Natuurkunde Francis Halzen bedacht in 1988 hoe vrijwel ongrijpbare elementaire deeltjes met behulp van helder gletsjerijs toch gedetecteerd konden worden.
Het IceCube Lab op Antarctica, waar computers de gegevens verwerken die duizenden sensoren in het ijs verzamelen. Francis Halzen gaf leiding aan dit project.
De Nobelprijs voor Natuurkunde gaat dit jaar naar de Belgisch-Amerikaanse wetenschapper Francis Halzen (1944), voor zijn werk aan het IceCube Neutrino Observatorium op Antarctica en de ontdekking van hoogenergetische neutrino’s van astrofysische oorsprong.
Neutrino’s zijn vrijwel ongrijpbare deeltjes met weinig massa en zonder elektrische lading. Die spookdeeltjes zijn overal in en om ons heen, maar ze maken zich niet kenbaar. Halzen bedacht in 1988 dat ze met behulp van heel helder gletsjerijs misschien wél gedetecteerd konden worden. Wanneer een neutrino botst met een atoomkern, produceert die een lichtflits die door sensoren in het gletsjerijs gevolgd kan worden, was het idee.
Om de aanpak uit te leggen kwam tijdens de bekendmaking in Stockholm een lichtgevend vierkant blok op tafel, dat het observatorium op Antarctica moest voorstellen. In werkelijkheid is IceCube een hele kubieke kilometer groot. Het observatorium is sinds 2011 operationeel, en enkele jaren daarna volgden de eerste publicaties over hoogenergetische neutrino’s die waarschijnlijk ver buiten ons zonnestelsel zijn ontstaan. Francis Halzen gaf al die tijd leiding aan het project.
Het komt niet vaak voor dat de Nobelprijs voor Natuurkunde naar één persoon gaat, voor het laatst gebeurde dat in 1992. Halzen is geboren in Tienen in België, en hij promoveerde in 1969 Leuven. Hij werkt op dit moment aan de Universiteit van Wisconsin in de Verenigde Staten.
Het comité maakt bekend dat Francis Halzen de Nobelprijs voor Natuurkunde 2026 krijgt.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie