De mentale gezondheid van MotoGP coureurs krijgt nadrukkelijker aandacht binnen het kampioenschap. MotoGP medisch directeur Dr. Ángel Charte werkt samen met specialisten aan een project waarbij de coureurs via een vragenlijst inzicht kunnen geven in hun mentale en emotionele welzijn. De eerste vragenlijst moet tijdens het finale Grand Prix weekend van het seizoen in Valencia worden uitgedeeld en bij de MotoGP wintertest in Thailand worden ingeleverd.
Dr. Ángel Chart vertelde tegenover Emilio Pérez van El Periódico over het initiatief, dat volgens hem wordt gesteund door Carmelo – en Carlos Ezpeleta. Deelname is echter afhankelijk van de coureurs zelf: zonder hun toestemming zal het project niet worden doorgezet.
“Dit is een sport waarin coureurs onder enorme druk staan, met grote spanning en verantwoordelijkheid racen, tegen zichzelf vechten en hun leven op het spel zetten”, aldus Charte. “Dat is simpelweg te veel om allemaal tegelijk te verwerken en we moeten hen op iedere mogelijke manier helpen – mits ze dat zelf willen natuurlijk.”
De aandacht voor mentale gezondheid is niet helemaal nieuw in de MotoGP paddock. Verschillende coureurs hebben de afgelopen jaren openlijk gesproken over de begeleiding die zij buiten het circuit krijgen. Jorge Martín vertelde eerder hoe het werken met een psycholoog hem hielp om beter met de druk om te gaan en weer meer plezier te beleven aan het racen nadat hij in 2023 de strijd om de MotoGP wereldtitel verloor van Francesco Bagnaia.
Ook Fabio Di Giannantonio sprak onlangs openlijk over zijn ervaringen.
“Ik heb zowel met een psycholoog als met een mental coach gewerkt. Ik heb het bezoeken van een psycholoog altijd als iets positiefs gezien. Maar veel mensen denken nog steeds: ‘Ben je gek? Heb je een probleem?’ Nee, eigenlijk is het net als naar een voedingsdeskundige of fysieke trainer gaan.”
“Ik heb zowel met een psycholoog als met een mental coach gewerkt. Ik heb het bezoeken van een psycholoog altijd als iets positiefs gezien. Maar veel mensen denken nog steeds: ‘Ben je gek? Heb je een probleem?’ Nee, eigenlijk is het net als naar een voedingsdeskundige of fysieke trainer gaan.”
Ook Pedro Acosta, die in 2021 nog aangaf niet in psychologen te geloven, krijgt inmiddels buiten de baan ondersteuning. Voormalig coureur Carmelo Morales staat sinds vorig jaar aan zijn zijde. Naast het verfijnen van zijn rijstijl helpt de meervoudig Spaans en Europees kampioen hem volgens de aangeleverde informatie ook bij het bewaren van rust, het doseren van zijn energie en het omgaan met emoties tijdens raceweekenden.
Charte wil dergelijke ondersteuning binnen de MotoGP op een meer systematische manier benaderen.
Volgens de medisch directeur van het MotoGP wereldkampioenschap moet daarbij niet worden gedacht dat coureurs vanwege hun prestaties fundamenteel anders met druk en gevaar omgaan dan andere mensen.
“Het zijn allemaal verhalen, een soort broodjeaapverhaal: ze zijn net als wij, niet meer en niet minder”, verklaarde Charte.
“Het zijn allemaal verhalen, een soort broodjeaapverhaal: ze zijn net als wij, niet meer en niet minder”, verklaarde Charte.
Volgens de arts zijn MotoGP coureurs bijzonder goed in staat hun werk en dagelijkse leven te combineren met de risico’s van hun beroep. Tegelijkertijd ziet hij dat het besef over de mogelijke gevolgen van crashes verandert.
“Deze jonge mensen gaan heel goed om met hun beroep, hun werk en hun dagelijkse leven. Ze willen racen. Iedere crash lijkt voor hen iets kleins, of helemaal niets. Hoewel dat aan het veranderen is, omdat ze beginnen te beseffen dat ze vaak veel geluk hebben.”
“Deze jonge mensen gaan heel goed om met hun beroep, hun werk en hun dagelijkse leven. Ze willen racen. Iedere crash lijkt voor hen iets kleins, of helemaal niets. Hoewel dat aan het veranderen is, omdat ze beginnen te beseffen dat ze vaak veel geluk hebben.”
Juist de combinatie van extreme snelheden, crashes en de noodzaak om vrijwel onmiddellijk weer te presteren baart Charte zorgen.
“Deze jongens crashen met 300 km/u, staan weer op, kloppen het stof van hun pak, rennen om hun motor terug te halen of gaan terug naar de pits, stappen op hun tweede motor en rijden vervolgens weer met 350 km/u het circuit op. Om dat steeds opnieuw te kunnen doen, is het niet genoeg om een fenomenale coureur of fysiek enorm sterk te zijn: je moet mentaal ook volledig bij de les zijn. En dat is wat ons echt zorgen baart.”
“Deze jongens crashen met 300 km/u, staan weer op, kloppen het stof van hun pak, rennen om hun motor terug te halen of gaan terug naar de pits, stappen op hun tweede motor en rijden vervolgens weer met 350 km/u het circuit op. Om dat steeds opnieuw te kunnen doen, is het niet genoeg om een fenomenale coureur of fysiek enorm sterk te zijn: je moet mentaal ook volledig bij de les zijn. En dat is wat ons echt zorgen baart.”
Charte ziet twee verschillende aspecten wanneer het over mentale gezondheid gaat. Naast het persoonlijke welzijn van de coureur speelt volgens hem ook de veiligheid van de andere deelnemers een rol.
“Het onderwerp mentale gezondheid heeft twee kanten. Eén daarvan is persoonlijk en heeft te maken met emotionele stabiliteit. De andere – en die is in dit geval zorgwekkend – betreft de mentale instabiliteit waar een coureur om welke reden dan ook mee te maken kan krijgen. Zo’n situatie zou een gevaar kunnen vormen voor de rest van de grid.”
“Het onderwerp mentale gezondheid heeft twee kanten. Eén daarvan is persoonlijk en heeft te maken met emotionele stabiliteit. De andere – en die is in dit geval zorgwekkend – betreft de mentale instabiliteit waar een coureur om welke reden dan ook mee te maken kan krijgen. Zo’n situatie zou een gevaar kunnen vormen voor de rest van de grid.”
De geplande vragenlijst moet een eerste stap worden. Volgens Charte wordt deze opgesteld door specialisten en is het nadrukkelijk niet de bedoeling om diep in het privéleven van de coureurs te graven.
“Het wordt een eenvoudige test waarmee we niets ongebruikelijks over hun leven, jeugd of familie proberen te achterhalen. Er komen geen ingewikkelde of gevoelige vragen in, want dat interesseert ons niet. Het is een vragenlijst die wordt voorbereid door specialisten op dit gebied.”
“Het wordt een eenvoudige test waarmee we niets ongebruikelijks over hun leven, jeugd of familie proberen te achterhalen. Er komen geen ingewikkelde of gevoelige vragen in, want dat interesseert ons niet. Het is een vragenlijst die wordt voorbereid door specialisten op dit gebied.”
De coureurs moeten de vragenlijst gedurende de winter invullen en deze tijdens de eerste MotoGP test in Thailand teruggeven. Daarna willen Charte en de betrokken specialisten de antwoorden, opmerkingen en suggesties beoordelen en bepalen of verdere stappen nodig zijn.
“Als we iets zien dat reden tot bezorgdheid geeft, zullen we tactvol moeten ingrijpen. Zelfs als dat betekent dat bepaalde details in de reglementen moeten worden aangepast.”
“Als we iets zien dat reden tot bezorgdheid geeft, zullen we tactvol moeten ingrijpen. Zelfs als dat betekent dat bepaalde details in de reglementen moeten worden aangepast.”
Voor Charte blijft één voorwaarde daarbij essentieel: de coureurs moeten zelf instemmen met deelname en eventuele verdere begeleiding.
“Hier gebeurt alles – absoluut alles – met toestemming van de coureurs. Anders stoppen we het project in een la en is dat het einde ervan.”
“Hier gebeurt alles – absoluut alles – met toestemming van de coureurs. Anders stoppen we het project in een la en is dat het einde ervan.”
Hoe de huidige MotoGP coureurs tegenover het initiatief staan, is op dit moment nog niet bekend. Of het project daadwerkelijk van de grond komt, zal dan ook in belangrijke mate van hen afhangen. Maar juist de woorden van Charte maken duidelijk waarom het onderwerp aandacht verdient. MotoGP coureurs beschikken over een uitzonderlijk talent, rijden met snelheden van meer dan 300 km/u en verleggen vrijwel ieder raceweekend hun fysieke en mentale grenzen. Achter het vizier gaat echter geen machine en ook geen onkwetsbare held schuil. Het zijn, zoals Charte het zelf treffend verwoordt, mensen zoals jij en ik.