Frankrijk wacht dinsdag opnieuw een grote protestdag van scholieren, ditmaal met steun van de onderwijsvakbonden. Ze protesteren tegen het langdurige lerarentekort, de overvolle klassen en de belabberde staat van schoolgebouwen, vertelt correspondent Eline Huisman.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Voor dinsdag kondigt de scholierenvakbond een nationale protestdag aan, dit keer samen met vakbonden van mensen die in het onderwijs werken. De protesten breiden zich dus uit?
‘Ja. De afgelopen weken zien we elke dag dat meer scholen zich erbij aansluiten, en inmiddels ook universiteiten. Vandaag doen ook veel onderwijsvakbonden mee. Zij sluiten zich uit solidariteit bij de protesten aan, omdat ze de eisen van de scholieren legitiem vinden – ze worstelen met dezelfde problemen. Bovendien hopen ze met hun aanwezigheid de leerlingen te beschermen.
‘De scholierenprotesten hebben zich tot nu toe snel door het land verspreid. Dat gebeurde op een spontane, onvoorspelbare manier, zonder duidelijke leiding van een vakbond. Omdat de vakbonden zich aansluiten, zal het protest van dinsdag wat georganiseerder zijn, maar dat betekent niet per se dat zij de regie van de scholieren gaan overnemen. De protesten met de vakbonden staan alleen voor dinsdag gepland.’
De protesten zijn uitzonderlijk in hun omvang. Waarom zijn ze zo groot geworden?
‘De scholierenprotesten kaarten problemen aan die al heel lang spelen in het Franse onderwijs: het lerarentekort, de overvolle klassen en de belabberde staat van schoolgebouwen. Scholieren in armere wijken hebben hier onevenredig veel last van.
‘Zo heb ik scholieren gesproken die maandenlang geen Frans, filosofie of wiskunde in hun eindexamenjaar kregen door lerarenuitval. Frankrijk scoorde afgelopen jaar historisch laag in de Pisa-score, die onderwijsprestaties wereldwijd vergelijkt, en ook de Oeso waarschuwde onlangs voor achteruithollende prestaties. De leerlingen zeggen nu: geen wonder, als je examen moet doen over onderwerpen waarover je nooit les hebt gehad.
‘In de arme voorsteden van Parijs en andere grote steden hebben jongeren, van wie er velen een migratieachtergrond hebben, al langer het gevoel dat ze op achterstand staan. Ze voelen zich in de steek gelaten, niet serieus genomen. Nu krijgen de scholieren eindelijk aandacht, maar op een negatieve manier. De gewelddadige confrontaties met de politie zorgen voor veel media-aandacht.
‘Vanuit de regering werd het protest al gauw uitsluitend als stedelijk geweld neergezet. Dat wakkert de frustratie verder aan. Tel daar de botsingen met de politie bij op, waar jongeren in de voorsteden al vaker mee te maken hebben. Het geweld van sommige demonstranten is niet goed te praten, maar er klinkt steeds meer kritiek dat het politieoptreden repressief is en deels bijdraagt aan verdere escalatie.’
De radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI) krijgt van rechts voortdurend te horen dat zij de protesten en het geweld aanwakkert. Zie je daarvan echt signalen, of is dat onderdeel van een vroeg begonnen verkiezingscampagne?
‘Het klopt dat LFI nadrukkelijk haar steun uit voor scholieren en studentenprotesten. Partijleider Jean-Luc Mélenchon riep ouders dit weekend bijvoorbeeld op om zich dinsdag aan te sluiten bij hun kinderen, om hun veiligheid te waarborgen. Het klopt ook dat er bijvoorbeeld veel LFI-politici zijn bij de blokkades in de voorsteden van Parijs.
‘Maar dat sprake is van een georganiseerde manoeuvre, zoals de regering suggereerde, behoeft nuancering. Premier Sébastien Lecornu baseerde dat op een politienotitie. Nu blijkt daaruit dat LFI de blokkades niet heeft georganiseerd – wél dat de partij politiek probeert mee te liften op het succes van de protesten. Dat wordt LFI vaker verweten door andere partijen, met name door (radicaal-)rechts, dat stelt dat de partij uit is op chaos.
‘De steun van LFI voor de protesten ligt heel gevoelig. Zo heeft LFI-burgemeester Bally Bagayoko van Saint-Denis, een arme voorstad van Parijs, de protesten bijgewoond. Hij heeft meerdere keren op camera gesteld dat het gebruik van geweld legitiem kan zijn. Hij doelde op het geweld van de jonge scholieren als reactie op de politierepressie, waarbij de politie bijvoorbeeld traangas inzette tegen de scholieren.
‘Dit is precies een uitspraak waar rechts Frankrijk op aanslaat. Als de LFI aan de macht komt, heerst er chaos en geweld, zeggen ze dan.
‘De reactie van de presidentskandidaat van Les Républicains, de klassieke rechtse partij, is tekenend. Hij stelde voor te onderzoeken of LFI kan worden verboden, verwijzend naar de vernielingen tijdens protesten waarbij LFI-politici aanwezig waren.
‘Uitspraken als die van Bagayoko zullen het geweld niet sussen, en LFI speelt in de aanloop naar de presidentsverkiezingen in op de sociale onvrede. Tegelijkertijd gebruiken meerdere partijen de steun van LFI aan de protesten ook als manier om de partij als gevaarlijk neer te zetten. Mélenchon, presidentskandidaat voor LFI, scoort na Marine Le Pen het hoogst in de peilingen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant