Vliegtuigkaping Israël Woensdag 30 september werd vlucht FZ 1073 gekaapt door een piloot met de Omaanse nationaliteit. NRC selecteerde acht video’s waarin te zien is wat er zich in het vliegtuig afspeelde.
Screenshot uit video van X
„Namasté!” zegt de Indiase premier Narendra Modi terwijl hij videobelt met Smit Machchhar, de gezagvoerder van de FlyDubai-vlucht FZ 1073. „Namasté sir”, antwoordt Machchhar vrijdag via de telefoon vanuit een ziekenhuisbed. Door zijn neus gaat een slangetje, zijn hoofd is verbonden. „Wij Indiërs zijn geen mensen die levens nemen, wij zijn mensen die levens redden”, zegt Modi, nadat hij heeft geïnformeerd naar de gezondheid van de piloot. Hij overlaadt de man met complimenten. Modi is „ongelooflijk trots”.
Beeld via het YouTube kanaal van premier Narendra Modi.
Al 17 jaar vervoert Machchhar passagiers in vliegtuigen, zelfs „met zijn ogen dicht” kan hij aanvoelen wat er in zo’n toestel gebeurt. Terwijl hij „klappen te verduren kreeg” lukte het hem om de deur van de cockpit te openen, „zelfs op dat moment was ik gewoon de Hanuman Chalisa aan het reciteren”. Het gebed staat symbool voor moed, wijsheid en overgave. Machchhar zegt nu te weten dat God hem heeft gered.
Terug naar woensdag 30 september, waarop de vliegtuigkaping in de lucht boven Saoedi-Arabië plaatsvond. Gezagvoerder Machchhar werd door zijn Omaanse collega-piloot aangevallen met een noodbijl. Volgens het Openbaar Ministerie van de Verenigde Arabische Emiraten had de kaper een terroristisch oogmerk en volgens berichten in de internationale pers werd de 29-jarige Omaniër twee jaar geleden nog geschorst als piloot van Oman Air, nadat er extremistisch materiaal bij hem werd aangetroffen. Zijn naam is niet bekendgemaakt.
Tijdens de worsteling maakte het FlyDubai-toestel in hoog tempo een duikvlucht, ongeveer een uur voordat het zou landen op het Ben Gurion-vliegveld in Tel Aviv. Het vliegtuig gaf twee noodsignalen af – een algemene en een code die op een kaping wijst. Het vliegtuig daalde 5.400 meter binnen twee minuten, zo is af te lezen op data van vliegtuigtracker Flight Radar. Heel even vloog het toestel het Jordaanse luchtruim in, voordat het afkoerste op een noodlanding op een vliegveld in de noordwestelijke Saoedische stad Tabuk. Er zijn online geen beelden te vinden vanuit de cockpit.
Beeld van sociale media
Online gaan inmiddels ook videobeelden rond die (deels) zijn gemanipuleerd. Zo circulereert een video waarin de darmen van de gezagvoerder uit zijn lichaam puilen, of een beeldfragment waarop het vliegtuig vanbinnen een ravage lijkt. Tegelijkertijd wordt Israël online een zogenoemde „false flag” operatie verweten, waarin wordt gesteld dat het incident vooropgezet is. NRC zet geverifieerde video’s op een rij, waarop te zien is wat er zich na de worsteling voltrok in het vliegtuig met vooral Israëliërs.
Passagier Tali Manes bracht haar dochtertje van zes naar het toilet voorin het vliegtuig, toen ze gebons en geluiden vanuit de cockpit hoorde. „Ze steken de piloot neer, help!” bleef ze roepen. Dat vertelt ze in een interview met CNN. In een ander interview, met een Israëlisch nieuwskanaal Kan11, zegt ze hoe de deur naar de cockpit gemakkelijk opende. Daar zag ze dat de piloot „onophoudelijk” werd neergestoken en vooral: dat het vliegtuig „zonder piloot” aan het vliegen was.
Fragment uit uitzending KAN11.
Haar man Tzvika Manes reageert in hetzelfde CNN-interview eerst met een diepe zucht. „Ik hoorde mijn vrouw schreeuwen, ik hoorde mijn dochters geschreeuw: we willen niet dood”. Hij komt in actie, samen met twee andere mannen en hun „blote vuisten” weten ze de Omaanse co-piloot te overmeesteren. De mannen binden de dader op een geïmproviseerde manier vast, met onder meer groen-fluorescerende riemen en oplaadkabels. „We need video”, zegt een van de mannen, terwijl hij de gebeurtenissen om zich heen filmt.
Tandarts Shota Musayev verricht de eerste hulp bij de gezagvoerder, terwijl Machchhar gebeden prevelt. In de video liggen twee bebloede mannen op de grond. Machchhar drukt zijn hand op zijn buik. De cameraman, tandarts Musayev, richt zich vervolgens op loodgieter Yaniv Hayun en verzekeringsagent Asaf Rajuan. „We bewaken het hier”, zegt Hayun. „Ze probeerden de piloot te vermoorden”, zegt Rujan, terwijl op zijn gezicht strepen bloed te zien zijn.
De mannen vertrouwen niemand, verklaren ze later tegen persbureau AP. Zo weten ze op dat moment nog niet of de Omaanse man alleen handelt.
Beeld van sociale media.
Vanuit haar stoel maakt een vrouw een video, terwijl ze in paniek vraagt wat er aan de hand is. In de tussentijd snellen de stewards in hun blauw-wit-geblokte overhemden richting de cockpit. Ook hen vertrouwen de mannen maar half. Meer mannen snellen zich naar voren. In de tussentijd lijkt het vliegtuig te zijn gestabiliseerd. Aan boord zijn twee piloten die meevliegen als passagier. Op dat moment heeft loodgieter Hayun het toestel gestabiliseerd, door de stuurknuppel naar zich toe te trekken. Dat heeft hij geleerd, zo zegt hij in een interview, van het kijken naar het televisieprogramma Air Crash Investigation. Daarin worden luchtvaartrampen gereconstrueerd.
Beeld van sociale media.
Een van de passagiers, Miriam Ohayon, filmt zichzelf vanaf het moment dat ze haar spullen inpakt in haar hotelkamer. Haar lange soloreis is voorbij. Daarna is haar eerste vlucht te volgen, een momentje van tandenpoetsen op het vliegveld in Dubai, en de rampzalige vlucht van de budgetmaatschappij. Met haar telefoon op selfie-stand prevelt ze dat het goedkomt, ze ademt diep in en diep uit. Op de achtergrond is geschreeuw te horen.
Beeld uit de vlog.
Met haar telefoon op de grond en de camera naar boven gericht filmt ze zichzelf, terwijl ze haar hoofd tussen haar handen inklemt. Ook filmt ze het moment waarop het vliegtuig landt in het Saoedische Tabuk.
Eenmaal geland blijft ze filmen. Passagiers beginnen te klappen en te zingen: „Am Yisrael Chai”. Met een gebalde vuist loopt verzekeringsagent Rajuan door het vliegveld: „Mensen we zijn geland, we hebben gewonnen!”
De gezagvoerder wordt gewikkeld in verband met een brancard uit het vliegtuig getild, een AED-sticker met kabeltje lijkt nog op zijn buik te zijn geplakt. Op de achtergrond is te horen hoe de mannen op zoek zijn naar het wapen. Ze wachten op de politie. In de tussentijd knielt de vliegtuigkaper met zijn handen op zijn rug gebonden op de grond. „Niemand gaat hem loslaten”, zegt een van de mannen in Hebreeuws.
Beeld via X
Vlogger Ohayon filmt opnieuw. Voor de derde keer vanuit een vliegtuig. Ze vertelt hoe ze voor aanvang van de vlucht mocht kijken bij de piloten, ze stelden haar en wat jonge meisjes – die ze tijdens de rampzalige vlucht leerde kennen – gerust.
Ze filmt hoe ze landen, Rajuan zit een rij achter haar, met een pleister op zijn hoofd. Ze klappen en zingen.
Zo lang het onderzoek loopt, zijn alle vluchten van FlyDubai van en naar Israël tijdelijk opgeschort.
Beeld uit de vlog.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie