De Engelse schrijver en politicus Jeffrey Archer is maandag op 86-jarige leeftijd overleden. In zijn kleurrijke leven gingen fantasie en werkelijkheid altijd hand in hand.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
In 1974 werd Jeffrey Archer opgelicht, en raakte hij al zijn geld, en al het geld dat hij had geleend, kwijt. Dat niet alleen. De destijds rijzende ster in de Britse politiek verloor ook zijn plek in het Lagerhuis. Op weg naar een huwelijk in Schotland vond hij een manier om onder faillissement uit te komen. Met een Hollywoodverfilming in het achterhoofd begon hij tijdens de treinreis aan een bestseller over de zwendel die hem in de problemen had gebracht. Not a Penny More, Not a Penny Less werd zijn financiële redding.
Sterker nog, de verhalenverteller zou door de jaren heen wereldwijd 340 miljoen boeken verkopen. Hij wist zijn politieke carrière te hervatten en Margaret Thatcher benoemde hem tot vicevoorzitter van de Conservatieve Partij.
Een seksschandaal leidde echter tot zijn nieuwe val. Archer won een smaadzaak tegen The Daily Star, de krant die het schandaal had onthuld. Archer beweerde dat de krant had gelogen, maar hij bleek dat zelf te hebben gedaan. In 2001 kreeg hij daarom vier jaar cel wegens meineed. Over zijn gevangenistijd schreef Archer lucratieve dagboeken.
Fantasie en werkelijkheid gingen altijd hand in hand in Archers kleurrijke leven, dat door Michael Crick op grandioze wijze is beschreven in de biografie Stranger than Fiction. Jeffrey Howard Archer had dat niet van een vreemde. Zijn vader William, die 64 was toen Jeffrey werd geboren, was een fantast en fraudeur, die zijn zoon had wijsgemaakt dat hij een oorlogsheld was. In werkelijkheid had hij zijn identiteit gestolen van een echte oorlogsheld met dezelfde naam. Hij stond ooit terecht in de Old Bailey, de beroemde rechtbank in Londen, net als zijn zoon vele jaren later.
Naast fraudeur was de oude William ook een bigamist, die bij meerdere vrouwen in Engeland en Amerika kinderen zou verwekken. Een van Archers halfzussen zou trouwen met een Amerikaanse politicus die in 1956 deelnam aan de race om het Witte Huis. Parallelle levens zouden een belangrijk thema worden in Archers oeuvre, bijvoorbeeld in zijn bekendste boek Kane & Abel. Veel heeft Archer nooit gezegd over zijn mysterieuze vader. De kennis die hij over ‘zijn ouwe’ had, was met name te danken aan het speurwerk van Crick.
Archer groeide op in Weston-super-Mare, een West-Engelse badplaats. Hij kreeg een beurs voor Wellington School, een goede privéschool. Als puber verwierf hij al enige bekendheid, omdat zijn moeder Lola haar zoon opvoerde in haar column voor een plaatselijke krant. Gepest werd Jeffrey ook. Na zijn schooljaren ging hij onder meer werken als gymleraar alvorens cursussen te volgen in Oxford. In de beroemde universiteitsstad leverde hij vooral prestaties op de atletiekbaan. En maakte hij vrienden, goede en verkeerde.
Hij netwerkte zich een weg naar Westminster, waar hij op zijn 29de afgevaardigde werd van kiesdistrict Louth. Inmiddels was hij getrouwd met Mary Weeden, een wetenschapper met wie hij de rest van zijn leven zou delen. Zij verwierf in 1997 ongewild bekendheid tijdens het smaadproces tegen haar van overspel verdachte man. Tijdens de zaak hield de rechter de jury voor dat het toch ondenkbaar was dat Archer de knappe en elegante Mary in de steek zou laten voor ‘liefdeloze, met rubber beklede seks in een louche hotel’, iets wat veertien jaar later toch het geval bleek te zijn geweest tijdens het meineedproces.
In de tussenliggende jaren probeerde Archer tevergeefs burgemeester van Londen te worden. Tevens zat deze succesvolle brokkenpiloot in het Hogerhuis, dankzij de adellijke titel die hij in 1992 had gekregen wegens zijn inzet voor de Koerden. Zo had Archer een benefietconcert georganiseerd waaraan Rod Stewart, Sting en Paul Simon deelnamen. Hoeveel geld daadwerkelijk terechtkwam bij de Koerden in Irak, is altijd onduidelijk gebleven.
Archer was nooit ver verwijderd van controverse. Zo werd zijn naam in 2004 genoemd als een van de financiers van een couppoging in Equatoriaal-Guinea, waarbij ook Thatchers zoon Mark betrokken zou zijn. Zijn latere jaren bracht hij door met schrijven, altijd met de pen, en theaterbezoek. Hij verdeelde zijn tijd tussen het penthouse aan de Theems, met uitzicht op Westminster, en zijn Spaanse villa ‘Writer’s Block’. Zo’n ‘blok’ had hij nooit. Een dag na zijn onverwachte dood verscheen toevallig zijn nieuwe roman, Adam & Eve.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant