Het moet weer over schoonheid gaan. Schoonheid is een schuivend paneel. Is het een excuus of een doel, een middel of een afgang? Soms mag je het er niet eens over hebben, dan merk ik dat ‘mooi’ een verboden woord is geworden. Maar ze kunnen me wat, ik kan niet zonder.
Ik loop in Venetië naar de Biënnale en sta paf, want daar ligt de Amerigo Vespucci aangemeerd. Die historische driemaster, het vlaggenschip van de Italiaanse marine, is adembenemend, met haar gereefde zeilen, haar ra’s, haar ladders en luiken. En in al haar schoonheid ligt ze de vijand te intimideren. Is dat mooi of niet?
Schoonheid en strijd sluiten elkaar in, ook op de tweejaarlijkse vlootschouw van de beeldende kunsten die Biënnale heet. Het paviljoen van Canada staat onder water voor enorme waterlelies, hun drijvende bladeren liggen mooi te zijn, heel mooi. De Victoria’s groeien hier dankzij speciale lampen – schoonheid werkt bij aandacht en zorg. Ik sta te genieten van hun schoonheid en denk aan de wetten van fatsoen en orde waarmee Canada zich teweerstelt tegen de Amerikaanse agressie.
In het Britse paviljoen sidderen de prachtigmooie schilderijen van Lubaina Himid van de intimiteit van het dagelijkse doen. Dat doen de kleine zijden collages van Billie Zangewa ook, maar heel anders. Die zijn zo bijzonder dat ik denk: hup Stedelijk Museum, geef haar een solo.
Zij zijn uitlopers van de zwiep die curator Cecilia Alemani in 2022 aan de Biënnale gaf, met ongebruikelijk veel ruimte voor vrouwen. Voor hun kunst, hun politiek, hun visie. Voor hun wandkleden, borduurwerken, collages, hun loeipersoonlijke video’s. Voor hun surrealisme (ingegeven door een wereld die hen standaard over het hoofd zag.). Zat deze ontwikkeling er toch al in, of gaf Alemani de tijdgeest een duw? Ik denk het laatste, maar het gaat om het resultaat: de vrouwen zijn vanzelfsprekend aanwezig op de Biënnale, en niet meer weg te denken. En allemaal geven ze de schoonheid smoel.
De Amerigo Vespucci ligt in al haar schoonheid de vijand te intimideren in Venetië.
In de oude stad mikt ook de legendarische Belgische modekoning Dries Van Noten op schoonheid. Hij kocht een palazzo (een hoog opgetast grachtenpand op zijn Venetiaans) en toont er een expositie met als motto: ‘The Only True Protest is Beauty’. Het staat op deuren en glazen, er zijn ook T-shirts van, en tassen. Binnen zie ik bedaarde schoonheid. Iconische modestukken en kostbare hebbedingetjes, veel minuscule gouden schedeltjes met diamanten oogjes. Ik wil niet moraliseren maar ik doe het toch: dit gaat nergens over. „Schoonheid is het enige ware protest”. Protest waartegen dan? Ik zie het hier niet. Bij Van Noten wordt gedoezeld, hier is de schoonheid als de pauwenstaart van elke pronkzuchtige koning-keizer-admiraal.
In een kerk in de buurt schudt Belarus Free Theatre, een gezelschap in ballingschap me wakker met de installatie Official. Unofficial. Belarus. Met een enorme bal van verkleefde verboden boeken. Met een kruis vol leuke rode knipperlichtjes – alhoewel, dat zijn bewakingscamera’s. Met een biechtstoel waar instant gezichtsanalyse me verklikt als dissident. Mooi. Vervaarlijk. En griezelig huiselijk.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie