Literatuur Megan van Kessel schreef een uitstekende roman over wedijver, valsheid en venijn tussen meisjes. Met verteller Cindy heb je aanvankelijk te doen, zoals zij de onaardigheid van Dolores ondergaat. Maar je sympathie gaat schuiven.
Megan van Kessel: Aardige vrouwen. Nijgh & Van Ditmar, 320 blz. € 21,99
Vriendinnen vlechten elkaars haren, lopen gearmd door het warenhuis, vertellen elkaar alles, vallen samen, in vertrouwen. Tot de een voor de ander plotseling klinkt „als een gebruiksaanwijzing in een vreemde taal” doordat ze iets afschuwelijks zegt, iets gemeens, iets neerbuigends. Wedijver, valsheid en venijn tussen meisjes onderling: daar is al vaak over geschreven en Megan van Kessel (1989) voegt daar nu een uitstekende roman aan toe. Haar Aardige vrouwen is wrang en geestig van begin tot eind, en leest als een trein.
Aanvankelijk heb je puur te doen met de ik-verteller Cindy. Veertien is ze en doodeenzaam op het Belgisch platteland, waar haar moeder vanuit Nederland zo nodig naartoe moest verhuizen. Op school tracht ze zich aan te passen. Ze leert Vlaams: „Refter is kantine. Sjieklitte een kauwgom. Botten zijn laarzen en botjes zijn botten. […] Ik hield me in toen de docent Nederlands me uitlegde dat het niet orthodontist is maar northondont.” Ze hield zich in: het staat er letterlijk en toch lees je straal over dit soort dingen heen. Cindy lijkt een doetje. Ze presenteert zich bijna heel de roman lang als een slachtoffer van haar vriendin Dolores. Maar er broeit afgunst, nijd en wrok in haar.
Dolores, net als Cindy afkomstig uit Nederland, komt nieuw op school. Al voor ze er is wordt er over haar en de rijkdom van haar familie geroddeld. Met haar excentrieke en danig verbitterde moeder, een voormalig zangeres, en haar vader, van wie onduidelijk is wat hij precies doet, bewoont ze een landhuis, beter bekend als: het kasteel. Er zijn paarden, wat personeel en heel veel kamers, maar er is of wordt, als Cindy knieknikkend eindelijk op bezoek mag komen, ook verbouwd, voor de komst van een hotel.
Dolores neemt Cindy de maat („je moet geen witte broek dragen in de winter”) en snoert haar en anderen op school nogal eens de mond. Soms lijkt ze iets aardigs te zeggen: „Bij jou vind ik het wel mooi, die groene gloed” (als ze samen met goedkope middelen hun haar geblondeerd hebben en ze zelf meteen erna naar de kapper van haar moeder is geweest voor toner). Ze is een kei in beledigingen verpakt als complimenten.
Cindy slikt en schikt, heeft geen verweer, ze ondergaat. Dat staat er, maar als je net iets meer tussen de regels door leest, vallen er vraagtekens bij te zetten. Al direct vanaf het begin valt Dolores haar ook tegen, alleen al qua uiterlijk. Misschien neemt ze haar wel net zozeer de maat als andersom? Wie is er eigenlijk het slachtoffer?
Deze gedachte werkt Van Kessel slim, spannend en kundig uit in het tweede en derde deel van het boek, waarin de meisjes uitgroeien tot studenten aan de Rietveldacademie en vervolgens tot jonge moeders. Vooral het middendeel van de roman is sterk, omdat je sympathie daar steeds verschuift en de verwikkelingen steeds grotesker worden. Dolores impliceert dat Cindy zelf schuld heeft aan een verkrachting, wat vreselijk is, maar Cindy neemt Dolores op een uniek gestoorde manier te grazen als die net, en niet voor het eerst, een ernstig ongeluk heeft gehad. Onderliggend thema in Aardige vrouwen is hoe moeilijk het is meisje te zijn en vrouw te worden. Je moet niet boos zijn, maar lief. Je mag niet bulderen, wel temen. Buigen, niet barsten.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie