Jeffrey Archer (1940-2026) | Britse oud-politicus De Britse romanschrijver en parlementariër klom op binnen de Tories van oud-premier Margaret Thatcher, maar raakte meermaals in opspraak. Zijn celstraf wegens meineed over een seksschandaal wist hij te gelde te maken door erover te schrijven.
Jeffrey Archer in 2024.
Jeffrey Archer, de Britse romanschrijver en oud-politicus die maandag op 86-jarige leeftijd is overleden, beschikte over charisma, tomeloze energie en legendarische veerkracht. In de Conservatieve Partij maakte hij een flitsende carrière om daarna diep te vallen. Hij vergaarde fortuin dat door eigen schuld in rook opging en was vrijwel voortdurend verwikkeld in sleaze, schandalen rond hele en halve corruptie. Om daarna steeds terug te stuiteren alsof er niets was gebeurd.
Zelfs de celstraf die hij kreeg opgelegd wegens meineed over een seksschandaal wist hij te gelde te maken door erover te schrijven. Zijn boeken werden slecht besproken, maar van zijn ruim veertig titels werden in totaal zeker 300 miljoen exemplaren verkocht.
„Jeffrey’s beoordelingsvermogen hield niet altijd gelijke tred met zijn enorme energie”, schreef Margaret Thatcher, premier van 1979 tot 2000, in haar memoires. Ze maakte Archer, geniaal fondsenwerver voor de Tories die ook uit eigen vermogen doneerde, vice-voorzitter van de Conservatieve partij. In 1992 bezorgde ze hem als Lord Archer een zetel in het Hogerhuis. De kabinetspost die hij graag had gewild, heeft hij nooit gekregen.
Jeffrey Archer werd in 1969 op 29-jarige leeftijd de jongste parlementariër door bij een tussentijdse verkiezing namens de Tories een district in Lincolnshire te veroveren. Hij zei dat hij in Oxford had gestudeerd. Hij strikte er in 1963 The Beatles voor een gratis concert, liep de honderd yards binnen de tien seconden, en ontmoette zijn vrouw Mary, een studente scheikunde. Maar welk diploma hij er behaalde, bleef lang in het midden (geen) en de Amerikaanse universiteit waar hij zou hebben gestudeerd bleek een sportschool.
Jeffrey Archer met premier Margaret Thatcher in 1986.
Bedrog en zelfbedrog, fictie en (halve) waarheid, ze liepen bij Jeffrey Archer een leven lang door elkaar. Zijn politieke carrière leek voorbij toen een journalist ontdekte dat hij dubbel declareerde, maar het verhaal – dat in de Tory-gezinde Times had moeten verschijnen – ging goeddeels in de doofpot. Nadat hij een half miljoen pond verloor aan een malafide investeerder maakte hij in 1974 bekend niet herkozen te willen worden. Een geval van ‘springen voordat je een duwtje krijgt’, omdat een faillissement hem als parlementslid zou diskwalificeren.
In plaats van te wanhopen schreef hij zijn eerste thriller, Not A Penny More, Not A Penny Less (1976), over een man die bankroet raakt en in het laatste hoofdstuk elke cent terugverdient. Archer 2.0 schreef voortaan thrillers. Kane And Able (1979), over twee mannen die alleen een geboortedatum delen en First Among Equals (1984), over een race om het premierschap, werden bestsellers.
Na 1980 keerde hij gelouterd terug in de politiek. Op zijn legendarische feestjes – tijdens partijcongressen en bij hem thuis in Kensington – trakteerde hij op Krug-champagne en volkse shepherd’s pie. Niemand durfde er te ontbreken.
In 1986 onthulde The Daily Star dat Archer zwijggeld had betaald aan een prostituée. Hij trad opnieuw af, maar sleepte de krant wel voor de rechter wegens laster. Hij had Monica Coghlan wel ontmoet, zei hij, maar het ging om „research” voor een roman en met het geld kon de vrouw in het buitenland de paparazzi ontvluchten.
De rechter die de zaak behandelde, was gecharmeerd van Archers vrouw. „Ziet deze man er uit alsof hij behoefte heeft aan ranzige, in rubber gehulde seks”, hield de rechter de jury voor met een verwijzing naar Archers „fragrant” (geurige) echtgenote Mary. Archer won de zaak, plus een enorme schadevergoeding.
Jeffrey Archer in 1966
In 1999 liep Archer zich als „kandidaat van de rechtschapenheid en integriteit” warm voor het burgemeesterschap van Londen. Dat ging de man die hem in de prostitutiezaak een vals alibi had bezorgd te ver. Die klapte uit de school, waarna Archers secretaresse bovendien getuigde hoe hij haar dwong om met vervalste agenda’s diens dubbelleven mogelijk te maken. Hij kreeg vier jaar cel.
Archer zelf leek een en ander te hebben voorzien. Een jaar eerder werd zijn toneelstuk The Accused opgevoerd, waarin hijzelf de rol van beklaagde speelde en de zaal liet beslissen of hij schuldig was. Zijn Hogerhuistitel behield hij; hier bestond geen voorziening voor.
In januari kondigde zijn uitgever, HarperCollins, de verschijning van Archers laatste roman aan, Adam and Eve. De auteur is „tijdens het schrijven” overleden, aldus een verklaring maandag.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie