Voetbalclub Manchester City is volgens de Engelse voetbalbond schuldig aan ‘ernstige overtredingen van de financiële regels’. De wanpraktijken zijn onlosmakelijk verbonden met de eigenaar van de club, sjeik Mansour. Wie is hij?
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
Met kwalificaties als ‘het grootste schandaal in de voetbalgeschiedenis’ moet niet te makkelijk worden rondgestrooid, maar in het geval van Manchester City is het heel verleidelijk. De Premier League bracht dinsdag een onafhankelijk onderzoek naar buiten over de financiën van de club en de uitkomst loog er niet om. Tussen 2009 en 2018 diende Manchester City valse jaarrekeningen in bij toezichthouders, sloot het schijncontracten met sponsoren en gaf het vele malen meer uit dan is toegestaan. De club die de afgelopen jaren het Engelse voetbal domineerde, kocht, kortom, zijn succes.
Het schandaal kan niet los worden gezien van de eigenaar van de club, sjeik Mansour bin Zayed al Nahyan. De jongere broer van sjeik Mohammed Bin Zayed (vaak afgekort als MBZ), president van de Verenigde Arabische Emiraten, kocht de Engelse club in 2008. Wie is hij? En wat zegt zijn werkwijze over de invloed van de familie Al Nahyan?
Sjeik Mansour kwam in 1970 ter wereld, een jaar voordat de Verenigde Arabische Emiraten onafhankelijk werden van Groot-Brittannië en zijn vader Zayed bin Sultan al Nahyan de eerste president van de oliestaat werd. Het was niet vanzelfsprekend dat Mansour een vooraanstaande rol zou krijgen binnen de dynastie. Van dertig kinderen die de ‘vader van de natie’ kreeg, werden vooral de zes zoons van zijn derde vrouw Fatima, die bekendstaan als ‘Bani Fatima’ (de kinderen van Fatima), invloedrijk.
Van die zes volle broers zijn er drie oppermachtig. MBZ (65) staat binnen de Emiraten bovenaan de voedselketen. Sjeik Tahnoun (57) houdt zich bezig met de veiligheidsdiensten en is voorzitter van twee staatsinvesteringsfondsen. Als vicepresident en vicepremier gaat sjeik Mansour (55) over essentiële instituten van de Emiraten, zoals de centrale bank en het staatsoliebedrijf. Mansour is van de drie de meest onzichtbare broer. Als hij al opvalt, is het door de vriendelijke, haast ondeugende glimlach waarmee hij op bijna iedere foto staat.
Achter die glimlach schuilt echter een machtig strateeg. De Al Nahyan-familie is na de Amerikaanse familie Walton (eigenaar van supermarktketen Walmart) vermoedelijk ’s werelds rijkste familie. Haar oliedollars vloeien via meerdere investeringsfondsen de wereld in en worden in van alles en nog wat geïnvesteerd, van landbouwgrond in Spanje tot Elon Musks SpaceX. Het Abu Dhabi United Group for Development and Investment (ADUGDI), een investeringsfonds op naam van Mansour, kocht in 2008 Manchester City aan.
Dankzij de voetbalclub kreeg Mansour voet aan de grond in Groot-Brittannië. Toen de gemeente Manchester in 2014 Manchester Life oprichtte, een investeringsbedrijf waarmee het fabriekspanden in de voormalige textielstad tot appartementencomplexen verbouwt, werd Mansours ADUGDI voor de helft eigenaar. Later probeerde Mansour, via een ander investeringsfonds waarvan hij voor 75 procent eigenaar was, de tabloid The Daily Telegraph aan te kopen, maar het Britse parlement hield dat tegen.
De financiële wanpraktijken van Manchester City drongen in 2018 door tot het grote publiek, toen het Duitse tijdschrift Der Spiegel een aantal uitgelekte mails op een rij zette. Sjeik Mansour bleek miljarden in de club te pompen door zijn investeringsfonds heimelijk een deel van de sponsorcontracten te laten betalen. Betrokken sponsoren waren bedrijven met banden met de familie Al Nahyan, zoals shirtsponsor Etihad Airlines. Met het extra geld kocht City topspelers als de Belgische international Kevin De Bruyne en de Noorse spits Erling Haaland. Zo ontwikkelde de club zich van middenmotor tot landskampioen.
Naast investeerder is Mansour ook betrokken bij het buitenlandbeleid van zijn land. De Emiraten laten hun invloed in het Midden-Oosten sinds vijftien jaar steeds nadrukkelijker gelden, bijvoorbeeld door zich te mengen in de oorlogen in Libië en Jemen. Talloze publicaties wijzen erop dat Mansour de voornaamste schakel is in de relatie tussen de Verenigde Arabische Emiraten en de Soedanese paramilitaire organisatie RSF, die al drie jaar oorlog voert in Soedan en door een VN-commissie wordt verdacht van het plegen van genocide.
Zo onthulde The New York Times dat de VAE wapens levert aan de RSF via een ziekenhuis in Tsjaad, dat op papier wordt gerund door hulporganisaties die Mansour ‘controleert of overziet’. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch reconstrueerde hoe een bedrijf van de secretaris-generaal van de presidentiële rechtbank van de Emiraten, een instituut waarvan Mansour de voornaamste toezichthouder is, Colombiaanse huurlingen inhuurt om voor de RSF te vechten.
De Emiraten hebben altijd ontkend de RSF te steunen tijdens de oorlog in Soedan, maar zeker is dat Mansour persoonlijke banden onderhoudt met de hoogste RSF-generaal Mohamed ‘Hemedti’ Hamdan. Hij ontving hem, volgens The New York Times, nog in februari 2023, enkele maanden voordat de Soedan-oorlog uitbrak, terwijl de generaal toen al een staatsgreep had gepleegd. De twee mannen bezochten eerder samen een wapenbeurs in de Emiraten.
Als eigenaar van drie van ’s werelds duurste megajachten vindt Mansour ook een ingang bij celebrity’s. Acteur Leonardo DiCaprio leende in 2014 superjacht Topaz (heet nu A+) van de sjeik om aan te meren bij het wereldkampioenschap voetbal in Rio de Janeiro. Sterrenkoppel Beyoncé en Jay Z vierden geregeld vakantie op het 136 meter lange chartership Flying Fox, totdat Mansour het in 2025 aankocht.
Welke straf Manchester City krijgt voor zijn financiële overtredingen is onbekend. De club heeft nog tot zaterdag om bezwaar te maken tegen het onderzoek van de voetbalbond. Een gedwongen degradatie hangt in de lucht, maar het is de vraag of de sjeik daarmee zou zitten, want hij lijkt geen groot voetbalfan. In de achttien jaar dat hij eigenaar is van Manchester City, woonde hij slechts twee wedstrijden van zijn ploeg bij.
3 x Sjeik Mansour
Sjeik Mansours naam dook in 2014 op in het omvangrijke corruptieschandaal 1MBD, maar hij is nooit voor betrokkenheid veroordeeld.
Sjeik Mansour is getrouwd met de dochter van sjeik Mohammed Bin Rashid Al Maktoum, de emir van Dubai en, net als Mansour, vicepresident van de Emiraten.
Sinds sjeik Mansour Manchester City in 2008 kocht, won de club negen landstitels.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant