#IamJaneDoe De spraakmakende heropening van een zaak rond beschuldigingen van groepsverkrachting op de campus van Cornell University, die aanvankelijk niet strafrechtelijk werd vervolgd, heeft een virale campagne losgemaakt op sociale media. ‘We zijn niet boos genoeg’
Demonstranten betogen zondag met een bord met de tekst ‘Wij zijn Jane Doe’ bij de Universiteit van Oregon, naar aanleiding van de heropende zaak rond beschuldigingen van groepsverkrachting op de campus van Cornell University in New York.
„Lieve Jane Doe”, begint een van de vele videoboodschappen die rondgaat op sociale media. „Ik kan niet beginnen me voor te stellen hoe je je voelt, maar ik wil dat je een paar dingen weet: je bent sterk, je bent moedig, je bent geliefd, je bent waardig. En je hebt een leger achter je, dat klaarstaat om met zonsopgang uit te rukken.” Miljoenen vrouwen, staat in het bijschrift van een andere video met dezelfde strekking, zijn achter één Jane Doe gaan staan, „omdat 57 mannen dat niet deden”.
Jane Doe is een geanonimiseerde studente van Cornell University, een Ivy League universiteit in upstate New York. Op een avond in oktober 2024, ze is dan 20 jaar oud, spreekt ze af met twee mannelijke vrienden in hun fraternity (studentenhuis). Ze heeft als ze daar aankomt al veel gedronken, vertelt ze later aan de campuspolitie. Ze stemt in met een trio met de twee mannelijke studenten, maar niet met wat daarop volgt.
Volgens haar verklaring zetten de mannen haar aan tot het consumeren van meer en meer alcohol en het snuiven van verdovingsmiddel ketamine. En dan laten ze in de groep-Snapchat van de Chi Phi-fraternity, waarin 57 mannen zitten, weten dat ze „free pussy” in de aanbieding hebben.
Screenshots laten zien hoe daarop gereageerd is: „Je kan gewoon naar binnen lopen en hem tevoorschijn halen nu.” Een van de mannen zegt: „Ik hou zo fucking veel van Chi Phi.” Er is geen enkele man in de groep die afkeurend reageert.
In een verklaring die Jane Doe drie weken later aflegt tegenover de campuspolitie vertelt ze dat ze „met honderd procent zekerheid” kan zeggen dat ze verkracht is. Ze weet niet door hoeveel mannen. Maar de zaak wordt niet strafrechtelijk opgepakt. Openbaar aanklager Matthew Van Houten stelt nu dat dat komt omdat hij destijds alleen een samenvatting van haar statement heeft gekregen waarin stond dat de seks die nacht consensueel was en dat ze niet gedrogeerd werd.
De universiteit kiest ervoor zelf de straf te bepalen. Van de zeven hoofdrolspelers worden er twee definitief geschorst, twee tijdelijk. Vijf moeten een reflecterend essay schrijven. Jane Doe kan vanwege de emotionele gevolgen, en het feit dat ze de door haar benoemde verkrachters op de campus tegen blijft komen, haar opleiding niet voortzetten. Ze krijgt haar inschrijfgeld niet terug.
Nu, bijna twee jaar later, heeft Jane Doe een nieuwe rechtszaak aangespannen. Tegen de universiteit, tegen de studentenvereniging Chi Phi, tegen haar eigen sorority Tri-Delta vanwege nalatigheid en tegen de zeven vermeende daders.
Kathy Hochul, gouverneur van New York, stelde vrijdag tijdens een persconferentie dat Jane Doe in 2024 „bij elke stap” in de steek is gelaten. Omdat „deze zaak niet onder het tapijt geveegd mag worden”, heeft Hochul procureur-generaal Letitia James van de staat benoemd tot speciaal aanklager om een nieuw onderzoek naar de zaak te leiden.
Onder het tapijt zal de zaak van Jane Doe niet snel meer verdwijnen nu het internet de kwestie heeft opgepakt. Nadat de omstreden politiek commentator Michael Tracey vorige week opriep de gegevens van Jane Doe openbaar te maken, stonden en staan vrouwen massaal op. „Wil je weten wie Jane Doe is?”, klinkt het op sociale media. „Ik ben Jane Doe. Wil je een naam? Er staan zeven namen in de aanklacht.”
We zijn allemaal Jane Doe, is de dubbele boodschap. Enerzijds is het streven op deze manier de anonimiteit van de aangeefster te bewaken, anderzijds geven veel vrouwen aan zelf slachtoffer te zijn geweest van seksueel geweld.
Studenten lopen vrijdag op de campus van Cornell University in Ithaca, in de Amerikaanse staat New York.
Vrouwen reageren in die context furieus op het veel aangehaalde argument dat het „niet alle mannen” zijn die dit gedrag vertonen. Hoe kan het dat elke vrouw een vrouw kent die seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft meegemaakt, maar geen enkele man een man kent die het heeft gepleegd, vragen ze zich af. Deze groeiende beweging gaat daarmee over meer dan de zaak van Jane Doe alleen en doet denken aan de begindagen van MeToo.
Daarbij vragen vrouwen zich af: waarom worden mannen nog steeds zo in bescherming genomen? Omdat ze „veelbelovend” zijn, zegt comédienne Morgan Evelyn Cook ironisch. „Ze zíjn niet veelbelovend. Veelbelovende mannen verkrachten niet.” Het is tijd dat we het minder erg vinden als een mannenleven geruïneerd wordt als hij een seksueel misdrijf pleegt. „We zijn niet boos genoeg”, is de conclusie.
Er zijn vrouwen die daarin heel ver gaan. Met de hashtag #WhatWouldAileenDo verheerlijken vrouwen seriemoordenaar Aileen Wuornos, die in 1990 zeven mannen vermoordde. In een beroemd interview stelde zij: „Ik ben het spuugzat dat mannen denken dat ze ons kunnen domineren en met onze lichamen kunnen doen wat ze willen.” Mannen, stelde zij, „are out of control”.
In andere video’s ligt de nadruk op educatie. Ouders, zowel vaders als moeders, laten zien hoe ze hun zoons uitleggen wat groepsdruk is. „De belangrijke les is: als je met vrienden bent en ze doen iets slechts, dan moet je zeggen dat ze moeten stoppen, ook als je het zelf niet doet en ook als ze boos worden.” Ook wordt de piramide van seksueel geweld uitgelegd. Die laat de glijdende schaal zien van het normaliseren van seksuele grappen tot het plegen van een seksueel misdrijf.
Schrijnend is dat onder alle video’s mannen seksistisch, beschuldigend of zelfs bedreigend reageren. Zowel Jane Doe als speciaal aanklager Letitia James ontvangen sinds de bekendmaking over de heropende strafzaak doodsbedreigingen.
Net zo schrijnend is het verschil dat vrouwen beschrijven wanneer de rollen omgedraaid zouden zijn. Als een man onder invloed omringd zou zijn door zeven vrouwen „zou hij in de meest veilige omgeving op aarde zijn”. Hij zou water krijgen, iemand zou toast voor hem maken. Iemand zou een Advil zoeken. „Hij zou onder een dekentje wakker worden op de bank, met zijn telefoon aan een oplader.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie