In Maastricht zijn vrijdagavond de Zwanen, oftewel de ‘Oscars van de dans’, uitgereikt tijdens het jaarlijkse Gala van de Nederlandse Dans. zowel voor volwassenen als voor jeugd. Het prijzengala voor de beste dansproducties en -prestaties is de aftrap voor de Nederlandse Dansdagen.
schrijft voor de Volkskrant over dans en (circus)theater.
In landen als Iran of Koeweit is dansen of uitbundig gedrag in het openbaar verboden, maar in Maastricht, tijdens het Gala van de Nederlandse Dans, werd vrijdagavond de dans bezongen als mensenrecht. De in Gambia geboren Amsterdamse spokenwordartiest Sunni Lamin Barrow (28) sprak op verzoek van Gouden Zwaan-winnaar Peggy Olislaegers (60) een Engelstalige verklaring uit, waarin de dans werd geëerd als oeroude belichaamde kennis, als ‘grenzeloze taal die borrelt onder de ribben’, als ‘heupen die zich herinneren wat de mond niet zeggen kan’.
Olislaegers kreeg de oeuvre-Zwaan voor haar werk als mentor van makers en als verbindende gangmaker achter de schermen, waarbij ze ‘internationaal generaties, disciplines, instellingen en netwerken met elkaar in dialoog brengt’, aldus de jury van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties. Zowel in hiphop, hedendaagse dans als klassiek ballet.
De Zwaan voor de meest indrukwekkende dansproductie van het afgelopen seizoen, ook wel ‘de Oscar van de Nederlandse Dans’, ging naar het ‘indrukwekkende, compromisloze totaalkunstwerk’ Waxes (2026), door Sarah Baltzinger en Isaiah Wilson gechoreografeerd voor zeven vrouwelijke dansers van Scapino Ballet Rotterdam.
Deze ‘feministische, dystopische’ voorstelling over verzet tegen de verjongingscultuur, de maakbaarheid van het lichaam en de kwalijke gevolgen van opgedrongen schoonheidsidealen, las de jury als ‘een kritiek op deze hyperkapitalistische tijd waarin we afslanken via commercieel verkrijgbare producten en de body positivity movement onder druk staat vanuit neoconservatieve hoek’. Die wereld is zelden te zien in het Nederlandse danslandschap, schrijft de jury.
Danser Tyrone ‘Tatsumaki’ Menig (33), die al jaren op topniveau breakdance en hiphop mengt met ‘martial arts tricking’ (een acrobatische sport met vechtsportschoppen) won de Zwaan voor meest indrukwekkende dansprestatie voor zijn optreden in de hilarische fysieke komedie A Fine Mess (2026) van ISH Dance Collective, Jakop Ahlbom Company & DeLaMar. ‘Een bijzondere verschijning die de harten van het publiek sneller doet kloppen’, aldus het juryrapport.
De Rotterdamse Ciara Hiwat (24), die al hiphop danst sinds ze kan lopen, kreeg de Jonge Zwaan voor haar optreden in de jongerenvoorstelling Kabiteni (14+) van Llyodscompany over een vrouwelijke marronleider, vanwege haar ‘heldere, onbevreesde aanwezigheid’ en ‘aangeboren muzikaliteit’.
Ook een peutervoorstelling viel in de prijzen. De Jonge Zwaan voor beste jeugddansvoorstelling ging naar ‘het speelse en toch precieze, abstracte en toch directe’ Licht (2+) van choreograaf Gaia Gonnelli (55) en haar groep Dadodans, omdat ‘ze de allerkleinsten serieus neemt en medespeler laat zijn in de magische wereld van licht’.
Naast deze ereprijzen, waarbij een gevleugeld mensbeeld hoort die is ontworpen door choreograaf Toer van Schayk (90), was er ook een geldprijs te winnen van 25 duizend euro. Cheroney Pelupessy (36), een maker met Molukse, Indonesische en Nederlandse achtergrond, nam deze Innovatieprijs Nederlandse Dansdagen Maastricht mee naar huis voor haar onderzoek naar haar ‘unieke bewegingstaal vanuit culturele en etnische roots’.
Pelupessy moest vrijdagavond kiezen tussen twee uitreikingen. In Utrecht wachtte haar een Gouden Kalf van het Publiek 2026: met 24 duizend bezoekers was Mama’ku - Van Jakarta tot de Molukken (2025), waarin regisseur Sven Peetoom Pelupessy en haar moeder volgt tijdens hun intieme reis naar Jakarta, de best bezochte documentaire in de bioscoop. Maandagavond maakt Pelupessy met vier andere genomineerden ook nog kans op de Gieskes-Strijbis Podiumprijs van 75 duizend euro.
Source: Volkskrant