is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Lieve Koning,
Daar kwam U goed weg. Er is niets verschrikkelijks gevonden. Geen met tranen doordrenkte plantagegronden waarover de vlag van de Oranje-Nassaus heeft gewapperd. Geen volle koninklijke schatkisten, klotsend van het slavenbloed. Geen compromitterende teksten over de bruine en zwarte mens uit de koloniën. Geen rechtstreekse bevelen van stadhouders of koningen tot mensenhandel, gewapende annexatie van grond of uitroeiing van een complete bevolking ten behoeve van de handel in nootmuskaat.
Geen bruin bastaardkind, voortgekomen uit achteloze verkrachting van het huispersoneel; Uw voorvader zou hem bij zijn manumissie Ejnaro als achternaam hebben meegegeven, U zou een nazaat bij het boodschappen doen tegen het lijf zijn gelopen, U zou hebben gedacht: ‘Ben ik dat, maar dan met krullen?’
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De zestig onderzoekers aan wie U de opdracht had gegeven om Uw koninklijke archieven door te spitten en zodoende de rol van de Oranje-Nassaus in het koloniale verleden te onderzoeken, hebben het mooi verwoord: het Nederlandse kolonialisme was belangrijker voor het Huis Oranje-Nassau dan het Huis Oranje-Nassau dat was voor het Nederlandse kolonialisme.
Geen rechtstreekse bestuurlijke invloed of verantwoordelijkheid. Niet veel te vertellen in de koloniën.
Wel enthousiast en zonder wroeging steun betuigd, want Uw voorvaderen waren kinderen van hun tijd, zoals dat heet – een uitdrukking die vergoelijkt en die verhult dat er ook ándere kinderen waren van die tijd, in Suikerfabriek Kedawong op Java of op Plantage Rust en Werk langs de Commewijnerivier.
Wel opgewekt graantjes meegepikt (al vielen de inkomsten uit de trans-Atlantische mensenhandel nogal tegen wegens gepruts van de West-Indische Compagnie en al waren de inkomsten voor Uw Huis uit Nederlands-Indië met omgerekend een half miljard over een periode van een paar honderd jaar peanuts – in de Quote 500 lachen ze erom).
De exploitatie der koloniën en de onderwerping van iedereen die daar al woonde of er onvrijwillig heen was gesleept, was in Nederland geoutsourced aan ondernemingen en private partijen, in samenwerking met diverse overheden. In de beursgenoteerde Verenigde Oost-Indische Compagnie, een multinational die gebieden mocht annexeren en een licence to kill had, belegden ook gewone mensen hun spaargeld. Suriname werd als een firma in landbouwgoederen gerund door types als Van Aerssen van Sommelsdijck en Crommelin – U heeft vast ook in Wij slaven van Suriname gelezen wat zij er hebben uitgespookt.
Was het niet Michel Houellebecq die ooit over Uw land de wrede woorden ‘Nederland is geen land, hooguit een onderneming’ schreef? Een beetje gelijk had hij wel, en dat was vroeger niet anders.
Nu kunt U deemoedig het hoofd buigen over de passiviteit van uw voorvaderen – ze wisten heus dat er salons waren waar deftige dames en heren verhit het abolitionisme bepleitten, ze hadden heus ‘is het niet gek van die mensenhandel?’ kunnen zeggen – zonder dat U zo diep door het stof hoeft te kronkelen als een minister in een minderheidskabinet die Henk Vermeer én Chris Stoffer moet zien te paaien.
Dieper verstopt in de fraaie stapel boeken die de onderzoekers afleverden staan minder fraaie dingen. U heeft vast ook gelezen dat het gezellige gedans en gezwaai met zakdoeken als er weer eens een Oranje naar een kolonie was afgereisd vroeger vaak door hogerhand werd verplicht. Ook weet u dat wij nu allemaal kunnen lezen dat Uw moeder het nog niet zo vreselijk lang geleden nogal overdreven vond, al die emoties rond de nasleep van het slavernijverleden.
U bent niet zo. Ik heb U in gesprek gezien met Nederlanders die uiteenlopende geschiedenissen met zich mee dragen en U bent dan attent en empathisch en uitstekend geïnformeerd. Als een kind van deze tijd laat U ruimte voor zelfonderzoek, voor openheid, twijfel, excuses, voor het vragen van vergiffenis, voor nieuwe perspectieven.
Daarvoor wil ik U bedanken.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant