Techgigant Google lanceert donderdagavond een testsatelliet die dienst moet doen als een minidatacenter, met genoeg rekenkracht om simpele AI-vragen te beantwoorden vanuit de ruimte.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
Met de lancering van de AI-testsatelliet zet Google donderdagavond een eerste stap richting de gedroomde kosmische toekomst voor AI. In een wereld die steeds meer AI-diensten gebruikt, een toekomstscenario waar de meeste techgiganten op gokken, blijft de vraag naar kolossale datacenters groeien.
In de toekomstplannen van Google en andere bedrijven zullen zulke datacenters niet langer ruimte innemen op het aardoppervlak. In plaats daarvan worden ze in een baan rond de aarde gebracht.
Dat is de premisse van wat Google ‘Project Suncatcher’ heeft gedoopt. ‘De zon is de ultieme energiebron in ons zonnestelsel en stoot honderd biljoen keer meer energie uit dan de totale elektriciteitsproductie van de mensheid’, schreef het bedrijf vorig jaar bij de aankondiging. In het project gaan 81 satellieten in een zwerm samen dienstdoen als een krachtig datacenter.
Ook Elon Musk ziet het potentieel. ‘Als je een niet-triviale hoeveelheid energie van de zon wilt gebruiken, dan moet je wel overschakelen naar zonne-energie in de ruimte’, zei hij vorig jaar tijdens een aandeelhoudersvergadering van Tesla.
Sterker nog: als AI blijft groeien, wordt het onvermijdelijk om de zon in de ruimte te benutten, oordeelt Google. ‘Zo’n aanpak kan een enorm potentieel hebben om verder op te schalen en de impact te minimaliseren op onze aardse bronnen.’
Ook andere bedrijven zijn ermee bezig. Zo stuurde start-up Starcloud vorig jaar de eerste Nvidia-AI-chip naar de ruimte. Ook China timmert aan de weg: het land lanceerde al meerdere satellieten van een geplande zwerm van 2.800 exemplaren. Die moeten onder meer AI-berekeningen in de ruimte mogelijk maken.
Met een Falcon 9-raket van Musks SpaceX stuurt Google overigens nog geen echt datacenter in satellietvorm omhoog, maar een kleinschalige experimentele voorloper.
In het binnenste van die satelliet huizen vier processoren gespecialiseerd in AI-toepassingen (zogeheten TPU’s: Tensor Processing Units). Gedurende een jaar zal het bedrijf testen of die hardware overeind blijft in de ruimte. Zo kan kosmische straling fouten introduceren in de berekeningen van de processoren, doordat individuele bits (nullen en enen) van waarde veranderen.
Tijdens de missie zullen de processoren in de satelliet simpele AI-vragen beantwoorden. Daarbij kunnen ze steeds grofweg een kwartier berekeningen uitvoeren. Daarna worden ze te heet en moeten ze afkoelen.
De doelen zijn vooralsnog bescheiden. ‘We verwachten niet, om eerlijk te zijn, dat we in de komende paar jaar al iets operationeel hebben’, zei James Manyika van Google vorige week tegen The New York Times. Want zelfs als deze test succesvol is, wordt opschalen naar de vloot van AI-datacenters die Google voor zich ziet een flinke technische uitdaging.
Critici zien ook de risico’s van datacenters in de ruimte. Zo groeit het aantal satellieten razendsnel. Dat beïnvloedt onder meer het werk van astronomen die de kosmos onderzoeken. Bovendien maken sommige experts zich zorgen over al die satellieten die aan het eind van hun leven opbranden in de aardatmosfeer. Dat gaat ook gebeuren met de testsatelliet van Google, naar verwachting een jaar of zes na de lancering.
‘Er zitten veel complexe materialen in deze dingen die je, zelfs als ze opbranden, niet in de atmosfeer wilt laten opbouwen, net zo min als je dat zou willen vanuit een schoorsteen’, zei Steve Volz, het voormalige hoofd van de Amerikaanse klimaatdienst Noaa, eerder dit jaar tegen de Britse krant The Guardian. In een petitie riepen critici eerder dit jaar op de bouw van datacenters in de ruimte aan banden te leggen.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Source: Volkskrant