Met een doelpunt en twee assists nam Lionel Messi afscheid als international van Argentinië, in een oefenduel met Benin (3-0). Hij blijft voetballen voor Miami.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Het doel trilt, na de ziedend hard ingeschoten strafschop van Lionel Messi. Het net trekt aan de palen, vanwege de kracht van de bal. Het is een resoluut vaarwel van Messi als international van Argentinië, na 208 interlands en 126 doelpunten.
Gul is zijn lach na de zege op Benin als folkzangeres Soledad Pastorutti hem bezingt. In die lach zit opluchting. Het is volbracht. Messi neemt de microfoon en praat langer dan ooit in het openbaar. Hij herdenkt zijn onlangs overleden vader, herhaalt dat hij alles heeft gegeven voor het shirt van Argentinië, dankt de selectie, praat over de vervulde droom van het wereldkampioenschap, en hoe het deze zomer bijna nog eens lukte. Hij vraagt om steun voor de ploeg ná Messi.
Hij kan beter praten dan menigeen denkt, neemt pauzes, lacht vooral, als middelpunt van een kring van stoere mannen met tatoeages, van wie sommigen huilen. Enzo Fernández het hardst, de middenvelder die de rode kaart kreeg in de WK-finale tegen Spanje, waarna het Argentijnse verzet brak. Samen maken ze een dansje, in een kring. Messi en zijn soldaten, mannen die geregeld zeiden dat ze voor hem wilden sterven.
Nog één keer Messi in blauw-wit. Hoe hij een bal binnenhoudt, na een sprint, vrije trappen neemt, passes geeft, de paal raakt, kansen mist. ‘Mes-si’, zingt het stadion na het doelpunt waarvan je wist dat het zou komen, al had hij er vijf kunnen maken. Van woede trapt hij een bal weg, na een gemiste kans. Maar over 21 jaar bezien, is hij tevreden.
‘Ik vertrek in vrede’, zegt Messi in een van de berichten op sociale media. Alles gewonnen. Alles gedaan. Tranen gelaten, vreugde geschonken. Hij is 39 jaar. Het is mooi geweest. Onbeschrijfelijk mooi, met de wereldtitel van 2022 als kroon op de loopbaan van de volgens velen beste voetballer aller tijden. Alles daarna was een bonus.
Het is een stroom aan tranen in Estadio Monumental in Buenos Aires, bij de wedstrijd tegen Benin, een landje uit Afrika. Moeder op de tribunes, echtgenote Antonela, de kinderen. Vader Jorge, zijn belangrijkste adviseur en vooral gewoon zijn vader, stierf tijdens het laatste WK, wat mede de aanleiding was om te stoppen als international.
Tranen ook bij bondscoach Lionel Scaloni, al tijdens het volkslied. De ogen van Messi blinken, naast zijn zonen Thiago, Mateo en Ciro. Het mooist is doelman Emiliano Martínez, die voorzichtig kijkt of zijn buurman de emotie kan bedwingen en vaderlijk met de keepershandschoen in zijn nekvel knijpt.
Op deze avond sluit een bibliotheek vol poëzie de poort naar het voetbal, al beklimmen nieuwe dichters het podium. Het stadion is gevuld met melancholie, vreugde over wat is geweest en verdriet over wat nooit meer komt. 85.018 toeschouwers hunkeren naar een laatste dribbel, een laatste goal, een glimp van genialiteit. Benin was al vastgelegd als oefenpartner, lang voordat deze wedstrijd als laatste van Messi was aangewezen, en is beland in wonderland.
Pas na 48 minuten wordt het 1-0, na een hoekschop van Messi en een knappe volley van Nicolas Otamendi, een van zijn oude soldaten. Doelman Marcel Dandjinou houdt Messi lang van scoren, tot die strafschop in de 69ste minuut. Natuurlijk, deze wedstrijd is potsierlijk. Moet Benin het feest verpesten, zoals Bayern München dat eens deed bij het afscheid van Johan Cruijff? Nee toch?
Alle teamgenoten willen Messi laten scoren, zoals bij een wedstrijdje in de jeugd, waarin één speler nog geen doelpunt heeft gemaakt. Maar nu is het andersom. Hij heeft er juist veel gemaakt, maar wil nog een laatste, als ode aan het verleden. Hij geeft eerst twee assists, eentje op de net ingevallen Nico Paz, iemand die een deel van zijn erfenis kan overnemen. Een speler van Como, volgende week te zien in De Kuip, tegen Feyenoord.
Het afscheid is rechtstreeks op tv, bij Ziggo Sport, vanaf een uur in de nacht, en het geluid is op vreemde wijze gemixt. Het publiek oogt emotioneel, maar klinkt dof. Het is uitbundig, zo’n afscheid. Wie niet van voetbal houdt, zal het omschrijven als gekte. Dat is het ook. Een lichtshow met drones, zangers, zangeressen. Maar vredige, onschuldige gekte en bewondering; dat is juist zo mooi van sport. Al die Argentijnen droegen steeds vaker het shirt van Messi door de jaren heen, in plaats van het tenue van Diego Maradona. Hun Lionel dribbelde zich een weg naar hun hart. Lionel betekent kleine leeuw.
Alles is groots. Het levensgrote shirt aan een helikopter in Rosario. Gouden bedrukking van het shirt. Messi. 10. De reclame van het openbaar vervoer, met een geit die een compartiment in de metro vol prijzen verlaat. GOAT. Greatest of all time. Een open bus met de selectie. Felicitaties van over de hele wereld. Ze zeggen dat hij de beste was. Zelf zei hij dat nooit. Dat zagen anderen toch wel? Hij was in het openbaar een saaie, bescheiden, nederige man. Hij sprak met zijn voeten.
Vanaf het jeugd-WK in 2005 in Nederland was hij snel de nummer 1. Hij maakte zoveel levens leuker, ook dat van mij. Altijd heb ik hem gevolgd. Onze oudste zoon David maakte met een buurjongen een Messi-map. We gingen met hem naar Barcelona - Levante, op 29 april 2007, op de dag dat de Nederlander Mustapha Riga beter voetbalde dan Messi. Maakte niet uit, voor een keer. Ik heb hem overal gezien. Tijdens zes WK’s, bij de Copa América, in finales van de Champions League. Ik ben thuis gebleven voor hem. Feestjes genegeerd, omdat Messi voetbalde. Niet kijken was geen optie. Je kon iets missen dat je nog nooit had gezien, en dat wilde je rechtstreeks beleven.
Messi was de schatkamer in het museum. De rest van de zalen kon je best een keer overslaan, maar deze kamer niet. Hier was de hoogste kunst uitgestald. Hoe hij dribbelde en versnelde, wendde, keerde, kapte, draaide. Hoe hij een balletje over iemand wipte die op de grond lag en dan gewoon zijn solo voltooide. Zijn passes, dwars door het strafschopgebied, tussen allerlei benen door.
Het drama, toch ook. Hij stopte in 2016, omdat hij na weer een verloren finale toegaf dat het gewoon niet lukte, winnen met Argentinië. Hij keerde terug en ging winnen: twee keer de Copa América en, eindelijk, het WK van 2022 in Qatar, na een van de mooiste finales, tegen Frankrijk, na strafschoppen. De Argentijnen hadden hem lang beschouwd als een soort Spanjaard, het land waarnaar hij als kind emigreerde. Nu zagen ze zijn onvoorwaardelijke liefde voor dat schitterende voetballand Argentinië.
En nu is hij gestopt, als international althans. In een AI-filmpje loopt hij door een galerij met sterren, van Zidane tot Neymar, Modric, Zlatan en Ronaldinho. Ja, ook langs de stuurs kijkende Ronaldo, die zo graag beter wilde zijn, terwijl dat Messi hoegenaamd niet boeide. De strijd was bij voorbaat ongelijk, tussen de ultiem getrainde prijsvechter en het van God gegeven talent. Ronaldo kwam uitgerekend op de dag van het afscheid met een kolderieke verklaring over zijn vertrek uit de Portugese selectie, omdat bondscoach Jorge Jesus hem te lang liet warmlopen. Dat doe je niet bij een speler van het kaliber Maradona of Pelé, zei Ronaldo, waarmee hij dus zichzelf bedoelt.
Het is ook een steekje onder water, door Messi niet te noemen. Alleen: niet hij, maar Messi was de speler van het kaliber Maradona of Pelé. Ondanks soms onsportief gedrag, zeker tegen Nederland, in de kwartfinale van 2022, toen hij Wout Weghorst beledigde en provocerend voor Louis van Gaal ging staan, die zich laatdunkend had uitgelaten over Messi. Geen teamspeler, vond Van Gaal. Dat was een tragische vergissing. Hij is juist wel een teamspeler. Op dit WK moest hij eindelijk zijn vrede vinden, door eerst oorlogjes te winnen.
Hij had zijn leger soms niet in de hand, ook op het laatste WK, met name in de finale tegen Spanje. Maar kijk naar de vaardigheid van zijn doelpunten, dribbels en passing. Hij had de vrede in zijn hart gesloten en hij zal de Gouden Bal (het zou zijn negende zijn) niet winnen, mede omdat hij voor Miami voetbalt. Yamal, Rodri en Kane zijn favoriet.
Maar Messi was de beste op het WK. Hij liet de wereld nog een keer genieten van voetbal zoals nooit iemand anders, ook omdat bij die anderen niet overal tv bij was. Iedereen kon hem zien, 21 jaar lang. Gelukkig is daar Lamine Yamal, 19 jaar pas en met Messiaanse trekken, al is de weg nog lang. Of Michael Olise.
Op het einde van een verklaring op de socials zegt Messi dat hij alles heeft gegeven voor de supporters. ‘Bedankt dat jullie zoveel van me hielden’. In die ene zin zit het altruïsme van de individualist. Hij zegt niet: ik hield van jullie. Of: ik hield van mezelf. Nee. Hij zegt: jullie hielden van mij. In Estadio Monumental loopt hij nog een ereronde. Volle lach. Duizenden telefoons in de aanslag. Nog één foto van de man die zoveel gaf.
Source: Volkskrant