is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Ooit gold het als ‘het slechtste automerk ooit’. Het had bijnamen als Rennpappe (racekarton) en Zündkerze mit Dach (bougie met een dak). Maar inmiddels is de voormalige Oost-Duitse Trabant (Trabi) een iconische klassieker.
In de afgelopen jaren is het aantal Trabi’s op de Duitse wegen toegenomen van 32 duizend tot 40 duizend. Vlak na de val van de Muur konden ze voor 100 mark – of soms voor niks – uit het land worden meegenomen. Nu zijn de prijzen voor goed bewaarde exemplaren opgelopen tot 8.000 euro en worden ze massaal opgeknapt.
Ostalgie (nostalgie naar het leven in de voormalige DDR) neemt toe, niet alleen in het oosten van Duitsland maar ook in Nederland. Op 6 september stond voor het Instituut voor Beeld en Geluid op het Hilversumse mediapark een klein wagenpark met in de DDR gebouwde auto’s, waaronder de roemruchte Trabant.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Binnen was er een verkoop van DDR-prullaria en propagandamateriaal, zoals de DDR-Revue, en werden lezingen gehouden over het leven in de Plattenbau-flats in de jaren zestig, zeventig en tachtig. Voor een appartement in een uit betonnen platen opgetrokken flat hoefde slechts een huur van 100 tot 150 Ostmark per maand te worden betaald: 10 tot 15 procent van het netto-inkomen van een DDR-burger. En nogal wat burgers hadden daarnaast een volkstuin met een klein huisje waar ze de weekeinden doorbrachten en wat eigen groente teelden.
De gemeenschapszin was groot. Want afgezien van de partijbobo’s en topsporters stak niemand zijn hoofd boven het maaiveld uit. De staatszorg was gratis.
In de geschiedenis beklijft de DDR als grauw en grijs. Mensen waren bang voor de Stasi en wie te dicht bij de grens van het IJzeren Gordijn kwam, kon door Vopo’s rücksichtslos worden neergeschoten. Vrijheid van meningsuiting was er niet.
Maar toch was er ook in Nederland waardering. Er was een zeer levendige vriendschapsvereniging Nederland-DDR, die in 1986 nog de expositie DDR, een verrassend land in Amsterdam organiseerde, geopend door burgemeester Ed van Thijn. De PvdA’ers Aad Kosto en Han Lammers waren er lid van, net als Wim Mateman (CDA) en Dick Tommel (D66). Na de val van de Muur werd de vereniging meteen opgeheven, nog sneller dan dat de Trabi-fabriek werd gesloten.
Maar 35 jaar later wordt het erfgoed van de DDR weer gekoesterd. Afgelopen maandag stond in de Volkskrant een reportage over de architectonische pronkstukken uit de communistische tijd, zoals de Kino-bioscoop, de ijssalon Mokka Milch en het legendarische Café Moskou.
Misschien spelen de toenemende individualisering en onzekerheid een rol bij de herwaardering. Er is een voortdurende zoektocht naar status, glitter en glamour. Geen staatszorg meer, maar shoppen bij verzekeraars. Sinds de Muur is gevallen, zijn ongelijkheid en bestuurlijke chaos toegenomen.
Een heilstaat was de DDR niet. Anders hadden de burgers zich in november 1989 bij de val niet euforisch in de armen van de verfoeide kapitalisten van het Westen geworpen en hun bougie met dak naar de schroothoop gereden. Maar er was wel het gevoel dat de staat dingen regelde en voor je zorgde.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant