Tv-recensie Het monster dat vervuiling heet is ongrijpbaar. Dat voelt onze tv-recensent thuis ook. Bij Argos is te zien hoe Chemelot en een gedeputeerde van economische zaken er alles aan doen om het ongrijpbaar te houden.
Programmamaker Liesbeth Staats (links) in Limburg.
Op mijn buurtapp gaat het over PFAS in het drinkwater, het is in onze buurt donkerrood. Iemand heeft het getest. Er zit 9,3 nanogram in ons drinkwater per liter. Het zou niet meer dan 4,4 mogen zijn. Het klinkt niet goed maar ik weet niet echt wat een nanogram PFAS betekent. Mijn buren weten het wel: „Schandalig!!” Verontwaardigde smileys en petities zeilen door de WhatsAppgroep. „De mens vernietigd zichzelf…!!!!”, zegt Hanny. Het bericht krijgt twee hartjes.
Ik doe het raam even dicht want als de wind vanuit het westen komt ruik ik soms de kunstmestfabriek aan de overkant. Die zou te veel zoutzuur uitstoten. Dan schroeit er een verbrande-rubberlucht dwars door de kitranden. Niet lekker, maar in de wijk even verderop ruik je het de hele tijd. Dus, vandaag maar even wat minder ademen en drinken.
Als ik Argos (VPRO/Human) aanzet is de drietrapsraket compleet. ‘Chemelot: de schoorsteen moet roken’, heet de aflevering. Journalist Liesbeth Staats is naar Limburg. Op een dorpsplein ontmoet ze mensen die in de wijk onder een van de grootste chemische fabrieken van Europa wonen. Staats: „Over Chemelot maken we een verhaal.” „Oh! Positief neem ik toch aan?”, zegt een blonde vrouw die al haar hele leven naar de fikkende pijpen kijkt. Zij vindt het heerlijk om hier te wonen: „Er valt weleens wat neer van zwarte nevel maar het wil niet zeggen dat dat exact van daar komt.” Veel van de omwonenden werken bij Chemelot.
Corrie zegt nog wat op de buurtapp. Volgens haar liggen die hoge PFAS-waardes in ons drinkwater in elk geval niet aan de kunstmestfabriek aan de overkant. Die kunnen we daar niet de schuld van geven. „Het is de schuld van de mensheid en de smerige troep die ze geproduceerd hebben.”
Terug naar Argos. Een vader, ook op het dorpsplein, heeft heel vaak wit poeder op zijn auto. Hij weet niet wat het is. Het leeft ook niet zo onder de bewoners: „Je raakt er ook wel een beetje aan gewend.” Aleida Berghorst is Statenlid voor de PvdA in de Provinciale Staten van Limburg. Toen ze hoorde dat de Tweede Kamer had besloten dat er meer onderzoek moest komen naar grote vervuilers in Nederland: Tata Steel, Chemours, dacht ze: „Potverdorie ze vergeten Limburg weer in Den Haag.” Berghorst diende een motie in om onderzoek te doen naar de invloed van Chemelot op de volksgezondheid.
Het RIVM voert het onderzoek uit maar heeft te weinig data om een conclusie te kunnen trekken over de gezondheidseffecten. Er is meer onderzoek nodig want wat ze wel kunnen zien is dat er zeker vijftien „zeer zorgwekkende stoffen” worden uitgestoten door Chemelot, die kankerverwekkend kunnen zijn. Slechts drie daarvan worden gemeten. Twaalf andere dus niet. Niemand weet wat er daadwerkelijk uit de schoorsteen komt. Wat nodig zou zijn is een overheid die naar de fabriek toe gaat om te meten. Het Limburgse provinciebestuur vindt een onderzoek naar de gruwelijke mix van al die vijftien stoffen niet nodig. Het zou de bevolking alleen maar ongerust maken, bepaalt de gedeputeerde van economische zaken uiteindelijk.
Argos spreekt drie experts, een lokale onderzoeksjournalist, een lid van Gedeputeerde Staten en bewoners in vijftien minuten. De informatiedichtheid is hoog maar toch niet volledig. Daar doet het zichzelf en het onderzoek tekort. Misschien komt het omdat ik mijn raam niet open wil doen en elk glas water opeens anders smaakt, maar ik wil hier veel meer over weten. Waarom kan een gedeputeerde van economische zaken bepalen dat volksgezondheid ondergeschikt is? Een nieuw bericht in de buurtapp. Hanny zegt: „…Een beter milieu begint bij jezelf..!!!!!!!…”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie