Cultuurdagboek Deze maand start voormalig boswachter Luc Hoogenstein met zijn theatertour ‘Stadssafari’. Het doel: mensen laten zien dat de natuur recht voor je deur de moeite waard is. „In mijn nachtvlinderval zat een prachtige luipaardlichtmot.”
Luc Hoogenstein in zijn tuin waar hij in een boom is geklommen, op zoek naar insecten.
Ik staar naar mijn beeldscherm, naar de lijst van alle soorten dieren, planten, schimmels, mossen en korstmossen die ik tot nu toe in mijn eigen tuin heb waargenomen. Het staat er echt. Vanochtend heb ik soort nummer 2.500 gevonden: het hamsteroortje. Een klein korstmos, dat een plekje had gevonden op onze pruimenboom.
Zo veel soorten in een eenvoudige, groene tuin van een rijtjeshuis in Utrecht. Het lijkt onmogelijk, maar het is toch echt zo. Sinds 2020 ben ik de natuur in onze tuin, balkon en stoep gaan volgen en heb ik vrijwel alle waarnemingen gefotografeerd en ingevoerd op www.waarneming.nl.
Het coronajaar 2021 was wat dat betreft bijzonder. Ik werkte als boswachter Ecologie bij Natuurmonumenten en moest het Naardermeer als werklocatie verruilen voor ons huis in Utrecht. Om mijn natuurnieuwsgierigheid te voeden besloot ik de natuur in onze tuin een jaar lang onder de loep te nemen, met als doel het vinden van duizend soorten. Het project Mijn 1000 Soortentuin was begonnen. De duizendste soort, de aardappelstengelboorder (een nachtvlinder) vond ik al in augustus van dat jaar, en na het verschijnen van het boek in 2023 was het hek van de dam. Lezingen en presentaties volgden, columns, interviews, een eigen tv-programma bij RTV Utrecht, nóg een boek en radio- en tv-optredens. Tijdens een van de presentaties werd ik aangesproken door Jeffrey de Graaff van MN Media, de producent van onder andere Onder het Maaiveld, De Nieuwe Wildernis en De Wilde Noordzee. Of ik mee wilde denken over een film over natuur dichtbij.
Hoogenstein aan zijn tafel in de woonkamer, waar hij veel werkt.
Vandaag stond ik voor een grote groep studenten van de opleiding Ecologie van de HAS green academy. Ik was gevraagd de eerstejaars inzicht te geven in de werkvelden waar ze in terecht kunnen komen. Na een tocht langs de advieswereld, de Luchtmacht, Vogelbescherming, Natuurmonumenten en Eneco sprak ik de zaal direct toe. „Over een paar jaar zijn jullie allemaal ontzettend goeie ecologen geworden, ieder in z’n eigen vakgebied. Maar je hebt vrij weinig aan die kennis als je het niet weet over te dragen aan de mensen met wie je samenwerkt. Dat kunnen ambtenaren zijn, buurtbewoners, specialisten uit andere vakgebieden, politici.. Je moet de taal leren spreken van je gesprekspartners, je moet ze meekrijgen in jouw wereld. Dat gaat alleen lukken als je een goed verhaal weet te vertellen, vol verwondering, met de juiste feiten én met authenticiteit. De natuur heeft een nieuwe lichting verhalenvertellers nodig, belangenvertegenwoordigers als je wilt, en dat zijn jullie.”
Ik vertelde ze wat er na het gesprek met Jeffrey gebeurde. Tijdens voorbereidende gesprekken over de film Ecolopolis (verwacht in 2029) kreeg ik de vraag of ik met MN Media een theatercollege wilde maken over de natuur dichtbij. Het doel: mensen laten zien dat de natuur recht voor je deur de moeite waard is én ervoor zorgt dat je fijn kunt leven. De natuur als essentiële bondgenoot voor een leefbare stad, verteld door een verhalenverteller. Stadssafari was geboren.
De herfst begint voorzichtig haar intrede te doen. Ik kijk naar mijn bloeiende klimop, waar het letterlijk gonst van het leven. Zweefvliegen, bromvliegen, bijen, wespen, bloemvliegen, er komt van alles af op de geelgroene bloemenzee. Een boomblauwtje zet haar eitjes af, vlak onder de bloemknoppen. Een jagende Europese hoornaar vliegt traag tussen de bloemen door en maakt opeens een succesvolle uitval naar een honingbij. Spektakel in de voortuin!
Maar de bonus had ik vanochtend te pakken. Het najaar is niet alleen voor trekvogels een goeie periode, maar ook voor trekvlinders. Veel zuidelijke soorten trekken in het najaar naar het noorden en komen dan ook in Nederland terecht. De meeste trekvlinders verschijnen (net als vogels) in de kustprovincies, dus in Utrecht moet je een beetje mazzel hebben. Vanochtend had ik dat. In mijn nachtvlinderval zat, naast de huismoeders, volgelingen, maansikkeluilen en vierkantvlekuilen, een prachtige luipaardlichtmot. Een smalle, bruine nachtvlinder met een prachtig vlekkenpatroon op de vleugels, als een luipaard, en afkomstig uit Noord-Afrika en Zuid-Europa. Het tart elk voorstellingsvermogen dat een vlindertje met een gewicht van veel minder dan een gram helemaal vanuit – bijvoorbeeld – Lissabon naar een balkon in Utrecht vliegt! En ook nog eens een nieuwe soort voor de tuin, nummer 2.510 om precies te zijn.
Luc Hoogenstein in de weer met zijn klimop, waar het gonst van het leven.
Ik kom tegelijk met Ignas van Schaick van MN Media aan bij Theater Cool kunst en cultuur in Heerhugowaard. Vandaag gaan we het licht- en geluidsplan van Stadssafari finetunen. Eens te meer wordt het me duidelijk hoeveel werk zo’n theaterproductie is. Omdat mijn foto’s en de filmbeelden van MN Media een cruciaal onderwerp van de show zijn, hebben we ervoor gekozen om een eigen scherm en projector bij V-productions te huren, zodat we niet afhankelijk zijn van de theaters. Dat betekent extra werk, maar geeft me veel gemoedsrust.
We overleggen wat de beste kleurcombinaties zijn, waar de spots moeten komen op welk moment van de show en waar de accenten qua geluidssterkte moeten komen te liggen. Het wordt een lange dag die verrassend snel voorbijgaat. Terug in de auto denk ik: Stadssafari wordt écht heel gaaf!
Het schema voor de week op de deur van de woonkamer.
Vanavond is het zover. Na maanden van voorbereiding mag ik eindelijk de bühne betreden. Wat ooit begon als een bestrijding van Covid-verveling heeft geleid tot een landelijke theatertournee van bijna vijftig optredens met een fantastische groep mensen. Maar het gaat niet om mij. Het gaat om de natuur én om mensen. De natuur helpt ons met het leefbaar houden van onze eigen wereld en is daarom van cruciaal belang voor ons allemaal. We kunnen simpelweg niet zonder. Stadsnatuur is prachtig, fascinerend en adembenemend. Als ik dat aan het publiek weet over te brengen, dan is mijn doel bereikt.
Hoogenstsein in het plantsoentje voor zijn huis.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie