Brazilianen gaan zondag naar de stembus voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Waarschijnlijk wordt het een strijd tussen de hoogbejaarde en economisch zwakke president en de zoon van de 'Tropische Trump', die zelf in de gevangenis zit.
Als een kandidaat zondag meer dan 50 procent van de stemmen krijgt, wordt hij president. Als dat niet gebeurt (het waarschijnlijkste scenario), volgt op 15 oktober een tweede ronde. Die gaat tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde het best presteerden.
Tenzij er gekke dingen gebeuren, gaat de strijd tussen de zittende president, de linkse Luiz Inácio Lula da Silva (80), en de radicaal-rechtse Flávio Bolsonaro (45).
Lula won in 2022 nipt van Jair Bolsonaro, de extreemrechtse oud-president die internationaal bekendstaat als de 'Tropische Trump'. Bolsonaro zit een celstraf van 27 jaar uit voor het beramen van een staatsgreep na dat verlies, dus hij doet dit keer niet mee. Flávio is zijn oudste zoon. Hij zit sinds 2019 in de Braziliaanse senaat en treedt in deze race op als plaatsvervanger van zijn vader. Daarbij komt van pas dat Jair en Flávio uiterlijk zeer sterk op elkaar lijken.
Het belangrijkste doel van Flávio is om zijn vader gratie te verlenen en op vrije voeten te stellen. Eind vorig jaar suggereerde de jongere Bolsonaro dat hij zijn presidentiële ambities in ruil daarvoor helemaal kon laten varen.
In de peilingen ging Lula maandenlang comfortabel aan de leiding, maar momenteel gaan de twee ongeveer gelijk op.
Zoals vaker het geval is in het corrupte Brazilië, speelt een groot fraudeschandaal beide kandidaten parten. Dit keer is dat bankfraude op een enorme schaal. De steenrijke bankier en playboy Daniel Vorcaro wordt ervan verdacht 800.000 klanten en investeerders voor een slordige 9 miljard euro te hebben opgelicht. Zijn bank Banco Master viel om en Vorcaro werd in maart gearresteerd. Hij bleek warme banden met de Braziliaanse elite te hebben, onder wie drie rechters van het hooggerechtshof.
Eerder deze maand werd bekend dat het hooggerechtshof en de federale politie een onderzoek hebben ingesteld naar Flávio Bolsonaro wegens verdenkingen van corruptie, witwassen en belastingontduiking. Hij zou ruim 10,5 miljoen euro van Vorcaro hebben ontvangen voor een biografische speelfilm over zijn vader. De presidentskandidaat ontkende eerst dat hij de bankier kende, maar in mei lekte een opname uit van een telefoongesprek waarin te horen is hoe Flávio zijn "broer" Vorcaro om een bijdrage vraagt.
President Lula is niet direct in verband gebracht met het Banco Master-schandaal, maar verschillende andere leden van zijn regerende Arbeiderspartij wel. Samen met de betrokkenheid van opperrechters heeft dat het vertrouwen van de Braziliaanse kiezer in de rechtsstaat - dat al laag was - geen goed gedaan. Dat kan in het voordeel werken van een anti-establishmentkandidaat zoals Bolsonaro.
De slechte economische situatie van Brazilië is ook een bron van zorg voor veel kiezers. Onder Lula is de welvaartsstaat uitgebouwd en spendeert de regering steeds meer dan er binnenkomt. Het Internationaal Monetair Fonds waarschuwt dat de Braziliaanse staatsschuld binnen tien jaar kan oplopen tot 100 procent van het bruto binnenlands product van het land. Daardoor stagneert de economische groei en neemt de inflatie toe.
Ook zijn er vragen over de gevorderde leeftijd van de president, die eind deze maand 81 wordt. Lula plaatst tijdens de campagne veel video's waarin hij aan het sporten is om zijn lichamelijke fitheid te bewijzen.
Braziliaanse kiezers moeten zondag (en in de eventuele tweede ronde op 15 oktober) besluiten of ze meer vertrouwen hebben in een 81-jarige die weinig economische verbetering lijkt te brengen en de zoon van een extreemrechtse couppleger, die zelf banden heeft met een megafraudeur en drugscriminelen.
In peilingen en gesprekken met kiezers in Braziliaanse media komt dan ook een dominant sentiment bovendrijven: er zit aan beide kandidaten een naar luchtje. Als ze gaan stemmen, doen veel Brazilianen dat dit keer met hun neus dicht.
Source: Nu.nl algemeen