SGP-leider Chris Stoffer had donderdagmiddag om half vijf zijn column af voor de Vrouwenbond van de Gereformeerde Gemeenten. Over het gezin en hoe Haagse politici daar volgens hem altijd „spruitjesgeur” bij ruiken. Het was tijd, zegt hij later tegen mij, om „de benen te strekken”. Ik zie hem door de SGP-gang lopen, langs de werkkamer van Mona Keijzer en dan rechtsaf de gang in van JA21. Daar staan halverwege twee IKEA-banken, een groepje medewerkers van JA21 zit aan de koffie. „Zo”, zegt Stoffer. „Eens even kijken of hier nog gewerkt wordt.”
Al sinds de zomer onderhandelen Stoffer en Joost Eerdmans van JA21 samen met het minderheidskabinet-Jetten over steun voor de begroting. Op dinsdagmiddag hadden ze ook met z’n tweeën, naast elkaar in de JA21-gang, tegen journalisten gezegd hoe teleurgesteld ze waren. Ze hadden net samen Rob Jetten aan de telefoon gehad en die koos volgens hen „voor links”. Voor Pro, die zelf ook een partij had uitgezocht om samen mee te onderhandelen: Volt.
Bij Volt was goed gekeken naar de beelden van Stoffer en Eerdmans in de gang. Op zaterdag 26 september waren Volt-leider Laurens Dassen en Jesse Klaver van Pro voor het eerst samen gaan onderhandelen met Jetten en op foto’s zag je Dassen schuin achter Klaver staan. Bij andere partijen waren er grappen over gemaakt: „In de schaduw van Jesse.”
De dinsdag erna, net voor de stemmingen in de Tweede Kamer, stond Klaver in zijn eentje voor een rij tv-camera’s. „De premier heeft mij net gebeld”, zei hij. „Alle bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn van tafel.” Pas daarna, zo was het afgesproken, kwam Dassen. Er stond nog een camera voor hem. Bij Volt was later het idee: naast elkaar in de gang, misschien is dat iets voor de volgende keer.
In de Tweede Kamer heeft Volt één zetel, maar in de Eerste Kamer twee. Net genoeg om daar met Pro het kabinet aan een meerderheid te helpen.
Heel lang leek Pro te denken dat die steun van Volt er sowieso wel was. Maar bij de Algemene Politieke Beschouwingen in september viel het ook Pro op dat Dassen Volt een „middenpartij” noemde, „zoals de ChristenUnie en 50Plus”. Volt, CU, 50Plus en de SGP wilden samen met een voorstel komen voor de belastingplannen van het kabinet en na het debat stemde Dassen voor alle moties van CU en SGP, ook die over ‘niet bezuinigingen op gezinnen’, en op één na ook voor de 50Plus-moties. Pro stemde tegen al die moties. Ineens was er een ‘middenclubje’ waarmee het kabinet in de Tweede Kamer op één zetel na aan een meerderheid kon komen.
Een week later bestond het middenclubje niet meer. Er kwam een persbericht: Pro en Volt gingen „samen optrekken”, Dassen haalde zijn naam weg onder het voorstel voor de belastingen. In het café van de Tweede Kamer, vrijdagmiddag, draait hij er niet omheen. Door de nieuwe, nauwe band met Pro krijgt Volt „relevantie en zichtbaarheid”.
Pro en Volt zitten samen op de zesde verdieping van de Tweede Kamer, JA21 en de SGP op de zevende en SGP’ers denken dat dat helpt: „Pas als je elkaar ziet, kan de vonk overslaan.” Bij JA21 hoor ik dat de SGP’ers misschien wel net wat verliefder zijn: ze komen vaker bij JA21 langs dan andersom.
SGP’er Stoffer zat na de zomer voor het eerst aan tafel bij Pauw & De Wit, naast Eerdmans. „Leuk programma”, zei hij tegen mij. „Ik had het nog nooit gezien.” Dat Klaver er vorige week zat met FNV-voorzitter Hans Spekman snapten ze bij Volt: het kwam vooral door Pro en de FNV dat de bezuinigingen op uitkeringen niet doorgaan. Klaver noemde Volt in de uitzending vijf keer.
In de Tweede Kamer, zegt Dassen in het café, willen de collega’s van Pro ook wel bij hem langskomen voor overleg. „Maar ik heb zo’n teringklein kamertje. Ik zei: ik kom naar jullie.”
Petra de Koning doet wekelijks verslag over de Haagse politiek (p.dekoning@nrc.nl)
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie