Een overeenkomst tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk over het uitwisselen van migranten is ten einde gekomen. Volgens het principe ‘one in, one out’ nam Frankrijk migranten die het Kanaal illegaal waren overgestoken terug en liet het VK kansrijke asielzoekers overkomen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De overeenkomst, die de twee landen in de zomer van 2025 voor een jaar sloten en later werd verlengd, liep per 1 oktober af. Met name Frankrijk voelde er weinig voor om de samenwerking te verlengen. Al vanaf het begin stelden critici van de Franse regering dat Frankrijk er bekaaid van afkwam.
Volgens het ‘one in, one out’-akkoord mocht het VK onderschepte migranten vastzetten en terugsturen naar Frankrijk. In ruil daarvoor nam het VK kansrijk geachte asielzoekers op die niet eerder illegaal de tocht over het Kanaal hadden gemaakt.
De Franse regering kwam geleidelijk aan tot de conclusie dat het een onevenredig groot deel van de lasten droeg ten opzichte van andere EU-lidstaten. ‘Waarom moeten wij deze grens helemaal zelf bewaken?’, vroeg minister Laurent Nuñez van Binnenlandse Zaken zich af tijdens een verhoor in het parlement dit jaar. Hij pleitte ervoor om de samenwerking onderdeel te maken van een breder akkoord tussen het VK en de hele EU op dit thema.
Mensenrechtenorganisaties hadden vanaf het begin felle kritiek: mensen zouden worden gereduceerd tot handelswaar. Volgens onafhankelijke VN-rapporteurs kon de overeenkomst leiden tot willekeurige detentie en discriminatie.
De impact van de samenwerking bleef relatief beperkt. Het VK heeft sinds de zomer van vorig jaar uiteindelijk grofweg 1.500 migranten uitgezet naar Frankrijk. Dat is een fractie ten opzichte van de totale hoeveelheid migranten die per boot het eiland bereikt. In 2025 waren dat er ruim 41 duizend. De Britse minister Shabana Mahmood van Binnenlandse Zaken stelde eerder deze maand in het parlement dat Frankrijk moeite zou hebben om grotere aantallen migranten te verwerken.
Toch had de Britse regering de samenwerking wel graag voortgezet, zo heeft de BBC vernomen. Volgens Le Monde drong premier Andy Burnham er bij een bezoek van de Franse president Emmanuel Macron begin deze maand op aan om de overeenkomst te verlengen.
Het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft laten weten dat er geen nieuwe zaken meer worden behandeld onder de overeenkomst. Migranten die al wel zijn vastgezet worden ‘in de komende weken’ nog wel op het vliegtuig gezet.
Toen Macron tijdens een bezoek aan het VK in juli 2025, het eerste staatsbezoek van een Europese leider sinds de Brexit, met toenmalig premier Keir Starmer zijn handtekening onder de overeenkomst zette, vormde de Kanaalmigratie een steeds grotere bron van frictie tussen de twee landen. Na de Brexit, waardoor het VK uit het Europese asielsysteem kwam te vallen, was het aantal migranten dat met boten de Engelse kust bereikte fors toegenomen.
Het aantal migranten dat tot dusver dit jaar de oversteek heeft gewaagd ligt ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar echter zo’n 42 procent lager. Of dat is toe te schrijven aan de afschrikwekkende werking die uit zou gaan van het risico op uitzetting, is niet zeker. Strenger optreden van de Franse autoriteiten zou een grotere rol spelen.
Partijleider Nigel Farage van het radicaal-rechtse Reform UK en zijn Franse geestverwant Jordan Bardella van Rassemblement National, die volgend jaar president hoopt te worden, spraken eerder deze maand af de Britse uitzettingen naar Frankrijk voort te zetten wanneer beiden aan de macht zouden zijn gekomen. Frankrijk zou de teruggestuurde migranten dan moeten uitzetten naar hun thuisland.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant