Oranjemannen hockey Voor de Nederlandse hockeymannen eindigde het WK met een teleurstellende vierde plek, mede door onbesuisd optreden van spits Duco Telgenkamp in de halve finale tegen Spanje. De spelersgroep heeft het fiasco nog niet verwerkt, zo blijkt uit een rondgang van NRC.
Oranje-spits Duco Telgenkamp zit zijn tijdstraf uit tijdens de halve finale op het WK hockey tussen Nederland en Spanje.
De hockeyinternationals Thierry Brinkman, Jorrit Croon, Floris Wortelboer en doelman Derk Meijer genieten begin september, kort na het WK in eigen land, samen van het strandleven op Ibiza. Verse pizza bij een beachclub, een drankje en een adembenemende zonsondergang. De herinnering aan de verloren halve finale tegen Spanje, waarin spits Duco Telgenkamp bij een 1-1 stand na een roekeloze overtreding tien minuten van het veld moest en Oranje collectief het spoor bijster raakte, is kakelvers.
Telgenkamp is die week toevallig óók op Ibiza, maar tot een ontmoeting komt het niet. De behoefte is er niet.
De ongemakkelijke setting op het Spaanse vakantie-eiland symboliseert het probleem waar bondscoach Jeroen Delmee zich voor gesteld ziet na de teleurstellende vierde plaats op het WK: hoe moet het verder met het mentaal gehavende Oranje?
Om een antwoord te formuleren op die cruciale vraag, spreken Delmee en zijn assistent Eric Verboom dezer dagen alle spelers individueel. Ook twee afgevaardigden van de hockeybond evalueren het WK in persoonlijke gesprekken met internationals én met Delmee.
Halverwege oktober volgt een evaluatie van de bondscoach met het hele team. Waarom knakte Oranje na de actie van Telgenkamp? Moet het Nederlands team door op de ingeslagen weg? En gaat Delmee doorselecteren, met de Olympische Spelen in 2028 in het vooruitzicht? De uitkomst is ongewis, blijkt uit achtergrondgesprekken van NRC in de afgelopen weken met veertien betrokkenen, van wie tien spelers.
Het is stil. De sfeer in de meeting room in het spelershotel aan het Dijsselhofplantsoen in Amsterdam is gespannen. De Oranjeselectie is, een aantal uur na het echec tegen Spanje, bijeen voor de gebruikelijke evaluatie van de wedstrijd.
In the huddle op het veld, direct na afloop van de verloren strijd tegen Spanje, heeft Telgenkamp al zijn excuses gemaakt voor de beuk die hij uitdeelde. Delmee nam het daarna meteen van hem over. De bondscoach benadrukte dat ze als team de winst niet hebben weten af te dwingen. Tegenover de pers heeft hij Telgenkamp, die opzichtig werd geprovoceerd, in bescherming genomen. De overtreding was „niet slim”, aldus Delmee, maar het „hoort ook gewoon bij sport”.
Een opvatting die lang niet iedereen in het Oranjekamp is toegedaan.
Op de vraag van journalisten wat hij tegen de spits zou gaan zeggen, antwoordde Delmee: „Tegen Duco zeg ik niet zoveel, die heeft zijn excuses al aangeboden. Die heeft denk ik een black-out gehad en dan gebeurt dit”. Delmee wilde vooruit kijken, maakte hij duidelijk, naar de troostfinale, twee dagen later. „Een medaille is nog steeds een medaille.”
Ook tijdens de evaluatie in het spelershotel gaat de bondscoach niet in op de bodycheck van Telgenkamp, het kantelpunt in de wedstrijd. Dit tot verbazing van een deel van de spelersgroep. Is het niet Delmee die ze al jaren de leefregel „negeren is accepteren” voorhoudt? En dat er niets of niemand groter is dan het teambelang? Toch steekt geen van de spelers zijn hand op om de gebeurtenis tegen Spanje bespreekbaar te maken.
Delmee wil het hebben over de troostfinale, twee dagen later tegen Argentinië. „Op naar brons”, zegt hij.
Bondscoach Jeroen Delmee (rechts, met pet) tijdens de halve finale van het WK hockey tussen Nederland en Spanje in het Wagener Stadion.
Veel spelers gaan na afloop van de korte bijeenkomst naar hun kamer, waar ze liggend op bed de dag aan zich voorbij laten gaan. Ze lezen op hun telefoon de reacties en zien het interview van Telgenkamp met de NOS. „Ik ben een speler die met emotie speelt,” zegt de spits. Dan glimlachend: „Soms gaat het goed en heel soms laat ik me toch uit de tent lokken. C’est ça,” zegt de spits. Van deemoedigheid is geen sprake. Telgenkamp: „Ja, wat kan ik dan doen? Lopen janken?”
Het is niet de eerste keer dat de spits, die in zijn vrije tijd graag bokst, het onderwerp van gesprek is. Zo tikt hij na zijn winnende shoot-out in de olympische finale in Parijs in 2024 de Duitse doelman provocerend op zijn helm. Het gaat daarna vooral over Telgenkamp en niet over het team. „Ik ben bij lange na niet de beste teamgenoot. Ik vind mezelf een individu binnen een team”, zegt hij in december 2025 in een radio-interview. „Ik snap waarom teamgenoten mij irritant vinden.”
Net voor het WK begint, zegt Telgenkamp in een interview met NRC: „Ik heb nog steeds wel moeite een balans te vinden tussen mijn eigen belangen en die van het team”. En in een podcast vertelt hij boksen leuker te vinden dan hockey, omdat „het in je eentje is”. „Voor mijn gevoel is boksen wat echter.”
Het draagt allemaal niet bij aan het teamgevoel, maar de uitspraken passen bij wie Telgenkamp is – is de heersende gedachte in het Oranjekamp over de makkelijk scorende spits. Bovendien zien spelers en staf hoe Telgenkamp zich juist tijdens het WK, op zijn manier, probeert aan te passen aan de groep, door bijvoorbeeld niet meteen van tafel te gaan als zijn bord leeg is. En door wel mee te doen met een potje tafeltennis. Hij is meer dan ooit betrokken bij het team, luidt de vrolijke constatering tijdens het WK.
Van dat optimisme is weinig meer over na het geel tegen Spanje. „Een hele domme kaart”, zegt aanvaller Koen Bijen tegen Sportnieuws, „die de hele wedstrijd verkloot”. De woede bij Oranje is groot. Sommige spelers uiten die rechtstreeks tegen Telgenkamp. Anderen negeren hem liever. Een enkeling probeert hem een hart onder de riem te steken.
Voor menige speler is het vermoedelijk de laatste kans op WK-goud die verloren is gegaan – daar veranderen de excuses van Telgenkamp dezelfde avond in de groepsapp van Oranje niets meer aan. Het valt sommigen op dat de spits intern een zelfkritischer toon aanslaat dan in de media.
Duco Telgenkamp in actie in de halve finale tegen Spanje, waarin hij geel kreeg na een bodycheck.
De volgende dag, tijdens een lange busreis naar het Belgische Waver waar op zondag de troostfinale plaatsvindt, trekken veel spelers zich met hun telefoon terug in hun eigen leefwereld. De onuitgesproken kwestie-Telgenkamp hangt voor iedereen voelbaar boven de groep.
Het oorspronkelijke idee om met z’n allen op vakantie te gaan bij winst van het WK is van de baan. Een groep van zes spelers boekt een eigen vakantie naar Barcelona. Menige international snakt naar rust na een slopend seizoen en het echec in de halve finale.
Na aankomst in België spreken een paar spelers, onder wie aanvoerder Thierry Brinkman, los van elkaar Telgenkamp stevig aan op wat er een dag eerder is gebeurd. De frustratie zit diep. Telgenkamp baalt van de situatie, zegt niet heel veel terug maar geeft aan het te waarderen dat ze naar hem toekomen. De rest van de groep loopt hem voorbij.
Bondscoach Delmee, die van nature is geneigd zich te concentreren op de technisch-tactische kant van het spel, is gefocust op het veroveren van de derde plek. Ingrijpen doet hij niet: Telgenkamp doet gewoon mee. „We spelen met de sterkste opstelling, en dat zijn dezelfde namen”, zegt hij.
Nederland doet zijn best tegen Argentinië, maar is niet goed genoeg. Het verliest met 2-1 en wordt vierde. „Ik schijt er echt van”, zegt Jorrit Croon na afloop. „Dit is niet zoals we het ons hadden voorgesteld”. Aanvoerder Brinkman zit naar eigen zeggen nog „vol gedachten en emoties” die terugvoeren naar de halve finale tegen Spanje. Over de toekomst van Oranje zegt hij: „Ik weet niet wat de consequenties gaan zijn, maar we moeten kei- en kei- en keihard in de spiegel kijken, iedereen. Dat is wel duidelijk.”
Maar elkaar ongezouten de waarheid vertellen, is niet het sterkste punt van dit Nederlands team. En als het gebeurt, is het soms oppassen geblazen. Neem Floris Middendorp. De technisch beste speler van Oranje speelt, oogt en is ongelukkig tijdens het WK.
In juni 2022 debuteert de middenvelder onder Delmee in Oranje. Diens assistent, Eric Verboom, maakt bij ieder toernooi een presentatie met metaforen van alle spelers. Middendorp geeft hij weer als een jong veulen. In de jaren die volgen, groeit de creatieve middenvelder in de presentaties uit tot een dressuurpaard. Een ontwikkeling die de rest van de hockeywereld niet ontgaat. Het gevolg: tegenstanders doen alles om de middenvelder te stoppen door de beste spelers op hem los te laten.
Het leidt voor Middendorp, die bij Oranje minder vrijheid geniet in het veld dan bij zijn club Amsterdam, tot een teleurstellend toernooi en onderlinge frictie. Thierry Brinkman en Koen Bijen uiten in de rust van een wedstrijd hun irritatie over zijn keuzes in balbezit. Er vallen harde woorden, van het veld tot in de kleedkamer. Middendorp, die in de groep niet bekendstaat om zijn incasseringsvermogen, baalt. In het hotel trekt hij zich terug, zijn oortjes in.
Oranje-speler Terrance Pieters na het verlies in de halve finale van het WK hockey tegen Spanje in het Wagener Stadion.
Op zondag 20 september staan, verdeeld over de dag, groepjes internationals in verschillende samenstellingen op en rond het hoofdveld van landskampioen Rotterdam. Het is de laatste dag van de ABN Amro Cup, het voorbereidingstoernooi in aanloop naar de start van de reguliere Nederlandse competitie waar alle grote clubs aan meedoen.
Het is de eerste keer na het WK dat alle Oranjespelers elkaar weer zien na hun vakanties. Behalve de uitwisseling van alle ervaringen in zonnige oorden gaat het als vanzelf over Oranje: hoe nu verder?
Veel spelers zweren bij de methode van Delmee, al hoopt een deel van de groep op enige verlichting in het drukke trainingsschema. Grote vraag is of Delmee, die nog een contract heeft tot en met 2028, mee wil in die wensen. Het zal lastig zijn voor de zelfbenoemde control freak. „Het liefst wil ik door hard te trainen toeval uitsluiten en alles dichttimmeren. Dat geeft houvast en daarmee vertrouwen”, zei Delmee voor het WK in een interview met NRC.
Maar vóór de bondscoach toekomt aan de vraag wat de beste weg is naar de Olympische Spelen in Los Angeles (2028) zal hij zich, meer dan hem lief is, bezig moeten houden met de psychologische aspecten van zijn team. Het teleurstellend verlopen WK – en de verloren halve finale in het bijzonder – blijkt uiteindelijk een stresstest voor Oranje, maar ook voor Delmee zelf. Ieder denkbaar scenario had hij doorgenomen met zijn team, inclusief de mogelijkheid dat Oranje met tien man kon komen te staan – maar niet op deze manier.
Terwijl de videoscheidsrechter de tijd nam om de beelden van Telgenkamps uithaal te bestuderen en de vraag slechts was of de spits geel of rood zou krijgen – zoals hij zelf vreesde – wachtte het Nederlands team angstvallig af. Niemand nam het voortouw de groep bij elkaar te roepen toen het erop aankwam, ook niet vanaf de kant. Oranje was verlamd. In de eerste zes minuten dat Telgenkamp op de strafbank zat, scoorde Spanje drie keer. Een klap die Oranje nog altijd niet te boven is.
Dat bemoeilijkt de keuze voor Delmee of hij opnieuw door wil met de huidige spelersgroep, met wie hij in 2024 al olympisch goud won in Parijs. Ja, vinden de spelers zelf. Het door één bizar moment mislukte toernooi is geen aanleiding tot rigoureuze keuzes in de samenstelling van de selectie, vinden zij.
Maar Delmee heeft intern al gezegd dat het spel beter moet. Halverwege oktober, na alle evaluatiegesprekken, moet de bondscoach een beslissing nemen of hij de opvatting van de spelers deelt. Of dat hij, net als bij zijn aantreden, afscheid neemt van spelers en doorselecteert. Leeftijd was daarbij destijds niet het belangrijkste criterium, legde hij in een gesprek met NRC voor het WK uit. Het ging hem voornamelijk om verandering van „de teamdynamiek”.
„Spelers moeten de wil hebben het maximale uit zichzelf te halen, op de training komen om echt iets te doen én iets toe te voegen”, zei Delmee. „Dat komt in gevaar als de oude garde, die wellicht op het kantelpunt zit, zichzelf gaat beschermen en de jongeren gaat tegenhouden. Als je dat gevoel hebt, moet je ingrijpen.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie