Mode-industrie Bont is not done, maar tegen kleding met struisvogelveren hebben veel mensen geen bezwaar. Dat is raar, vinden Wieke van der Kleij en Dirk-Jan Verdonk, want de veren worden met grof geweld geplukt.
Beyoncé op de rode loper bij het jaarlijkse benefietgala van het Metropolitan Museum of Art’s Costume Institute, in New York.
Op het Met Gala in New York van dit jaar maakte Beyoncé haar opwachting in een imposante jurk met een meterslange sleep van duizenden struisvogelveren. En ze was niet de enige. Net als zij kozen Nicole Kidman, Lena Dunham en Anna Wintour voor glamoureus ogende creaties met struisvogelveren van ontwerpers als Chanel en Valentino. Struisvogelveren zijn een van de grote modetrends van dit moment.
Als deze beroemdheden bont hadden gedragen, waren de kritieken oorverdovend geweest. Maar met struisvogelveren kun je juist bewondering verwachten, terwijl ze net zoals bont ernstig dierenleed veroorzaken. Onze morele blik op materialen in de mode-industrie blijkt daarmee opmerkelijk selectief. Is dat onwetendheid, of kijken we bewust weg?
Wieke van der Kleij is programmamanager Wilde dieren bij World Animal Protection Nederland. Dirk-Jan Verdonk is directeur van World Animal Protection Nederland.
Om dit beter te begrijpen, moeten we ruim een eeuw terug in de tijd. Rond 1900 was het mode om hoeden met veren of zelfs complete dode vogels te dragen. Direct klonk daarop ook de eerste kritiek. In Nederland begon de voorloper van de huidige Vogelbescherming onder de naam ‘Bond ter Bestrijding eener Gruwelmode’ een campagne om mensen bewust te maken van de massale slachting van vogels voor de mode.
Opvallend genoeg vormden juist struisvogelveren toen al een uitzondering op de regels. Er heerste dan ook een hardnekkige opvatting, die we nu nog steeds terugzien: dat struisvogelveren door natuurlijke rui vanzelf loslaten. Dat die rui minimaal is en nooit kan voldoen aan de industriële vraag, zodat wrede ‘oogstmethodes’ moeten worden gebruikt, bleef onbenoemd en onbekend.
Sterker nog: struisvogelveren golden juist als ethisch alternatief voor het gebruik van dode vogels en veren van andere vogelsoorten. De struisvogelveer wordt dus al meer dan een eeuw ten onrechte gezien als verantwoord materiaal. Ook nu denkt bijna de helft van de ondervraagde consumenten nog dat struisvogelveren bij natuurlijke rui worden verzameld. De realiteit staat echter ver af van alles wat natuurlijk of pijnloos is.
Recente undercoverbeelden, gemaakt op een commerciële struisvogelboerderij in Zuid-Afrika, laten zien dat veren hardhandig worden afgeknipt en veerschachten met een tang uit de huid worden getrokken om nieuwe groei te versnellen. Struisvogels worden daarbij in het nauw gedreven met een zak over hun kop. Bloederig, pijnlijk en zonder verdoving.
De Zuid-Afrikaanse struisvogelverenindustrie is big business. In een jaar tijd werden er 150.000 struisvogels geslacht en werd er 150 ton struisvogelveren geëxporteerd, goed voor een waarde van 50 miljoen euro. Winkelketens en modemerken van Chanel tot Shein maken gebruik van het materiaal. Haute couture en luxemode hebben een aanjagende rol; op rode lopers worden struisvogelveren begeerlijk gemaakt voor de gewone consument, die vervolgens goedkope mode met veren koopt.
Vooral bij een megabedrijf als Shein is dat opvallend. De Chinese webwinkel beweert beleid te hebben dat expliciet het gebruik van struisvogelveren verbiedt. Toch verkoopt Shein tot op de dag van schrijven producten met struisvogelveren.
Waarom lukte het wel om een revolutie te ontketenen tegen het gebruik van bont? Omdat wrede praktijken openbaar werden en consumenten het materiaal gingen herkennen als beladen. De sociale betekenis van bont veranderde van chic naar wreed; modehuizen namen afstand en beleid volgde. Veel modemerken zijn bijvoorbeeld lid geworden van het Fur Free Retailer Program van de Fur Free Alliance.
Bij struisvogelveren stokt dat proces. De revolutie begint bij het ontmantelen van de mythe van natuurlijke rui en bewustwording bij consumenten. Daarna zal de mode-industrie ook moeten meebewegen, wat nu nog niet gebeurt. Zo verbiedt Chanel wilde dierenhuiden, maar gebruikt het volop struisvogelveren in zijn creaties. De huid is passé, de veer onverminderd glamoureus.
Gelukkig kan het ook anders. Mode-ontwerpster Stella McCartney presenteerde dit jaar een modewaardig plantaardig alternatief voor vogelveren: Fevvers. De bontrevolutie was geslaagd toen we het leven van het dier belangrijker gingen vinden dan een tijdelijk mode-item. Nu moeten we struisvogels dezelfde compassie gunnen en hun veren bewonderen waar ze thuishoren: op hun eigen lijf.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie