Financiële Beschouwingen Op de tweede dag van het debat over de begroting kreeg minister Heinen van Financiën veel vragen over zijn plannen. Niet alleen van de oppositie, ook coalitiegenoot D66 zet vraagtekens bij de gevolgen voor de staatsschuld.
Eelco Heinen, minister van Financiën tijdens de tweede dag van de Algemene Financiële Beschouwingen.
Het lijkt een vast voornemen van Eelco Heinen om de Tweede Kamer te vriend te houden. Als minister van Financiën in een minderheidskabinet wéét de VVD’er dat hij de oppositie nodig heeft. Daarom begint Heinen de tweede dag van de financiële beschouwingen over zijn ideologische tegenpool, SP-leider Jimmy Dijk.
Dijk en zijn vrouw verwachten een kindje. Tijdens de eerste debatdag kocht Heinen speelgoed via zijn iPad, zo vertelt hij. Een kleine megafoon van brandweerman Sam. Bij de geboorte van zijn eigen kinderen leerde de minister dat „niet alles wat waarde heeft in het leven te berekenen valt”. Voor „die kleine Jimmy’s, en ook voor de kleine Heinens,” moeten we „sámenwerken om de grote uitdagingen aan te kunnen”.
Maar hoe verder het debat over de financiële aspecten van de begroting vordert, hoe kribbiger minister Heinen wordt.
Op de tweede dag van de Financiële Beschouwingen beantwoordt minister Heinen vragen die Kamerleden tijdens de eerste debatdag stelden. Woensdag bleek dat hij nog geen meerderheid heeft voor zijn plannen aan de inkomstenkant van de begroting. Vooral de manier waarop de versnelde overstap naar een vermogenswinstbelasting in box 3 moet worden betaald, stuitte op kritiek van Kamerleden.
Ook keerde grootste coalitiepartij D66 zich tegen Heinens voornemen om, als het niet lukt om op een andere manier geld op te halen, te bezuinigen op onderwijs. Onderwijsminister Rianne Letschert (D66) zei dat zo’n bezuiniging er niet komt. D66-Kamerlid Henk-Jan Oosterhuis noemde het voornemen het werk van „een overijverige ambtenaar”.
Eelco Heinen, minister van Financiën en Kamerlid Henk-Jan Oosterhuis (D66).
„Wat is waar”, wil fractievoorzitter Henk Vermeer van de BBB weten. Met elf zetels in de Eerste Kamer is de BBB belangrijk voor rechtse meerderheden. Maar de minister weigert in te gaan op de uitspraken van Letschert en verwijst naar zijn eigen brief, met de bezuinigingen als reserve-optie.
Vermeer dringt aan. Het is de bedoeling dat leden van het kabinet met één mond spreken, en hij wil daarom een gezamenlijke brief van Letschert en Heinen. De minister zucht, mompelt eerst zachtjes „nee”, kijkt naar Kamervoorzitter Thom van Campen, en haalt dan zijn schouders op. „Aan informatieverzoeken moeten we natuurlijk altijd voldoen.”
Aan het einde van het debat krijgt Vermeer een briefje waaruit blijkt dat ook Letschert zich aan het reserveplan verbindt.
De kritiek van de Tweede Kamer op de financiering van de hervorming van box 3 zit in meerdere dingen. Uit woensdag gepubliceerde langjarige tabellen blijkt dat het kabinet tot en met 2040 nog 7,7 miljard euro tekortkomt. Dat geld zou het kabinet pas in 2060 terugverdienen volgens Financiën. Heinen haalt zo geld uit de verre toekomst om nu een box 3-hervorming te financieren.
Heinen gebruikt daarbij ook nog een financiering waarbij hij mensen met vermogen verleidt om zichzelf winst uit te keren met een tijdelijk verlaagd belastingtarief in box 2 – een belastingkorting dus. Dat levert op korte termijn geld op, maar op de lange termijn kóst het juist 1,7 miljard euro, blijkt uit de tabel.
Pas woensdag aan het einde van de dag verstuurde Heinen deze informatie naar de Tweede Kamer, op verzoek van Tweede Kamerlid Luc Stultiens (Pro). Hij vraagt Heinen daarom om een „stevige reflectie” op het „verborgen houden” van deze cijfers. Heinen laat „een gat op de begroting” achter van 7,7 miljard, zegt hij.
Staatssecretaris Eelco Eerenberg en minister Eelco Heinen (links) van Financiën en Christine Teunissen (PvdD) en Luc Stultiens (Pro) tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen.
De minister schudt driftig zijn hoofd, grijpt het spreekgestoelte vast en bladert fanatiek door een stapeltje papieren. „Hier maak ik écht bezwaar tegen. Dit is niet fair!” Volgens Heinen verdient de overheid het geld uiteindelijk terug – en zelfs meer dan dat. Tegen Stultiens: „Hij wéét ook – en ik kijk hem in de ogen aan en zie het – dat dit niet klopt.”
Maar ook Heinens coalitiegenoot, Oosterhuis van D66, heeft vragen over de langjarige tabel en de 1,7 miljard die de belastingkorting in box 2 kost. De minister vindt een lage staatsschuld toch zo belangrijk? „Deze maatregel leidt ertoe dat de schuld over 10 jaar gewoon 2 miljard hoger is dan nu.” Heinen moet op zoek naar alternatieven
Heinen stribbelt tegen, noemt het afgestemd in de coalitie. Maar als Oosterhuis en Stultiens dan zo graag een ander „gedekt pakket” willen, dan moeten ze, vindt hij, óók nog geld vinden voor het schrappen van de plannen om de AOW-leeftijd te verhogen. Kort gezegd: toen Heinen Pro tegemoetkwam door een bezuiniging op het sociale vangnet te schrappen, hoorde hij ze niet klagen over gebrek aan dekking.
Ook het voorstel om meer spaarders en beleggers belasting te laten betalen in box 3, door het vrijgestelde rendement te verlagen, oogstte op de eerste debatdag kritiek. Daarmee zouden ook mensen die eerder te weinig rendement behaalden om belasting te betalen, moeten bijdragen aan een voordeel voor rijkere spaarders en aandeelhouders. Heinen belooft, in overleg met de Tweede Kamer, te kijken naar een alternatieven.
Daar zijn de Kamerleden blij om. Maar, weten ze ook, de wetsaanpassing van box 3 ligt ter bespreking voor in de ministerraad vrijdag. André Flach van de SGP – de partij vormt een oppositieduo met JA21, belangrijk voor een rechtse meerderheid – wil van de minister weten: staan die onacceptabele financieringsopties nog in het voorstel.
Heinen kijkt André Flach amper aan als hij antwoordt, en draait eromheen. „Ik ga toch niet vertellen wat er allemaal in de ministerraad ligt. Wat vraagt u van mij?!”
Pieter Grinwis (ChristenUnie) wil weten hoe Heinen, net als brandweerman Sam, „de brand van het belastingplan” dat geen meerderheid dreigt te halen „gaat blussen”. Heinen gaat in gesprek met de Tweede Kamer, om ánder geld te vinden, met hulp van de oppositie, waarmee de hervorming wel op een meerderheid kan rekenen.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie