De ‘happy family’ van bondscoach Xavi Hernández maakte een paar geweldige doelpunten in vier wedstrijden in de Nations League. Plus: de ledigheid is verdwenen. Tegelijk weet de Spanjaard ook: Nederland is geen buitencategorie. Een tussenbalans aan de hand van vijf thema’s.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Doelpunten
Bij nadere beschouwing is de 2-1 van het Nederlands elftal, zondag in Eindhoven tegen Servië in de Nations League, nog veel mooier dan in eerste instantie in de haast is opgeschreven in de Volkskrant. Schier eindeloos is de combinatie, alsof de spelers aan hun nieuwe meester Xavi wilden laten zien dat ook zij samen kunnen spelen. Xavi was de koning van de combinatie.
Zwierig gaat de bal van voet naar voet. Meestal over de grond, hoogstens met een boogje, met een bepaalde ontspanning uitgevoerd, soms zelfs met een vleugje gratie. Vanuit het centrum, plek van de balverovering, meandert de bal naar rechts. De zoektocht gaat verder op de linkerflank. Dan weer snel terug naar rechts, voor de afronding in het hart.
Liefst 30 passes, inclusief de onderschepping van Micky van de Ven en de afronding van Joshua Zirkzee. Zonder tussenkomst van Serviërs. Soms ineens gespeeld, af en toe na twee of drie keer raken. Teun Koopmeiners is de motor van de sublieme aanval, met zeven keer balbezit. Alle anderen zijn betrokken, behalve de doelman. Jorrel Hato en Micky van de Ven (4 keer), Virgil van Dijk en Crysencio Summerville (3), Denzel Dumfries, Tijjani Reijnders, Gjivai Zechiël en Ruben van Bommel (2). Zirkzee kan toe met één aanraking, wel de belangrijkste: het doelpunt. Het is een intikker. Alles is voorgekookt voor hem, tot op de doellijn toe.
Twee van de zeven goals in vier duels van de Nations League, afgesloten met acht punten en een gedeelde eerste plaats op de ranglijst van de hoogste categorie in de landencompetitie, waren van absolute klasse. Het doelpunt van Cody Gakpo uit de voorzet met de buitenkant van de voet van Ruben van Bommel tegen Duitsland, waarmee het allemaal begon, was eveneens om in te lijsten.
Het Nederlands elftal is geen wereldtop, zal bondscoach Xavi Hernández constateren. Iemand uit Spanje die het niveau van Spanje is gewend, weet wel beter. Daar is alles net even beter, of zelfs veel beter, vloeiender en sneller. Nederlandse spelers zijn minder van kwaliteit, maar dat is geen schande. Spanje is buitencategorie.
Het voetbal is ook niet opeens veel beter dan onder de vorige bondscoach, want ook onder Ronald Koeman speelde Oranje goede en mindere wedstrijden. Het zou ook raar zijn als ongeveer dezelfde spelers opeens veel beter waren. Maar de vreselijke wedstrijd op het WK tegen Marokko wierp een slagschaduw over de werken van de vorige bondscoach. Het spel is ten goede veranderd. Sneller naar voren, met ogenschijnlijk meer intensiteit. Het is doorgaans aantrekkelijk om naar te kijken. Het is energiek en dynamisch. De ledigheid is verdwenen.
De bonus van de afgelopen weken bestaat uit aanwas. De opgepoetste Joey Veerman, de debutanten Ruben van Bommel, Gjivai Zechiël en Mexx Meerdink. Van Bommel is snel en een alternatief op links. Zijn voorzet met de buitenkant, in de eerste wedstrijd, blijft het hoogtepunt, plus de 2-1 van zondag, het ultieme doelpunt van samenwerking. Smaken verschillen. Eens was daar de symfonie van de Argentijnen tijdens het WK van 2006, toevallig ook tegen Servië, na 26 passes. De totstandkoming van de 2-1 is te bestempelen als Xavi-esk. Bij Barcelona was hij de spil van oneindige combinaties, waarin hij tegenstanders horendol tikte, met Messi, Busquets en Iniesta als handlangers.
Opstelling
Xavi is net begonnen, zei hij na de vierde wedstrijd. Hij heeft nog genoeg te doen. Aan de samenstelling van het middenveld bijvoorbeeld, in de wetenschap dat Frenkie de Jong zal terugkeren. Teun Koopmeiners, ‘Koop’ genoemd door Xavi, kan de bal snel verplaatsen met zijn machtige traptechniek, inzicht en loopvermogen, maar in puur verdedigend opzicht heeft hij problemen, zo bleek toen hij in het hart van de defensie was gekoppeld aan Virgil van Dijk. De aanvoerder verhuisde voor de gelegenheid van zijn favoriete links in het centrum naar rechts.
Zechiël, een middenvelder met loopvermogen, techniek, inzicht, doelgerichtheid en flair, toonde als invaller zijn uitstekende vorm van Feyenoord. Hij is een extra optie voor het middenveld, net als herintreder Veerman. Jorrel Hato viel uitstekend in en is meer een linksback dan Micky van de Ven, die zichzelf vooral als centrale verdediger beschouwt. Een paar jaar geleden was daar in Nederland nog de lofzang op de overvloed aan centrale verdedigers, die zich bijna aandienden als manna uit de hemel in het bijbelse verhaal. Stefan de Vrij is afgezwaaid, Matthijs de Ligt was tijden geblesseerd en Jurriën Timber nog niet volledig te belasten. Jan Paul van Hecke en Lutsharel Geertruida vielen weg met blessures.
Zo vond Koopmeiners zich terug als centrale verdediger. Het is misschien interessant om Van Dijk te koppelen aan Van de Ven, zodat die met zijn tempo de iets afnemende snelheid van Van Dijk kan compenseren, die dan wel rechts in het centrum moet blijven staan. Hato is een uitstekend alternatief op links.
Interessant is ook de ontwikkeling in de spits, nu Xavi afscheid lijkt te nemen van Memphis Depay en Wout Weghorst, hoewel hij slim genoeg is om geen deuren te sluiten. Donyell Malen zou spits zijn in het eerste duel tegen de Duitsers. Hij raakte geblesseerd, nog voor de samenkomst van de selectie. Brian Brobbey liep tegen Duitsland een spierblessure op. Mexx Meerdink, later opgeroepen, maakte twee goals tegen Servië (uit) en bleek een redelijk alternatief.
Hij is een complete spits die meer wedstrijden op niveau nodig heeft. Invaller Joshua Zirkzee, ook later opgeroepen, is een speler naar het hart van Xavi, met het technische vermogen om het team beter te laten voetballen. Alleen: hij houdt de bank warm bij Manchester United. Maar hij maakte wel de winnende goal, als punt in die uitgesponnen aanval met veel komma’s.
Xavi
Xavi beleefde zijn eerste weken als bondscoach. Dat was wennen, voor iedereen. Zijn favoriete woorden: happy en family. Liefst in combinatie: happy family. Dat wil hij: een gelukkige familie formeren. Zijn opstelling? Die geeft hij relatief kort voor de aftrap, om iedereen scherp te houden. Hij traint vrijwel alleen in beslotenheid, hetgeen niet past bij de open cultuur van Nederland, maar de KNVB heeft hem een vrijbrief gegeven.
Hij kent de spelers nu. Hij noemt ze ‘geweldige wezens’. Ze lijden, ze rennen, hun houding is geweldig en dit is pas het begin. Ook apart is dat Xavi fouten toegeeft, zoals over de samenstelling van het middenveld in de wedstrijd in Griekenland, met Quinten Timber en Guus Til. Zichzelf zo kwetsbaar opstellen is bijzonder in de mannenwereld van het voetbal. En telkens krijgt het elftal minimaal een goal tegen, net als bij alle interlands dit jaar. ‘Gewonnen. Een doelpunt meer dan de opponent’, zei hij zondag, en dat is toch ook het adagium van Johan Cruijff, een van zijn inspiratiebronnen.
Van Dijk
Virgil van Dijk gaf zijn zoontje een kus, voor de aftrap van zijn honderdste interland, toen de jongen mocht meelopen als mascotte. Het kereltje, een stoere bink genoemd door zijn vader, zwaaide naar iedereen en niemand in het bijzonder en was helemaal vrij in zijn rol. Pa was trots, ook op honderd interlands. In de kleedkamer kreeg hij een vergulde schaal van de KNVB, met alle interlands als inscriptie, en een woordje van directeur Marianne van Leeuwen. Op de foto in de kleedkamer staat de selectie opgesteld met Van Dijk als stralend middelpunt van de ‘happy family’.
Hij is de elfde in de Club van 100, na Wesley Sneijder, Edwin van der Sar, Frank de Boer, Memphis Depay, Rafael van der Vaart, Daley Blind, Giovanni van Bronckhorst, Dirk Kuijt, Robin van Persie en Phillip Cocu. Wat vooral duidelijk is: wie een uitstekend linkerbeen heeft, een minderheid van de voetballers, heeft een grotere kans op veel interlands. Zes van de elf zijn puur linksbenig.
Nations League
Het was veel in korte tijd, vier duels in elf dagen, vond ook Denzel Dumfries. En als hij het veel vindt, de man met het onbreekbare arbeidsethos die zichzelf opwerkte naar een steeds hoger podium in het topvoetbal, dan ís het veel. Xavi vond het ook veel. Er is alleen niemand in het voetbal die zegt: hé, ho eens even, laten we stoppen met het volproppen van de agenda. Iedereen wil geld verdienen.
Ook objectief gezien was het veel. Oranje speelde net zo veel wedstrijden als op het laatste WK. Oefenduels bestaan niet meer. Reizen is vermoeiend. Van Dijk speelde weer vier keer 90 minuten, maar dat deert hem niet. En Nederland nadert de kwartfinales van de Nations League in het voorjaar. Nog twee groepsduels: op 13 november in de Johan Cruijff Arena tegen Griekenland, drie dagen later in Berlijn tegen de Duitsers. Bij winst op de Grieken is de plaatsing al officieel, vanwege het betere onderlinge resultaat.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant