Bij een golf van arrestaties in Egypte is de voltallige redactie van nieuwssite Matsaddash opgepakt en vastgezet. Het gaat om zes redacteuren, die eerder deze week een voor een werden meegenomen door agenten in burger.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
Hun arrestatie vormt een nieuwe klap voor de toch al precaire persvrijheid in het autoritair geleide land. Waar de zes nu worden vastgehouden, is volgens hun advocaten onduidelijk.
Matsaddash (letterlijk: ‘geloof het niet’) is een bekende nieuwssite, opgericht in 2018, met meer dan 1,3 miljoen volgers op Facebook. De redacteuren houden zich bezig met het factchecken van nieuwsverhalen uit de hele Arabische wereld. Ze maken daarbij vooral gebruik van zogeheten open source-methodes, en laten aan lezers zien hoe ze tot hun bevindingen zijn gekomen.
De arrestaties van de zes mannen (Mohamed Abu Emeira, Abdallah Qadry, Islam Barakat, Omar Helal, Mohamed Mahmoud en Mohamed Adel) begonnen op maandag, verspreid over het land. Volgens het Egyptian Initiative for Personal Rights (EIPR), een non-profitorganisatie die hen juridisch bijstaat, heeft de politie op geen enkel moment een arrestatiebevel laten zien. Hun telefoons en laptops werden in beslag genomen.
De reden voor hun arrestatie, aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken, is dat de redacteuren banden zouden hebben met de verboden Moslimbroederschap. Voor die claim is echter geen bewijs geleverd, en de redacteuren ontkennen iedere connectie ten stelligste. Het bewind van dictator Abdel Fattah al-Sisi heeft veronderstelde banden met de Moslimbroederschap vaker gebruikt om dissidenten de mond te snoeren. Als gevolg hiervan is Egypte op de ranglijst van Reporters Without Borders (RSF) gedaald tot het op tien na minst persvrije land ter wereld.
Geheel in stijl publiceerde de site donderdag een factcheck van de beweringen van Sisi’s regime. Eén van de aantijgingen luidt dat de website gefinancierd zou worden vanuit het buitenland. Onzin, schrijft Matsaddash op de eigen Facebook-pagina. In 2023 werd een redacteur ook al opgepakt, en toen is de hele organisatie doorgelicht. ‘Destijds is ons gezegd dat er geen bewijs was om ons in verband te brengen met een politieke groep of met buitenlandse financiering.’
De factcheck duidt er ook op dat de site ondanks de arrestatie van alle redacteuren nog enigszins functioneert. Volgens Lobna Darwish, die de redacteuren namens EIPR bijstaat, is de verklaring eenvoudig. ‘In Egypte zorg je als journalist altijd voor een plan B’, vertelt ze aan de telefoon. ‘Ze hebben waarschijnlijk vooraf kennissen ingeschakeld, zodat de site ook bij hun verdwijning kan worden onderhouden.’
Onder het bewind van Sisi, in 2014 bij een staatsgreep aan de macht gekomen, is de ruimte voor vrije pers en meningsuiting gekelderd. Slechts een handvol media opereert nog onafhankelijk. De arrestatie van de Matsaddash-redacteuren is ook een signaal aan hen, denkt Darwish. ‘De boodschap is: stop met het bedrijven van echte journalistiek. Terwijl Egyptenaren recht hebben op vrij vergaarde informatie.’
Een andere onafhankelijke nieuwssite, Mada Masr, is nog wel in de lucht. Toen de Volkskrant in 2022 langsging op de redactie, spraken redacteuren van een patroon van arrestaties en lastercampagnes. ‘Mijn ouders hebben me gesmeekt een andere baan te zoeken’, zei verslaggever Rana Mamdouh destijds.
Advocaat Darwish is bezorgd over het feit dat de Moslimbroederschap expliciet is genoemd door de autoriteiten. ‘Dat betekent dat ze mogelijk aangeklaagd gaan worden onder de contraterrorisme-wet. Onder die noemer kun je een jarenlange celstraf krijgen, of zelfs ter dood worden veroordeeld.’ Hoe de zes eraan toe zijn, is onduidelijk. Advocaten noch familieleden hebben sinds hun arrestatie contact met hen kunnen krijgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant