‘Ik ken persoonlijk niemand met 100 duizend euro op de bank’, zei minister van Financiën Eelco Heinen donderdag in de Tweede Kamer tijdens zijn verdediging van het kabinetsplan met box 3, de vermogensbak in de belastingheffing. Aangezien 2,6 miljoen Nederlanders belasting betalen in box 3 en een krappe miljoen huishoudens meer dan een ton op de bank hebben staan, lijkt het nogal onwaarschijnlijk dat dit van Heinen een waarachtige uitspraak was.
In het politieke debat over het belasten van vermogen gaat veel mis. Het verhaal van deze week lijkt te zijn (en is het niet) dat de Kamer, rechtse partijen in het bijzonder, de ‘kleine spaarder’ in bescherming nemen. Als Heinen die nu maar ontziet en even wat nieuwe financiële dekking zoekt, dan voert Nederland zo spoedig mogelijk een vermogenswinstbelasting in en dan is de vermogensbelastingboel weer goed geregeld.
Over onze columns
Frank Kalshoven is econoom en publicist. Reageren? E-mail: frank@frankkalshoven.nl. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Niets is minder waar. Zowel de door Heinen voorgestelde vermogensbelasting als een deel van de voorgestelde financiële dekking ervan is grotelijks in het voordeel van zeer vermogende huishoudens.
Waar het over gaat? In de kern over tijd. De fijnste belasting voor een belastingplichtige is uitgestelde belastingheffing. Hoe meer jaren u het betalen van een euro kunt uitstellen, hoe goedkoper het wordt. Betaalt u liever vandaag een euro belasting of een euro belasting over tien jaar? Precies.
Tijd is het fundamentele verschil tussen een vermogenswinstbelasting (die Heinen namens het kabinet voorstelt en steun krijgt van rechtse partijen in de Kamer) boven een vermogensaanwasbelasting (de voorkeur van D66, Pro en linkser). Bij een aanwasbelasting moeten vermogenswinsten jaarlijks fiscaal worden afgerekend; een winstbelasting stelt de belastingheffing uit tot het moment van verzilveren van de winst.
Profiteren vermogensbelastingbetalers in gelijke mate van het uitstellen van de belastingheffing? Neen! Die sloebers met dat tonnetje op de bank die Heinen niet zegt te kennen, die moeten wél jaarlijks belasting betalen omdat de bank de rente netjes bijschrijft, en de vermogenswinst dus is gerealiseerd. Voor hen is het verschil tussen ‘aanwas’ en ‘winst’ niet relevant.
Wat wél lekker uitstelt? Vastgoed! Aandelen! Crypto! Kopen en vasthouden is straks het devies. Een jaar vasthouden, vijf jaar, tien jaar, dertig jaar. Terwijl de spaarsukkel elk jaar vermogensbelasting moet betalen over zijn hele spaargeld (min de belastingvrije voet), stelt de serieuzer vermogende op deze manier zijn belastingheffing decennia voor zich uit. Natuurlijk moet hij (of zij) wél jaarlijks belasting betalen over dat tonnetje (of twee of drie) dat hij op de bank aanhoudt. Maar dat is maar een fractie van het totale vermogen.
Niet alleen de vermogensbelasting zelf is alleen voordelig voor de serieuzere vermogende; hetzelfde geldt voor een deel van de dekking die Heinen voorstelt. Belastingbox 2 voor ondernemers staat bekend als de ‘pretbox’ waarin het uitstellen van belastingheffing tot een kunst is verheven. Heinen stelt in zijn dekkingsplan voor de belastinguitstellers in box 2 een extra belastingvoordeel te geven om hen te verleiden dividenduitkeringen niet langer uit te stellen.
Is het ironisch dat hij welgestelde ondernemers een belastingvoordeel wil geven in box 2 om vermogende particulieren aan een belastingvoordeel te helpen in box 3? Of cynisch?
Kleine spaarders beschermen? Ammehoela. Zowel de winstbelasting zelf als (een deel van) de dekking ervoor is een belastingcadeau voor de pakweg 50- tot 100 duizend rijkste huishoudens in Nederland. Dat kan een mens wenselijk vinden. Maar kom er dan eerlijk voor uit.
Source: Volkskrant