lijkt nu vooral hoe lang Net 5 nog blijft hopen op herstel. Wat niet helpt, is dat het programma door de publiciteit over ‘nul kijkcijfers’ haast reddeloos verloren lijkt. Als iemand nu al op de hoogte is van Buzz, dan komt dat toch vooral omdat het een van de weinige televisieprogramma’s is die geassocieerd wordt met een niet-meetbaar kijkcijfer.
Daarmee heeft het programma in ieder geval televisiegeschiedenis geschreven. Maar de groepsapp van Nederland zal vermoedelijk niet snel meer gaan vollopen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant