Drie vrienden, die elkaar kennen uit de discotheken en darkrooms van de jaren tachtig, komen in 2020 weer bij elkaar tijdens een etentje. Alles wat is weggestopt, moet op de designtafel – al is er ook veel wat je niet ziet.
is filmrecensent en schrijft een column over hedendaagse beeldcultuur.
Doodsangst voor een virus waarvan nog niet precies bekend is wat het doet. Een plots rondwarende ziekte die de manier van leven zoals je die kent compleet ondermijnt en vrijheden niet langer vanzelfsprekend maakt.
Vermoedelijk is het geen toeval dat sinds corona de culturele interesse voor de aidsepidemie in de jaren tachtig lijkt toegenomen. Voor mensen die het tot dan toe ver van hun bed hadden kunnen houden, was het plotseling voorstelbaar; voor de queergemeenschap en ieder ander die er direct mee te maken kreeg een confrontatie met een trauma.
In Downtown, de openingsfilm van het Nederlands Film Festival, brengt Michiel van Erp deze twee periodes samen. Drie vrienden, die elkaar kennen uit de discotheken en darkrooms van de jaren tachtig, komen in 2020 weer bij elkaar tijdens een etentje. Alles wat is weggestopt, moet op de designtafel. Omdat de geschiedenis nooit goed is doorverteld.
Van Erp snijdt die twee tijdlijnen door elkaar en laat de jaren tachtig heerlijk bruisen. Er wordt gedanst, gesekst en gesnoven – een feest van hedonistische vrijheid, neonkleurige zwemslips en synthpop. Hij zet de homoseksuele gemeenschap even vanzelfsprekend als liefdevol neer; de onderliggende aanmoediging je niet te verstoppen, de outsiderstatus te omarmen is een cri de coeur die gezien de toenemende homohaat – helaas – niet actueler had kunnen zijn.
Ze moeten hun eigen weg zoeken: Ronnie, Lennart en Bas. Maar terwijl ze dat doen, wordt de club steeds leger, verdwijnen kennissen van de radar of hebben ze plots paarsbruine vlekken. Het zet hun toch al ingewikkelde driehoeksverhouding op scherp.
Het scenario van Downtown blijft soms voelbaar: de dialogen kunnen een tikje gedragen zijn en de film neemt hier en daar een kunstmatige wending.
Corona, zegt een van de vrienden, is ‘een kleutervirus’ vergeleken met aids. De mannen praten over de eenzaamheid, de uitsluiting en het onvermogen om zelfs nog met elkaar te communiceren. Door hun gesprek te contrasteren met die sprankelende jaren tachtig zie je als kijker wat er verloren is gegaan.
Wat je níét ziet, is de keiharde maatschappelijke verstoting van aidspatiënten, de verwoestende uitwerking van het virus op het lichaam, de gruwel van eenzaam sterven. En ergens draait Downtown zo nog om de écht hete brij heen. Begrijpelijk, want zo blijft het voor iedereen behapbaar, maar zo wordt het niet de mokerslag die het had kunnen zijn.
Drama
★★★☆☆
Regie Michiel van Erp
Met Daniel Cornelissen, Sebastián Mrkvicka, Thor Braun, Yorick van Wageningen, Roeland Fernhout, Hans Kesting
98 min., in 48 zalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant