Asielminister Bart van den Brink heeft woensdag zijn wetsvoorstel gepresenteerd waarmee het bestraft kan worden als een uitgeprocedeerde asielzoeker niet meewerkt aan terugkeer. De zogenoemde strafbaarstelling van illegaliteit leidde er eerder dit jaar toe dat de veelbesproken asielnoodmaatregelenwet sneuvelde.
Als een vreemdeling zijn terugkeer actief tegenwerkt, kan op basis van het wetsvoorstel een celstraf van maximaal zes maanden of een geldboete van maximaal 5.500 euro worden opgelegd. Van den Brink benadrukt dat dit pas aan het einde van het asielproces aan de orde komt: pas als alles is geprobeerd en deze persoon blijft tegenwerken, kan de celstraf worden opgelegd.
In sommige gevallen is het nu al strafbaar om niet mee te werken aan terugkeer naar het land van herkomst. Het wetsvoorstel breidt die strafbaarstelling uit. Minderjarigen worden wel uitgesloten, omdat het kabinet dat "niet wenselijk" vindt.
Volgens Van den Brink heeft de maatregel ook een "belangrijke signaalfunctie". "Asielbeleid kan niet zonder een geloofwaardig terugkeerbeleid waarbij het frustreren van terugkeer niet langer geaccepteerd mag worden."
Van een algehele strafbaarstelling van illegaliteit is geen sprake. De Tweede Kamer nam vorig jaar wel plots een voorstel aan om illegaliteit in brede zin strafbaar te stellen. De PVV had die bepaling via een amendement toegevoegd aan de asielnoodmaatregelenwet.
Daar kwam veel kritiek op, omdat daardoor op papier ook hulp aan mensen zonder verblijfsrecht strafbaar zou kunnen worden. Het voorbeeld van iemand die een illegale vreemdeling een kom soep geeft, kwam vaak voorbij. De discussie over de strafbaarstelling droeg er uiteindelijk aan bij dat de hele asielnoodmaatregelenwet onder vuur kwam te liggen.
Van den Brink probeerde de strafbaarstelling van illegaliteit nog af te zwakken, maar dat mocht niet baten. De PVV stemde in de Eerste Kamer tegen de wet die door haar eigen oud-asielminister Marjolein Faber was voorbereid. Ook coalitiepartij D66 stemde niet voor.
Het kabinet "erkent dat het wetgevingsproces een uitzonderlijk verloop heeft gekend", schrijft Van den Brink in de toelichting op zijn wetsvoorstel. "Dit is het draagvlak voor de strafbaarstelling, ook bij de betrokken uitvoeringsorganisaties, niet ten goede gekomen." Toch blijft het kabinet erbij dat deze strafbaarstelling nodig is, al is de maatregel flink afgezwakt vergeleken met het PVV-plan.
De asielminister liet al meteen na het wegstemmen van de asielnoodmaatregelenwet weten met een eigen plan te komen. Dat voorstel heeft hij woensdag in consultatie gebracht. Daarna moet het nog worden voorgelegd aan de Raad van State en ten slotte aan de Kamer zelf.
Twee andere maatregelen uit de asielnoodmaatregelenwet zijn ondergebracht in een andere asielwet. Het gaat om het schrappen van dwangsommen en het verruimen van de ongewenstverklaring. De Eerste Kamer stemt daar volgende week over.
Source: Nu.nl algemeen