is chef van de politieke redactie.
Het is ieders goed recht om voor de eigen wensen op te komen. Maar als die overal bij worden gesleept, kan een minderheidskabinet niet besturen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Opnieuw gaat het kabinet nerveuze weken tegemoet. De opluchting na de redding van de begroting van Sociale Zaken sloeg om in teleurstelling toen bleek dat het nieuwe stelsel van belastingheffing op vermogensrendement niet op voldoende steun kan rekenen.
Zelfs tot verbazing van de VVD-minister van Financiën werden mensen met 50 duizend euro of meer aan vermogen door het rechterdeel van de Kamer spontaan gebombardeerd tot ‘kleine spaarders’, naar wier rendement de overheid geen vinger mag uitsteken.
Het kabinet moet iets anders bedenken, want die belastingheffing voorziet voor een belangrijk deel in de dekking voor de invoering van de vermogenswinstbelasting in box 3: niet meer jaarlijks afrekenen over de waardestijging van het vermogen, maar pas op het moment dat het rendement daadwerkelijk wordt geïnd.
Voor veel grote vermogensbeheerders betekent dat een zeer profijtelijk uitstel van belastingbetaling. En voor minister Eelco Heinen van Financiën betekent het een – zelfverkozen – miljardenaanslag op zijn meerjarenbegroting.
In zijn hoop dat de gewenste steunpilaren JA21, BBB en SGP zo blij zouden zijn over het nieuwe stelsel dat ze de dekking op de koop toe zouden nemen, kwam Heinen echter van een koude kermis thuis. Het plan werd met de grond gelijk gemaakt. Er moet een nieuw voorstel komen.
Daar is waarschijnlijk nog wel een compromis mogelijk, maar een nog groter probleem dient zich aan bij het Belastingplan voor 2027 – het hele stelsel van heffingen, tarieven, toeslagen, bijtellingen en aftrekposten voor het komende belastingjaar.
Aangezien Pro het om begrijpelijke redenen fundamenteel oneens is met het uitgangspunt dat de inkomstenbelasting wel stijgt terwijl van ‘de rijkste 1 procent’ vrijwel niets extra’s wordt gevraagd, is steun van die partij uitgesloten. Op rechts hebben JA21, BBB en SGP minder fundamentele bezwaren. Maar zij tonen zich wel erg bewust van hun machtspositie.
Dat resulteert in de situatie waarin partijen hun wensen met betrekking tot het asielbeleid (JA21), het abortusbeleid (SGP) en het stikstofbeleid (BBB) nu inzetten als wisselgeld in het belastingdebat. Het is nog niet zeker hoe hoog zij dat uiteindelijk gaan opspelen. Zeker is wél dat het zo niet gaat werken.
De winst van een minderheidskabinet kan zijn dat bij elk onderwerp daadwerkelijk besluiten worden genomen die worden gesteund door een meerderheid van de volksvertegenwoordiging. Soms wat naar links, soms wat naar rechts.
Maximale democratische transparantie. Uiteraard is het ieders goed recht om in dat krachtenveld op te komen voor de eigen wensen, maar als het hele eigen wensenpakket wordt losgelaten op de complete begroting, loopt het landsbestuur vast.
Het is logisch dat de SGP bij de Justitiebegroting over abortus en draagmoederschap begint, en de BBB bij de Landbouwbegroting over het stikstofbeleid. Dat ze die thema’s bij het Belastingplan slepen, neigt naar obstructie. Als iedereen dat zo doet, ontstaat nooit meer ergens een meerderheid voor. Zeker niet als besluiten wat uitleg vergen aan de eigen kiezers.
Het kabinet lijkt zich inmiddels te realiseren dat het de bestuurlijke apathie van de afgelopen jaren alleen kan doorbreken als het wat meer inschikkelijkheid en bescheidenheid aan de dag legt. Nu de oppositie nog.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant