DELFT - Een nieuw orkest, jonge muzikanten en de ambitie om een liefst jong publiek te bereiken dat normaal niet snel een kaartje koopt voor een klassiek concert. Met dat doel maakt het Delftse DProject Orchestra zondag zijn debuut in De Doelen in Rotterdam. Op het programma staat onder meer de première van 'The Elements', een nieuw werk van dirigent en componist Marnix Willem Steffen.
Het orkest bestaat pas twee jaar. Steffen richt het in 2024 op, als hij in het Brückner-jaar graag werk van zijn favoriete componist wil dirigeren. Hij brengt daarvoor zelf musici bij elkaar. De belangstelling blijkt zo groot dat het niet bij één project blijft.
Vanaf het begin speelt het idee om jonge musici een podium te bieden. In het orkest zitten onder anderen studenten van conservatoria in Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Ze doen er ervaring op buiten hun opleiding en mogen ook meedenken over wat het orkest speelt.
Maar DProject Orchestra wil niet alleen jonge mensen op het podium krijgen. Ook in de zaal hoopt het orkest een nieuwe generatie te bereiken. Volgens Steffen hebben klassieke orkesten daar vaak moeite mee, omdat er rond klassieke muziek nog altijd een beeld hangt van formele concerten waar je stil moet zitten en precies moet weten hoe het hoort.
'Wij proberen klassieke muziek in een iets minder stijf jasje aan te bieden', zegt hij. 'Ja, met alle respect. Oude mannen zoals ik in pak en met strik. Je moet je mond dichthouden. Het is allemaal heel serieus. Je begrijpt er niks van. Ik stel me jongeren voor, die denken: ik ga liever ergens anders naartoe.'
Het kan ook dus ook anders. Zo werkt het orkest bijvoorbeeld met kleurverlichting en klankschalen, waardoor het een mindfulnessconcert wordt. 'Ze gaan gewoon naar een klassiek concert, maar het wordt net even in een ander jasje gestoken. En het werkt.'
Dat het orkest jongeren weet te vinden, denkt Steffen ook terug te zien op sociale media. Een optreden tijdens de marathon van Amsterdam, onder het Rijksmuseum, levert volgens hem een miljoen views op TikTok op. 'Dat is vooral een jongerenplatform. Daarin zien wij ook dat het begint te werken.'
Altvioliste Mila Kastelein herkent de drempel die jongeren kunnen voelen. Ze studeert in het eerste jaar van haar master aan Codarts en speelt bij het concert in De Doelen voor het eerst met het orkest.
Volgens haar helpt het als klassieke concertzalen minder afstandelijk aanvoelen. 'Het is belangrijk dat jongeren voelen dat een concertzaal ook een ruimte voor hen is, waar ze zichzelf kunnen zijn.' Een meer ontspannen en open sfeer kan volgens haar helpen om het gevoel weg te nemen dat bezoekers voortdurend op de regels moeten letten.
Zelf probeert Kastelein vrienden buiten de muziekwereld mee te nemen naar concerten. 'In het begin kwamen ze echt voor mij. Nu heb ik het idee dat ze de muziek ook meer zijn gaan waarderen.' Volgens haar helpt het om klassieke muziek vaker een kans te geven en niet na één concert af te schrijven.
Met de première van The Elements probeert Steffen de muziek bewust toegankelijk te houden. Het stuk draait om aarde, vuur, lucht en water, met daarnaast ether als vijfde element. Tussen de delen zijn klankschalen te horen. De muziek is volgens Steffen rustig, bevat veel herhaling en is zo geschreven dat luisteraars de verschillende elementen kunnen herkennen.
'Bijvoorbeeld in het element aarde zit een stukje over voetstappen die wij dus op de aarde zetten. En die muziek, die gaat dus ook een tijdje alleen maar zo, dat het heel gemakkelijk te herkennen is als voetstappen. Dat ze gelijk weten waar dit over gaat.'
Voor het jonge orkest is het optreden in De Doelen een grote stap. Naast The Elements staan ook werken van Barber en Gershwin op het programma. Steffen: 'Voor ons is het al geweldig dat wij daar mogen staan. Als er dan ook nog een volle zaal zit die enthousiast is, is dat de kers op de taart.'
Source: Omroep West Den Haag