Openbare orde Pas nadat haar Amsterdamse collega Femke Halsema had gewezen op veiligheidsrisico’s, besloot burgemeester Anja Schouten van Alkmaar dat supporters van de Israëlische club Hapoel Be’er Sheva niet welkom zijn bij de wedstrijd tegen AZ van volgende week donderdag.
Fans van Hapoel Be’er Sheva tijdens de wedstrijd tegen Dinamo Zagreb, gespeeld in de Roemeense hoofdstad Boekarest.
Toen Hapoel Be’er Sheva eind augustus uit de loting kwam als tegenstander van AZ in de Europa League, gingen bij de Amsterdamse gemeente en politie de alarmbellen af. In Alkmaar, waar de wedstrijd gespeeld wordt, was dat niet direct het geval. Dat kwam pas geleidelijk tijdens een wekenlang proces, zo bleek nadat de burgemeester Anja Schouten vorige week besloot de uitsupporters van de Israëlische club te weren. Mede na herhaaldelijk en dringend advies van haar Amsterdamse ambtgenoot Femke Halsema.
Maandagavond kreeg de Alkmaarse burgemeester Schouten in een spoeddebat kritiek van een deel van de gemeenteraad over het besluit. Ten overstaan van een volle publieke tribune en na een mini-pro-Palestina-demonstratie vooraf, schetste VVD-raadslid John van der Rhee het beeld dat de gemeente Alkmaar het onderspit heeft gedolven in „powerplay” door de gemeente Amsterdam. Daar waren hij en de mede-aanvragers van het debat niet van gediend: „Wij gaan in Alkmaar zelf over onze openbare orde.”
De kritiek van de raad richtte zich op de draai van Schouten. Tot drie weken na de loting vond de burgemeester namelijk nog dat supporters van Hapoel wél welkom waren, mits ze „verplicht en gecontroleerd” zouden worden vervoerd vanaf hun verblijfplaats naar het AFAS-stadion in Alkmaar, en met „extra politie-inzet.” Dat schreef de Alkmaarse burgemeester op 23 september aan de Amsterdamse burgemeester Halsema.
In Amsterdam is men verrast en bezorgd over dat voornemen. Halsema heeft haar ambtgenoot dan al meermaals over haar zorgen rond de komst van de Hapoel-fans geïnformeerd. Onder hen zouden mogelijke „wraakgevoelens” leven na de rellen die ontstonden toen Maccabi Tel Aviv-supporters in november 2024 naar Amsterdam kwamen voor een wedstrijd tegen Ajax, weet Halsema in een van haar brieven te melden.
Destijds kregen (vermeende) Maccabi-supporters te maken met aanvallen van relschoppers op scooters en in taxi’s, nadat ze voorbijgangers hadden geïntimideerd en Palestijnse vlaggen van gevels hadden getrokken. Hapoel-fans zouden dit keer waarschijnlijk in groten getale in Amsterdam overnachten, wat volgens Halsema moeilijk te beheersen veiligheidsrisico’s zou opleveren. En juist dat deel van de veiligheidspuzzel dringt pas laat door tot het bestuur in Alkmaar, zo bleek maandag in het debat.
Vorige week maandag kwam de Alkmaarse veiligheidsdriehoek samen met die van Amsterdam en viel het „lastige besluit” om geen Hapoel-fans toe te laten bij de wedstrijd, aldus Schouten in een brief aan de gemeenteraad. Hoewel de supporters van Hapoel een ‘medium’ risicoprofiel hebben, is de wedstrijd „vanwege de geopolitieke context” er een met een ‘zeer hoog’ risico. Het is „meer dan een voetbalwedstrijd”, aldus de burgemeester in de brief. En gezien „spanning” in de samenleving en oproepen tot demonstraties kan tijdens het verblijf van de Israëlische uitsupporters een dynamiek ontstaan die leidt tot „provocaties over en weer”.
Een deel van de gemeenteraad vindt dat de burgemeester alsnog naar mogelijkheden moet zoeken om de supporters van Hapoel welkom te heten in Alkmaar. Maar een groter deel van de gemeenteraad vindt het handelen van burgemeester Schouten wel te billijken. Pro-fractievoorzitter Maaike Kardinaal vindt het begrijpelijk dat er na „intercollegiaal overleg”, „voortschrijdend inzicht” is ontstaan. Amsterdam heeft lessen geleerd uit het verleden, aldus Kardinaal, en als die gemeente Alkmaar adviseert om geen uitsupporters toe te laten is dat een kwestie van „goed bestuur”.
Andere Europese steden zaten met een vergelijkbaar dilemma, maar handelden kordater dan Alkmaar. Kort na de loting besloot de burgemeester van Leuven dat de wedstrijd tussen Royale Union Saint-Gilloise en Hapoel Be’er Sheva niet in zijn stad kon plaatsvinden, „omwille van de publieke veiligheid”. De wedstrijd wordt gespeeld de Duitse stad Düsseldorf. De Turkse club Besiktas wijkt voor de wedstrijd tegen Hapoel vermoedelijk uit naar de Georgische stad Batoemi, ook met een beroep op de veiligheid. De Partij voor de Dieren vroeg de burgemeester tijdens het debat de wedstrijd ook ergens anders te laten plaatsvinden.
Daar was burgemeester Schouten niet toe bereid en evenmin zag ze mogelijkheden om de Hapoel-supporters alsnog welkom te heten, bijvoorbeeld met een „pakketreis”. De burgemeester „is geen reisbureau”, legde Schouten uit. Haar risicoafweging was veranderd, ze had na informatie uit Amsterdam begrepen dat ze het verblijf en vervoer van de supporters „niet buiten beschouwing kan laten.” Een „kleine gebeurtenis” kan een snelle escalatie teweegbrengen, zoals in Amsterdam rond Ajax – Maccabi Tel Aviv is gebeurd. Als een paar honderd Hapoel-supporters in Amsterdam of Alkmaar overnachten, bestaat het risico op „wederzijdse provocaties” die uitmonden in escalatie, vertelde Schouten.
Ze begreep wat er zou kúnnen gebeuren, in ambtelijke taal „voorstelbare risico’s”, die verder gingen dan concrete risico’s rond de wedstrijd. Omdat supporters zelf hun verblijfplaats uit kunnen kiezen, wordt het heel moeilijk om onverwachte ontmoetingen buiten de wedstrijddag te voorkomen, aldus de burgemeester. Zoiets zou ook in Alkmaar plaats kunnen vinden en zich „niet beperken tot het stadion of de wedstrijddag.”
Dat betekent niet dat „Amsterdam over Alkmaar beslist”, of dat de burgemeester Halsema’s brieven als „bestuurlijke druk” heeft ervaren. Schouten benadrukte dat ze zélf om informatie had gevraagd. Aan de hand van de gedeelde informatie, zoals evaluaties van de Maccabi-rellen, begreep ze met de Alkmaarse veiligheidsdriehoek beter welke risico’s er voorlagen, ook buiten de Alkmaarse gemeentegrenzen.
Dat duurde even, maar het is volgens Schouten nog prima op tijd. Hoewel er volgens de burgemeester nog geen van de 900 beschikbare kaarten aan Hapoel-fans verkocht zijn, zou het kunnen dat sommige supporters toch naar Nederland komen. Dat gebeurde eerder met fans van de Italiaanse club Lazio Roma, kort na de Maccabi-rellen. Zij waren ook niet welkom, maar kwamen toch in ‘plukjes’ naar de hoofdstad. De politie monitort de situatie nauwgezet en kan indien nodig snel opschalen.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie