Mag Booking zijn medewerkers terug naar kantoor dwingen? Ja, is het voorlopige oordeel van de Amsterdamse kantonrechter dinsdag in een zaak die door het hotelplatform tegen de ondernemingsraad was aangespannen. ‘Dit is juist in het belang van employee wellbeing.’
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Halverwege het pleidooi van Booking kan de rechter haar verbazing nauwelijks verbergen. ‘Holy smoke, gaan we het hier nou de hele tijd over dat pand hebben?’ De advocaten van het hotelplatform hebben net omstandig uitgelegd wat een state-of-the-artkantoorgebouw het techbedrijf in Amsterdam heeft gebouwd ‘met plekken om te werken, eten en ontspannen met sport en spel’. Nu gaat het al even over de ‘restaurantbeleving’ die écht uitstekend is.
De twee raadsmannen willen er deze dinsdagochtend maar mee zeggen: zonde dat al die luxe niet wordt genoten. Want zes jaar nadat de pandemie de zesduizend techwerkers van Booking naar keukentafels heeft verdreven, is hun aanwezigheid op de ‘campus’ nog altijd maar 28 procent. Reden voor het techbedrijf om de teugels aan te halen: het wil een aanwezigheid van 40 procent verplicht stellen – oftewel twee dagen voor wie voltijds werkt.
Daarin staat het techbedrijf niet alleen. Hoewel nog altijd vijf miljoen Nederlanders weleens thuis kantoor houden, meer dan waar ook in Europa, is het enthousiasme van werkgevers voor thuiswerken bekoeld. Driekwart van de bedrijven verplicht medewerkers inmiddels naar kantoor te komen – vaak twee dagen. Maar bij Booking liep het bedrijf te hoop tegen de ondernemingsraad. Die weigert al bijna een jaar lang in te stemmen met een kantoorverplichting. Daarom vraagt Booking de rechter deze dinsdag om ‘vervangende toestemming’.
Hoezeer het onderwerp de gemoederen binnen Booking bezighoudt, blijkt wel uit de goedgevulde zittingszaal. De rechter moet magistratenzetels uitlenen om de tientallen medewerkers – veelal expats op hippe sneakers met rugzakken en enkele donkere monturen – een plek te bieden. Via de vooraf uitgedeelde koptelefoons proberen ze de naar het Engels vertaalde argumenten nauwlettend te volgen.
Om direct een misverstand uit de weg te ruimen: het gaat hier niet om een megalomaan techbedrijf dat een broertje dood heeft aan werknemersrechten, zo betoogt advocaat Stefan Sagel. De reden dat Booking zijn medewerkers weer vaker terug op kantoor wil zien, heeft volgens de raadsman alles te maken met het behoud van de bedrijfscultuur, sociale cohesie en samenwerking. ‘Maar ook met het belang van employee wellbeing.’
Volgens Sagel is de kantoorverplichting juist in het belang van medewerkers zelf. ‘Want er is steeds meer wetenschappelijk bewijs dat te veel, laat staan uitsluitend, thuiswerken slecht is voor de geestelijke gezondheid.’ Daarmee verwijst de raadsman naar een onderzoek in Science waaruit blijkt dat thuiswerken leidt tot meer isolatie en een slechtere mentale gezondheid, vooral bij alleenwonenden.
De medewerkers van Booking zien dat zelf duidelijk anders. Volgens een enquête is 87 procent tevreden met het huidige beleid en bijna 73 procent tegen de wijziging. Volgens advocaat Floor Staubach zou de ‘employee wellbeing’ helemaal niet gebaat zijn bij een aanwezigheidsplicht. ‘Je haalt een stukje autonomie weg bij de medewerkers en dat zorgt juist voor stress.’
De weerzin van medewerkers lijkt vooral te schuilen in het gebrek aan werkplekken. De state-of-the-artcampus mag dan voorzien zijn van meditatieruimtes, drie restaurants, een klimmuur en bakfietslift, hij telt op dit moment ‘maar’ 3.200 bureaus, niet genoeg om de zesduizend medewerkers tegelijkertijd te werkvesten. Al wordt daaraan gewerkt.
Een applicatiebeheerder, zelf een overtuigd liefhebber van het kantoorleven, vertelt over de zwerftocht die hij soms moet ondernemen om een bureau te vinden. ‘Met de aanwezigheid van 27 procent is het al moeilijk. Hoe gaat dat als straks 40 procent verplicht is?’
Een Russische softwareontwikkelaar ziet vooral het nut er niet van in om naar kantoor te komen. ‘Ik woon in Almere dus als ik naar Amsterdam kom, ben ik twee uur kwijt aan reistijd, om vervolgens op kantoor de hele dag in zoomgesprekken te zitten met collega’s in Bangalore, Roemenië en Engeland.’
Hoewel de rechter begrip heeft voor de argumenten, is ze na de drie uur durende zitting niet overtuigd van het belang van Booking-medewerkers om volledig thuis te werken. ‘Ik denk toch dat de meeste rechters zullen zeggen dat ook in een bedrijf als Booking, met veel schermwerk, het redelijk is als mensen 40 procent van de tijd naar de onderneming moeten komen.’ En zo luidt dan ook haar voorlopige oordeel.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.