DEN HAAG - De Hubertustunnel in Den Haag is voor veel mensen de ideale manier om de stad uit te komen. Vorige zomer ging de tunnel dicht voor groot onderhoud en dat loopt flink uit. Dat tot frustratie en wanhoop van veel automobilisten. Ondertussen lijkt er maar weinig te gebeuren bij die tunnel, maar is dat ook zo?
Een zonovergoten middagspits, de weg vanuit Wassenaar richting Den Haag. Een verkeersregelaar zit in zijn eentje onderuit gezakt op een stoel voor zijn keet. Verder is er niemand te zien. Omdat het verkeer heel langzaam rijdt, draaien we ons raampje open. 'Is er nog iemand in die tunnel?', vragen we.
De man lacht meewarig, maar geeft geen antwoord. We rijden tergend langzaam over een van de omleidingsroutes, waar het elke dag helemaal vastloopt. Ook aan het einde van de tunnel, bij het Internationaal Strafhof, is geen enkele activiteit waarneembaar.
Een paar dagen later, we rijden Den Haag uit. Vlak voor de fly-over naar de Koningskade in Den Haag komt ineens een slagboom met rood knipperende lampjes naar beneden. 'Verlaat de tunnel, dit is een noodsituatie', klinkt het luid vanuit een speaker. Inclusief een loeihard alarm. Blijkbaar wordt er toch iets getest.
Maar op andere dagen is er niet of nauwelijks beweging te bespeuren. De bouwhekken staan er nog steeds, het is aanschuiven in de rij, er staan rood-witte pilonnen en pijlwagens. Op de borden waar eerst te lezen stond dat de tunnel in april heropend zou worden, is nu alleen nog maar te zien dat er gewerkt wordt aan een 'zo spoedig mogelijke heropening'.
Maar nergens zijn mensen te zien en lijkt er sprake van enige activiteit. Daarover straks meer. Eerst maar even de hamvraag: wanneer gaat die tunnel eindelijk open? De gemeente waagt zich blijkbaar niet meer publiekelijk aan een nieuwe datum. Eerst was het dus eind april, toen werd het begin juli, daarna medio september. Wat wordt het nu echt?
Helaas. Het wachten blijkt nu op een adviseur. 'Goed om te weten dat het college een adviseur de opdracht heeft gegeven om met open vizier zo spoedig mogelijk tot een gewogen advies en een duidelijke openstellingsdatum te komen', laat een gemeentewoordvoerster weten.
'Dit advies, gebaseerd op een realistische projectplanning, is leidend om te komen tot een veilige en beheersbare openstelling van de Hubertustunnel. De openstelling is pas mogelijk als uit de resultaten blijkt dat alle installaties en systemen aantoonbaar voldoen aan de geldende wet- en regelgeving en de tunnel daarmee veilig en beheersbaar is.'
'Pas wanneer aan die voorwaarden is voldaan, kan een openstellingsbesluit worden genomen.' Dat klinkt logisch, maar hoe lang het allemaal gaat duren weten we dus niet. En hoe zit dan met de weinige zichtbare activiteiten in en om de tunnel? Snapt de gemeente dat mensen denken dat er niks gebeurt?
'We begrijpen dat dat beeld kan ontstaan. Wanneer mensen langs de tunnel rijden en buiten weinig activiteit zien, kan het lijken alsof het project stil ligt. Dat is echter niet het geval.'
De werkzaamheden waar mensen buiten voor moeten zijn, zijn inmiddels afgerond. Het project bevindt zich nu in de testfase en dat gebeurt vanuit de controlekamer. Deze is niet van buitenaf zichtbaar. De testen worden nog steeds dagelijks door Strukton uitgevoerd.'
Dat bedrijf heeft de tunnel tussen 2004 en 2008 gebouwd en is nu ook verantwoordelijk voor de renovatie. Maar echt soepel verloopt het allemaal niet. Vandaar dat er een boetebeding in het contract is opgenomen.
'De dagboete bedraagt 13.000 euro en is nu opgelopen tot circa 2 miljoen. Daarnaast geldt een aparte boete van 891.000 euro vanwege het niet tijdig opleveren van het project (EMVI-boete). Daarmee komt het totale boetebedrag momenteel uit op ongeveer 2,9 miljoen. Op de dagboete zit een maximum van 3 miljoen. Dus de totale boete kan oplopen tot 3,9 miljoen.'
Kunnen de werknemers van Strukton hun kerstpakket dit jaar dus wel vergeten of heeft de directie die boete gewoon ingecalculeerd in de offerte? Daarop krijgen we geen antwoord, want het bedrijf wil niet reageren en verwijst naar de gemeente. Ook op vragen over het bedrijf zelf willen ze niks kwijt.
De renovatie is begroot op 79 miljoen euro. Goed nieuws is er ook, want in tegenstelling tot andere grote projecten, lijkt het niet duurder te worden. Tenminste, momenteel lijkt het daar niet op. 'Op dit moment blijft het project binnen de vastgelegde financiële kaders', zegt de gemeente.
In onderstaand filmpje laat Strukton zien wat er allemaal gebeurt:
Hebben ze de rekening eigenlijk vooruitbetaald? 'De gemeente Den Haag betaalt in termijnen op basis van de voortgang. De boete wordt hierop ingehouden.' Op de vraag of ze ons het contract met Stukton willen toesturen, volgt een negatief antwoord vanuit het stadhuis. Waarom eigenlijk, het gaat toch om belastinggeld?
'Het contract bevat bedrijfsvertrouwelijke informatie, zoals commerciële afspraken, prijsopbouw en technische gegevens. Over de voortgang, kosten en besluiten rondom het project wordt wel openbaar gerapporteerd aan de gemeenteraad en de stad.'
En die boetebedragen, waar gaan die naartoe? Krijgen inwoners en ondernemers misschien een deel van het geld? 'Het college is in gesprek met de ondernemers over een evenement voor de stad. Daarnaast kunnen ondernemers die menen schade te hebben geleden door overheidshandelen een verzoek indienen voor nadeelcompensatie.'
Dan nog iets anders. Op internet gaat het verhaal rond dat de vertraging te maken heeft met de bouw van een militaire installatie in connectie met de Frederikkazerne die boven op te tunnel ligt. En speciale andere aanwezige instanties nog een rol in de vertraging? Worden er voor hen ook dingen speciaal aangelegd? Zoals Defensie, maar wellicht ook het Internationaal Strafhof, de NATO of TNO die allemaal vlakbij zijn?
'Het project betreft echt alleen de renovatie van de Hubertustunnel en de Hubertusviaducten. Andere instanties uit de omgeving zijn geen onderdeel van de projectscope', laat de gemeente weten.
Defensie laat weten. 'Op de Frederikkazerne wordt gewerkt aan het vernieuwen van een deel van de gebouwen, omdat deze verouderd en niet duurzaam zijn. Er is geen raakvlak met de werkzaamheden aan de Hubertustunnel', laat hun woordvoerder weten.
Het ligt dus aan de technische systemen van de Hubertustunnel. Zijn die dan sinds de oplevering in 2008 zoveel ingewikkelder geworden? 'Niet per se', zegt Daan Seesing van het Kennisplatform Tunnelveiligheid. Dat is een organisatie die gefinancierd wordt door het ministerie van Infrastructuur en Milieu en onafhankelijke kennis deelt over de veiligheid van tunnels.
'Wel zijn er sindsdien meerdere ontwikkelingen geweest, waaronder bijvoorbeeld strengere cybersecurity-eisen en meer mogelijkheden voor onderhoud op afstand. Dit kan leiden tot een grotere complexiteit van met name de ICT-component.'
Dat ziet ook Wout Broere van de TU Delft. Hij is hoogleraar ondergronds bouwen en weet alles van tunnels. 'Van bijvoorbeeld de camera's is het specifieke model van 15 jaar geleden vaak niet meer leverbaar. Die kun je dus niet één op één vervangen. Dan moet je dingen ombouwen of er is andere bekabeling nodig. En de software om het geheel aan te sturen heeft maar een levensduur van tien tot vijftien jaar.'
Het aantal systemen is waarschijnlijk fors, al kent Broere de specifieke details niet en wil Seesing niks specifieks over de Hubertunnel zeggen. Maar hij zegt wel: 'In een gemiddelde tunnel gaat het om enkele tientallen systemen en deelinstallaties.'
'Dan moet je denken aan afsluitbomen, ventilatie, pompsystemen, detectiesystemen, CCTV en het besturingssysteem. Daarbij zijn er per systeem vaak meerdere - en soms tientallen - onderdelen in de tunnel aangebracht.'
En waarom duurt het zolang bij de Hubertustunnel? Broere: 'Ik vermoed dat de problemen in de interactie tussen systemen in de tunnel en de besturingssoftware als geheel zitten, dat is vaker een lastig punt bij tunnels. Het is moeilijk aan te tonen dat alles correct met elkaar samenwerkt.'
'Dan kom je op het punt: is het puur techniek of is het techniek en regelgeving? Na incidenten in de tunnels in de Alpen is er veel meer wet- en regelgeving gekomen over veiligheid in wegtunnels.
'Als beheerder moet je zeker weten dat alles veilig open kan. Als je niet aan kunt tonen dat dat zo is, kun je door de regelgeving de tunnel niet openen.' En daar zijn Strukton en de gemeente Den Haag nu blijkbaar dus druk mee bezig.
Daardoor lijkt er dus op dat automobilisten voorlopig nog even op hun tanden moeten bijten, waar het gaat om de Hubertustunnel. Laten we positief afsluiten. Stel dat de tunnel weer open gaat, hoe lang kunnen we dan minimaal zorgeloos doorrijden tot de tunnel weer gerenoveerd moet worden?
De gemeente blijkt ook hier terughoudend, blijkbaar door schade en schande wijs geworden. 'Zoals bij vergelijkbare infrastructurele objecten geldt ook hier dat op langere termijn opnieuw groot onderhoud nodig zal zijn. Wanneer dat precies aan de orde is en in welke vorm, is nu niet te zeggen.'
Source: Omroep West Den Haag