Duitsland en Frankrijk willen dat de Europese Unie meer mogelijkheden krijgt om terug te slaan in internationale handelsconflicten. Landen die op oneerlijke wijze Europese bedrijven wegconcurreren, zouden zelfs uitgesloten moeten worden van de interne markt.
is EU-correspondent voor de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Dat schrijven de regeringsleiders van de twee landen, bondskanselier Friedrich Merz en president Emmanuel Macron, in een brief aan Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie. Hoewel ze China niet noemen, is dat land de veroorzaker van de ‘wereldwijde macro-economische onevenwichtigheden’ waar de twee leiders maatregelen tegen willen zien. Europese regeringsleiders tobben al een tijdje met de vraag hoe ze de Europese economie kunnen beschermen tegen oneerlijke concurrentie uit China.
Dat Merz zijn naam onder de brief heeft gezet is, is een doorbraak. Duitsland is traditioneel terughoudend met protectionistische maatregelen. De Duitse economie is zeer afhankelijk van China, als afzetmarkt en tegenwoordig vooral als toeleverancier. De Duitsers vreesden dat harde EU-maatregelen tot een Chinese reactie zouden leiden, met grote gevolgen voor hun economie. Inmiddels lijkt in Berlijn door te dringen dat op de huidige weg voortmodderen ook geen optie is.
In de brief, die in handen is van de Volkskrant, pleiten Merz en Macron voor een instrument waarmee de EU terug kan slaan als een derde land zijn eigen bedrijven op oneerlijke wijze helpt in de concurrentie met Europese bedrijven. De Commissie zou dan snel moeten kunnen reageren met een breed scala aan maatregelen, ‘tot aan onmiddelijke uitsluiting van de interne markt’.
Merz en Macron noemen het instrument ‘landonafhankelijk’, maar de oneerlijke praktijken die ze bekritiseren – dumping van producten onder de kostprijs, buitensporige subsidies, wisselkoersmanipulatie – zijn stuk voor stuk gelinkt aan China. De Chinese overheid helpt haar bedrijven daarmee Europese concurrenten uit de markt te drukken.
Als gevolg importeert de EU inmiddels elke dag een miljard euro meer aan spullen uit China dan andersom. Hele bedrijfstakken zijn verdwenen of in hoge mate afhankelijk van grondstoffen, onderdelen en kennis uit China.
De twee regeringsleiders willen dat de EU een nieuw ‘diversificatie-instrument’ invoert. Doel daarvan is te voorkomen dat bedrijven of sectoren te afhankelijk worden van één leverancier of land, of dat derde landen hele toeleveringsketens overnemen.
Hun ideeën worden vrijwel zeker onderwerp van discussie tijdens een top van Europese regeringsleiders volgende week. Daar staan de ‘wereldwijde macro-economische onevenwichtigheden’ opnieuw op de agenda.
De EU heeft de afgelopen jaren al teruggeslagen met heffingen op onder meer e-auto’s uit China. Merz en Macron pleiten voor meer van dat soort maatregelen, maar concluderen tegelijkertijd dat die ‘niet meer volstaan’.
Naast heffingen beschikt de EU ook al over het zogeheten anti-dwanginstrument. Dit instrument, beter bekend als de ‘handelsbazooka’, biedt de Europese Commisie een waaier aan opties in handelsconflicten: tarieven, quota, intrekking van intellectueel eigendom, uitsluiting van openbare aanbestedingen en blokkering van buitenlandse investeringen.
Deze bazooka, ingevoerd in 2023, is nog nooit ingezet. Het is onduidelijk hoe het instrument van Merz en Macron zich ervan zou onderscheiden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant