werkt sinds 2012 voor de Volkskrant als journalist en columnist.
Onlangs stond er in deze krant een geweldige reportage van Maral Noshad Sharifi, die vanuit een trailerpark in Detroit beschreef hoe linkse kandidaten er momenteel alles aan doen om de witte arbeiders, degenen die vroeger op de Democratische Partij stemden, los te weken van Donald Trump en opnieuw aan links te binden.
‘Door heel het land presenteren ze zich als ‘gewone’ mensen die gewone Amerikanen maar al te goed begrijpen’, schreef Noshad Sharifi. ‘Op campagnes scheppen ze niet op over hun diploma’s van sjieke universiteiten, maar benadrukken ze vooral hun bescheiden komaf. Kandidaten dragen T-shirts, tonen de tatoeages op hun armen en schelden zonder voorbehoud met ‘fuck’ om hun woorden kracht bij te zetten.’
Sommige kandidaten accentueren hun ‘gewoonheid’ door in campagnevideo’s stro te harken op een boerenland, anderen herhalen te pas en te onpas dat ze alleenstaand moeder zijn, en er is ook een kandidaat die om de haverklap vertelt over hoe ze tien jaar geleden gedurende drie maanden werkte als Uber-chauffeur.
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Een geschiedenis lang bestond de politieke elite uit mensen waar wij, leden van het gewone volk, tegen opkeken. Zo beschreef de Duitse socioloog Norbert Elias ooit hoe het gedrag van de elite zelfs eeuwenlang werd gekopieerd door het volk, met steeds verfijndere manieren tot gevolg. Toen de gewone man zijn neus nog met zijn vingers snoot tijdens het avondeten, ging de elite, in een poging zich te onderscheiden van dat smerige gepeupel, eerst het tafellaken gebruiken, totdat de gewone man die gewoonte overnam, waarna de eerste bekakte dames werden gespot die een speciale snuitdoek tevoorschijn toverden.
Om zich te onderscheiden van het plebs ontwikkelde de elite almaar verfijndere manieren, die vervolgens werden overgenomen door datzelfde plebs, waarna er nog meer verfijning optrad, et cetera – distinctiedrang als drijvende kracht van de beschaving. Elias noemde dat het civilisatieproces.
Dat proces is anno 2026 niet alleen tot stilstand gekomen, het is volledig omgedraaid. In plaats van zich te onderscheiden van het gewone volk, probeert de huidige politieke bovenlaag zich juist te onderscheiden van de rest van de elite door amechtig te lijken op het gewone volk.
Doe normaal, wees gewoon, drink Senseo en scheld met kut, want wee je gebeente als je bekakt overkomt, zoals Sigrid Kaag. Of intellectueel, zoals Frans Timmermans. Een goede politicus is een gewone politicus; iemand die een appel eet op zijn fiets, AI gebruikt op LinkedIn, Marokkanen tuig noemt en akkefietjes oplost met spierballen, omdat normale bezorgde burgers dat nu eenmaal ook zo doen.
En dus zagen we afgelopen zaterdag hoe premier Rob Jetten, in navolging van elite-leden als Mona Keijzer (schiet ze op hun benen) en Gidi Markuszower (stop ze met maximaal geweld), tijdens het D66-congres over een voor hem onwelgevallige groep zei: ‘We gaan ze vol op hun bek slaan.’
Je kan dat onschuldig vinden, maar dat is het niet, want het volk spiegelt zich nog wel gewoon aan de elite, precies zoals Elias beschreef. Zodra mensen dus zien dat een Haagse meneer met een das iets roept over het slaan van tegenstanders, dan is dergelijk gedrag blijkbaar geoorloofd, witgewassen, niet langer iets om je voor te schamen. Sterker nog: er kan nog wel een tandje bij, volgende keer op het Malieveld.
En zo wordt het allemaal nog grover en nog harder, nog guurder en weer wat minder mooi. Ik noem dat het decivilisatieproces. Het is een rampzalig proces.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant