Een met uitsterven bedreigd nachtuiltje lijkt ineens weer helemaal terug in Australië. Zwermen van de Bogong-mot hinderen inwoners van steden als Sydney en Canberra.
Hanneke de Klerck is redacteur van de Volkskrant.
Het Bogong-uiltje, een Australische mottensoort, staat officieel op de lijst van bedreigde insecten. En toch vullen ze ineens de lucht aan de oostkust van Australië en bedekken ze massaal wasgoed dat buiten hangt, of zitten met zijn allen op huizen, auto’s of tuinmeubels.
Op een website waar mensen waarnemingen kunnen insturen, werd de soort in augustus 24 keer vermeld. Maar in de afgelopen maand werden de uiltjes meer dan tweeduizend keer gezien – vaker dan in heel 2025. Slecht nieuws voor Australiërs die schrikken van krioelende insecten, goed nieuws voor de soort en het ecosysteem. Want na de zeer droge jaren tussen 2017 en 2019 was naar schatting 99,5 procent van de motten verdwenen. In 2021 kreeg de mot de status van bedreigde soort.
Daarvoor was de mot, met een spanwijdte van zo’n 5 centimeter, vooral bekend omdat hij in grote zwermen vliegt en net als andere motten wordt aangetrokken door fel licht. Tijdens de ceremonie ter afsluiting van de Olympische Spelen in 2000 zaten miljoenen motten op elkaar gepakt op de lampen in de stadions. Voor televisiekijkers waren ze zichtbaar als vlekjes in de lucht. Sopraan Yvonne Kenny zong de olympische hymne toen met een grote mot op haar buik. In het verleden verduisterden zwermen motten soms vuurtorens en konden treinen niet verder doordat de insecten in enorme aantallen op de rails zaten.
Dat het uiltje zich lijkt te herstellen, zou kunnen komen doordat het afgelopen jaar natter en koeler was. Ze worden daarnaast meer gezien doordat ze door de sterke wind van de afgelopen tijd tijdens hun migratie uit koers zijn geblazen. Normaal gesproken gaat hun route door het binnenland en niet via de grote steden. In het voorjaar, dat in Australië net begonnen is, migreren de motten van hun broedplaatsen op verschillende plekken in het land naar de Australische Alpen. Daarbij vliegen ze soms wel duizend kilometer, een tocht van weken. In de Alpen brengen ze de hete zomers door in koele grotten.
De Bogong-motten zijn belangrijk voor het ecosysteem. Zo zijn ze voedsel voor de inheemse dwergbuidelmuis en vermoeden wetenschappers dat ze ook een rol spelen als bestuivers van bijvoorbeeld eucalyptusbomen. Dat er het ene jaar minder en het volgende jaar meer motten zijn, is op zichzelf niet verontrustend en hoort bij de natuurlijke variatie. Maar zo weinig als er afgelopen decennium waren, is wel abnormaal. Klimaatverandering is een belangrijke reden voor die achteruitgang, net als intensivering van de landbouw en bedreiging van het leefgebied van de vlinder.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant